IV SA/Wa 1296/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin,, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Dorota Kozub, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 54 § 2 ustawy z dnia 3 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002r. nr 153, poz. 368 ze zm.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2001 r. Nr 87, poz. 1189 ze zm) i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa -po zapoznaniu się ze skargą wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez A. B. na decyzję Burmistrza Gminy i Miasta G. z dnia [...] grudnia 2005r. orzekającą o wymeldowaniu A. W. z pobytu stałego z budynku mieszkalnego znajdującego się w G. przy ul. [...] orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji własnej z dnia [...] lutego 2006r. i utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta G. z dnia [...] grudnia 2005r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] lutego 2006r Wojewoda [...] uchylił decyzję Burmistrza Gminy i Miasta G. z dnia [...] grudnia 2005r. orzekającą o wymeldowaniu A. W. z pobytu stałego z budynku mieszkalnego znajdującego się w G. przy ul. [...]. Swoje stanowisko organ uzasadnił tym, iż decyzja organu I instancji nie wskazuje w sposób dostateczny motywów swojego rozstrzygnięcia gdyż powinna wyjaśnić czy dana osoba faktycznie opuściła lokal, jak długo trwa przebywanie tej osoby poza miejscem stałego pobytu i jakie są przyczyny przebywania w innym miejscu a także , który lokal stanowi jej obecne centrum codziennych spraw. Uchylona decyzją zdaniem organu odwoławczego wskazuje dowody potwierdzające fakt nie zamieszkiwania przez A. W. przedmiotowego lokalu, natomiast nie odnosi się do okoliczności zamieszkiwania w innym miejscu, co nie pozwala jednoznacznie stwierdzić czy wyżej wymieniona osoba opuściła lokal przy ul. [...] i czy skoncentrowała swoje życie w innym lokalu W decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006r. stwierdza się również , że organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 68 § 2 Kpa, gdyż niektóre protokoły nie mają podpisów świadków jak i osób je sporządzających. Z rozstrzygnięciem Wojewody nie zgodził się A. B. i wniósł skargę na w/w decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006r., wskazując, iż decyzja ta narusza art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych, poprzez uzależnienie wymeldowania od dodatkowych przesłanek, jak również nieuzasadnione doprowadzenie do przewlekłości postępowania co narusza art. 12 w zw. żart. 8 i 138 §2 Kpa. Poddając ponowienie analizie całość zebranego w sprawie materiału dowodowego na skutek wniesionej skargi, organ uznał, iż zasługuje ona uwzględnienie. W ocenie organu z treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych nie wynika konieczność ustalenia okoliczności nowego miejsca zamieszkania czy koncentracji życia danej osoby. Przepisy wyraźnie wskazują, że przesłanką wymeldowania jest opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego, co zostało przez organ I instancji dowiedzione i co potwierdza również w swej decyzji organ I instancji. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono bowiem, iż A. W. nie przebywa z zamiarem stałego zamieszkania w lokalu przy ul. [...] w G.. Świadczy o tym stan przedmiotowego lokalu, dokonywane kontrole, które potwierdziły fakt nie zamieszkiwania, zeznania licznych świadków, w tym osób pracujących na stałe w tej nieruchomości, listonosza, sołtysa jak i oświadczenie aktualnego właściciela nieruchomości. Organ wskazał również, iż nie jest przesłanką wymeldowania ustalenie nowego miejsca zamieszkania danej osoby, a ustalenie faktu opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Jednocześnie organ wskazał, iż okoliczność naruszenia przez organ I instancji art. 68 § 2 Kpa, jest uchybieniem któro nie miało wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia. W ocenie bowiem organu w niniejszej sprawie wszelkie przesłanki przemawiające za wymeldowaniem A. W. zostały spełnione. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. W., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7,8,9,10 Kpa oraz art. 68 2 Kpa. Skarżący wskazał, iż w jego ocenie organy nie wykazały w sposób nie budzący żadnych wątpliwości faktu opuszczenia przez niego spornego lokalu. Wskazał również , iż organy całkowicie przemilczały fakt naruszenia zasady udziału stron w postępowaniu administracyjnym i prawa do wypowiadania się w swojej sprawie. Organ I instancji zaniechał bowiem przesłuchania skarżącego, przez co uniemożliwił mu przedstawienie swojego stanowiska w sprawie i ewentualnego zgłoszenia wniosków i żądań. Skarżący wskazał również na okoliczność, iż w umowie sprzedaży spornej nieruchomości z dnia [...] kwietnia 2004r. organ I zobowiązał się do dokonania wszelkich niezbędnych działań w celu wymeldowania zameldowanych w nim osób w tym skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna i jako taka prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Stosownie do treści niniejszego przepisu organ administracji publicznej wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Źródłem powinności organu administracji publicznej jest zatem dokonanie czynności wymeldowania gdy nastąpił fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Rozpoznając niniejszą sprawę należy przede wszystkim podnieść, iż w ocenie Sądu wydane w sprawie rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. art. 10 § 1 Kpa. Zasada ta nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. W zakresie prawa do czynnego udziału w postępowaniu strona może realizować szereg uprawnień procesowych określonych wyraźnie przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (np. art. 78 § 1, art. 79), natomiast w zakresie prawa do obrony ma uprawnienie do wypowiedzenia się przed wydaniem orzeczenia co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (por. art. 81). Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę wydawania decyzji. Należy bowiem mieć na uwadze, iż uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym stanowi przesłankę do jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Przy czym absencja strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. obejmuje zarówno przypadki, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu, jak i gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach przygotowawczych organu. Jak wynika z treści skargi, skarżący zarzuca zaskarżonej decyzji, iż została ona wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Naruszenie to zdaniem skarżącego polega na nieodebraniu przez organ dowodu z jego wyjaśnień. W ocenie skarżącego jako strona postępowania winien on być wezwany przez organ celem jego przesłuchania jako strony postępowania. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy podnieść, iż w ocenie Sądu co do zasady zasługuje on na uwzględnienie. Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje wprawdzie, iż w toku postępowania przed organem I instancji skarżący poinformowany o wszczęciu postępowania w przedmiocie jego wymeldowania złożył w dniu 22 kwietnia 2005r. pisemne oświadczenie, iż nieprzerwalnie zamieszkuje on cały czas w spornym lokalu. W toku postępowania przed organem I instancji był on również informowany o toczącym się postępowaniu i czynnościach w nim podejmowanych tj. wizja lokalna, rozprawa administracyjnych , niemniej jednak z przyczyn od siebie niezależnych (wcześniej zaplanowana wizyta u lekarza, praca) nie mógł w każdym z nich czynnie uczestniczyć. O przyczynach uniemożliwiających mu obecność informował on organ I instancji. Pomimo usprawiedliwionych nieobecności skarżącego w istotnych dla wyjaśnienia sprawy czynnościach procesowych, organ nie rozważył kwestii wezwania go w innym terminie celem odebrania od niego stosownych oświadczeń i wyjaśnień. Jak wynika z akt sprawy organ dopuścił się również istotnego naruszenia zasady czynnego udziału strony uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przez co naruszył art. 81 Kpa. Powyższe naruszenie w ocenie Sądu stanowi istotne naruszenia prawa mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wobec powyższego zasadnym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji a tym samym utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006r. orzekającej o uchyleniu decyzji organu I instancji. Rozpoznając niniejszą sprawę należy również podnieść, iż zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy nie wzięły również pod uwagę i nie odniosły się do wszystkich okoliczności i dowodów zebranych w sprawie, czym naruszyły art. 7,77 i 107 Kpa . Wskazać bowiem należy, iż prowadzący postępowanie administracyjne organ zgodnie z art. 7 Kpa ma obowiązek przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej, poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a także obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego - art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 § 3 Kpa, zgodnie treścią którego, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne stanowią więc obowiązkowy składnik każdej decyzji administracyjnej, a braki w tym zakresie stanowią o wadliwości tego aktu. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Wyjaśnienie powodów zastosowania przez organ określonego przepisu prawa podlega kontroli w drodze administracyjnej bądź sądowej pod kątem jego prawidłowości. Rozpoznając niniejszą sprawę organy pominęły zupełnie wyjaśnienia złożone przez skarżącego wskazujące, iż nieprzerwalnie zamieszkuje on w spornej nieruchomości. Nie odniesiono się również do protokołu z kontroli spornego lokalu przeprowadzonej w dniu 31 maja 2005r., z który wskazuje, iż w spornym mieszkaniu znajdują się nie tylko meble, ale i rzeczy codziennego użytku, co mogłoby świadczyć o fakcie zamieszkiwania w tymże lokalu. Wprawdzie z zeznań bezstronnych świadków tj. listonosz, sołtys wynika, że sporny lokal jest niezamieszkany. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, iż w celu właściwego i niebudzącego żadnych wątpliwości wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy organ w uzasadnieniu decyzji winien odnieść się do wszystkich dowodów zebranych w sprawie wskazując dlaczego jedne uznał za przekonywujące w jego ocenie a innym odmówił mocy dowodowej. Podkreślić również należy, iż w celu właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy organ ma prawo do przeprowadzenia dowodów z zeznań różnych świadków, dokumentów, wizji lokalnych itp. jeżeli uzna, iż przyczynią się one do właściwego wyjaśnienia sprawy. Jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wymagają aby z danej czynności sporządzić protokół, to mając na uwadze chociażby zasadę pogłębiani zaufania obywateli do organów wyrażona w art. 8 Kpa, winien być on sporządzony w sposób określony w art. 68 Kpa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 cytowanej wyżej ustawy.