IV SA/Wa 1296/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi P. P. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. wezwał P. P. do zagospodarowania odpadu w postaci wycofanego z eksploatacji pojazdu, określając zarazem termin realizacji nałożonego obowiązku. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na powołane postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. P. P. wniosła skargę na postanowienie z dnia [...] marca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia. Stwierdziła, że zastosowanie się do procedur demontażu samochodu niweczy cel złożonej przez nią skargi i na wypadek jej uwzględnienia czyni orzeczenie Sądu niewykonalnym. W tej sytuacji, w ocenie P. P., zachodzi konieczność złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Po pierwsze, skarżąca jednoznacznie wskazała, że domaga się wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, to znaczy postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W tej sytuacji, należy wskazać, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma zastosowanie wyłącznie do takich aktów administracyjnych, które podlegają wykonaniu. Z kolei wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze Lexis.Nexis. Warszawa 2005 r., s. 295). Zaskarżone postanowienie nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje wykonania jakiegokolwiek obowiązku, ani nie przyznaje jakiegokolwiek uprawnienia. Stanowi ono jedynie dokonane przez organ administracji, formalne potwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, a zatem rozstrzygniecie stricte proceduralne. Nie jest więc możliwe wymuszenie jego wykonania działaniami egzekucyjnymi. Stąd też niedopuszczalne jest zastosowanie w stosunku do niego ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Po drugie, biorąc pod uwagę, że P. P. wskazuje, iż zastosowanie się do nakazu demontażu pojazdu niweczy cel złożonej przez nią skargi, należy stwierdzić, że powołany wyżej art. 61 § 3 ppsa nie daje Sądowi podstawy do orzeczenia w przedmiotowej sprawie o wstrzymaniu wykonania postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. Postanowienie to nie zostało bowiem wydane w granicach tej samej sprawy, co zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2015 r. Użyty w art. 61 § 3 ppsa zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować w powiązaniu z art. 3 § 2 ppsa, który wskazuje, jakie prawne formy działania organów administracji podlegają kontroli sądowoadministracyjnej, a także z art. 134 i 135 ppsa, które określą zakres tej kontroli. Zgodnie z ostatnim ze wskazanych przepisów sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że sens znaczeniowy użytego w powołanym przepisie sformułowania "w granicach sprawy, której dotyczy skarga", miałby różnić się od znaczenia zwrotu z art. 61 § 3 ppsa "w granicach tej samej sprawy". W uzasadnieniu uchwały z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99 (ONSA 2001, nr 1, poz. 7) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie siedmiu sędziów podzielił wyrażany w piśmiennictwie pogląd, że zwrot "w granicach danej sprawy" użyty w art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, dotyczy spraw w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej. Z racji, że będący przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym był ówczesnym odpowiednikiem dzisiejszego art. 135 ppsa, przywołane stanowisko zachowuje aktualność w obecnym stanie prawnym, a w ocenie Sądu jest prawidłowe i aktualizuje się także w sprawie wszczętej skargą P. P. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 r. Odnosząc zatem powyższe wywody do realiów przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że pomiędzy postępowaniem zakończonym wdaniem postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. a zaskarżonym postanowieniem, nie zachodzi tożsamość przedmiotowa. Odrębność spraw, w których przeprowadzono te postępowania, przejawia się zakresem ich przedmiotu. W sprawie zakończonej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. organ administracji zobowiązał P. P. do zagospodarowania odpadu. Z kolei zakres przedmiotowy sprawy, w której wydano zaskarżone postanowienie, a w konsekwencji granice kontroli sądowoadministracyjnej w przedmiotowej sprawie, wyznacza rozstrzygnięcie o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. Nie ulega wątpliwości, że wskazane sprawy pozostają ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże ze względu na wzmiankowaną odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. Należy zaznaczyć, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego przez sąd administracyjny aktu. W sprawie wszczętej skargą P. P. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 r., kontrola sądowoadministracyjna nie będzie obejmować postanowienia tego organu z dnia [...] grudnia 2013 r. z uwagi na to, że nie zostało ono wydane w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy, której dotyczy przedmiotowa skarga. W świetle powyższego należy stwierdzić, że nawet gdyby skarżąca złożyła w przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania, posiadającego walor wykonalności, postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r., to Sąd nie mógłby orzec o wstrzymaniu wykonania tego postanowienia. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.