IV SA/Wa 1296/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-07
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków wniosku, w tym nie przedstawiła wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji materialnej i dochodów. Brak tych informacji uniemożliwił ocenę, czy strona spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy, co skutkuje negatywnymi konsekwencjami dla wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący Z. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wnioskodawca wskazał w formularzu PPF posiadanie domu, kutra rybackiego, samochodu i oszczędności, a także dochód z działalności gospodarczej. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o wyciągi z kont bankowych, zeznania podatkowe, oświadczenia o wydatkach i dochodach, jednak skarżący nie wykonał wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 7 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za naruszenie przepisów o rybołówstwie postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazaną w sentencji decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...].
Ze złożonego w dniu 8 czerwca 2010 r. formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i małoletnim synem. W rubryce 7 wniosku, zatytułowanej majątek wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący wskazał, iż jest właścicielem domu o pow. 275 m2, kutra rybackiego oraz samochodu osobowego o wartości 27 000 zł. Wnioskodawca na dzień złożenia wniosku posiadał oszczędności w wysokości 70 000 zł. Jako źródło miesięcznych dochodów skarżący wymienił dochód z działalności gospodarczej w wysokości 4 500 zł.
Ponieważ złożone przez wnioskodawcę oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do źródeł dochodu rodziny skarżącego oraz wielkości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, wnioskodawca pismem Sądu z dnia 13 sierpnia 2010 r. został wezwany do uzupełnienia, w terminie 14 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie:
- wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, za ostatnie trzy miesiące rozliczeniowe,
- odpisów zeznań podatkowych skarżącego oraz jego żony za 2009 r.,
- oświadczenia, czy skarżący otrzymał rekompensatę z tytułu zaprzestania działalności połowowej,
- oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości,
- dokumentów potwierdzających dochód z działalności gospodarczej wskazanych w rubryce 10 formularza PPF.
Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 20 sierpnia 2010 r. Termin do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął zatem bezskutecznie w dniu 3 września 2010 r. Skarżący w zakreślonym terminie nie wykonał wezwania Sądu, natomiast w dniu 1 września 2010 r. występujący w jego imieniu pełnomocnik, powołując się na pełnomocnictwo złożone do akt sprawy oświadczył, iż cofa wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące ponoszonych przez wnioskodawcę kosztów utrzymania oraz źródeł ich finansowania.
Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny.
W niniejszej sprawie skarżący wnioskował o zwolnienie go od kosztów sądowych.
Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym kosztów wpisu od skargi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a. ) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżący spełnia tę przesłankę.
Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu.
Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 8 czerwca 2010 r. oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku jakiejkolwiek informacji odnośnie dochodów uzyskiwanych przez żonę skarżącego oraz źródeł i wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego jak również kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów uzyskiwanych przez skarżącego, wskazanych w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje.
Wnioskodawca na skierowane do niego w dniu 13 sierpnia 2010 r. wezwanie nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku.
Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawca uprawdopodobnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Dodatkowo należy podkreślić, iż zarówno Sąd jak i referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., [...]).
Na marginesie warto wskazać, iż skarżący wezwany do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykonał przedmiotowego wezwania, natomiast w dniu 28 sierpnia 2010 r. uiścił wpis sądowy należny w niniejszej sprawie oświadczając jednocześnie, iż cofa wniosek o zwolnienie go z kosztów sądowych.
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło