IV SA/Wa 1298/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie przyznania renty strukturalnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2005r, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz.1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. C., uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] marca 2005r. przyznającą od dnia 27 listopada 2004r. do dnia 27 października 2014r. ww rentę strukturalną w wysokości 1 181,42 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji podał, iż Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. - na podstawie wniosku A. C. o przyznanie renty strukturalnej oraz wobec spełniania warunków do jej przyznania - decyzją z dnia [...] marca 2005r. przyznał wnioskodawcy rentę strukturalną. A. C. - odwołujący się od powołanej decyzji wyraził niezadowolenie z nieuwzględnienia przy wyliczeniu wysokości renty zwiększeń wynikających z § 12 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 114, poz. 1191). Organ odwoławczy po przeanalizowaniu dokumentacji sprawy stwierdził potrzebę ponownego jej zweryfikowania przez organ pierwszej instancji w zakresie wysokości przyznanej renty i zalecił przyznanie jej z uwzględnieniem zwiększeń podstawowej wysokości renty: * 50% kwoty najniższej emerytury za przekazanie gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 3 ha użytków rolnych z przeniesieniem własności, * po 3% kwoty najniższej emerytury za każdy przekazany na własność pełny hektar użytków rolnych przekazywanego gospodarstwa rolnego powyżej 3 ha użytków rolnych na powiększenie innego gospodarstwa rolnego i dodatkowo po 3 % niniejszej emerytury za każdy tak przekazywany pełny hektar użytków rolnych na rzecz rolnika będącego w wieku poniżej 40 lat. Wskazał, iż wyliczona wysokość renty z uwzględnieniem wymienionych czynników ma być przyznana A. C. od dnia, w którym przekazał on gospodarstwo rolne i zaprzestał działalności rolniczej w rozumieniu przepisów cytowanego rozporządzenia. A. C. w skardze na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2005r. wniósł o jej uchylenie i wyrażenie poglądu prawnego, iż należna mu renta strukturalna za przekazanie gospodarstwa rolnego powinna uwzględniać zwiększenia podstawowej jej wysokości wynikające z § 12 ust. 2 pkt 2 i 3 wyżej powołanego rozporządzenia i w konsekwencji winna wynosić 1 614,61 zł. Zarzucił rażące naruszenie art. 138 § 2 Kpa wobec braku wątpliwości co stanu faktycznego i nie stwierdzeniu potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, a zatem kompletność materiału dowodowego ujawnionego w postępowaniu. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż w istocie podstawą kasacyjnego rozstrzygnięcia w sprawie była nie konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części, lecz tylko i wyłącznie prawna ocena, czyli subsumcja zupełnego i nie budzącego jakichkolwiek wątpliwości stanu faktycznego w sprawie. Ta zaś przesłanka nie tylko nie mogła stanowić podstawy do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o art. 138 § 2 Kpa, lecz wymuszała merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Oznacza to -zdaniem skarżącego - iż organ był zobligowany do podjęcia merytoryczno-reformatoryjnego rozstrzygnięcia, skoro podzielił w całej rozciągłości zasadność zarzutów odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, stwierdzając w motywach uzasadnienia, iż " [...] zaleca przyznanie jej z uwzględnieniem zwiększeń podstawowej wysokości renty [...]. Wyliczona wysokość renty z uwzględnieniem wymienionych czynników ma być przyznana [...]". W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując że renta została naliczona w podstawowej wysokości, a organ odwoławczy zalecił organowi pierwszej instancji, aby ten rozpatrując ponownie sprawę odniósł się do jej wysokości poprzez rozważenie zasadności uwzględnienia w jej wymierzaniu wymienionych zwiększeń. Podkreślił, iż w omawianym zakresie sprawy znaczenie mają postanowienia § 12 ust. 2 pkt i 3 cytowanego rozporządzenia i organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji zalecił rozważenie możliwość zastosowania owych zwiększeń. W zaleceniach (uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji) wymieniono praktycznie wszystkie możliwe zwiększenia przewidziane tymi przepisami. Organ drugiej instancji w żaden sposób nie przesądził o tym, że muszą być zastosowane zwiększenia postulowane przez skarżącego. Stanowisko to jest tym bardziej zasadne, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. nie wypowiedział się co do podstaw niezastosowania jakichkolwiek zwiększeń. Tak więc organ drugiej instancji uznał, iż brak przesłanek do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia co do istoty sprawy. Nadto, na marginesie wskazał, że stanowisko organu pierwszej instancji uznać można za zasadne, ponieważ wskazywane przepisy rozporządzenia odnoszą się wyraźnie - w zakresie przekazywania własnościowego - do przekazania gospodarstwa rolnego jako całości. Nie mniej jednak kwestia ta na tym etapie postępowania nie mogła być przedmiotem rozstrzygnięcia. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 27 września 2005r., stanowiącym ustosunkowanie się do odpowiedzi na skargę, podniósł iż skoro organ podziela zasadność stanowiska organu pierwszej instancji to powinien zaskarżoną decyzją utrzymać w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi, doszedł do przekonania, że decyzja Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2005r., narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przyznać słuszność twierdzeniom skarżącego w zakresie naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. W ocenie Sądu tego organowi pierwszej instancji zarzucić nie można. Podstawą uchylenia przez Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania było rozważenie weryfikacji decyzji pod kątem możliwości przyznania spornej renty strukturalnej z uwzględnieniem zwiększeń wynikających z § 12 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 114, poz. 1191). Z tego wynika, iż zalecenie to nie miałoby polegać na przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego tylko na rozważeniu, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, zmiany wysokości przyznanej renty strukturalnej w związku z ewentualnym uwzględnieniem zwiększeń wynikających z § 12 ust. 2 pkt 2 i 3 cytowanego rozporządzenia. Zdaniem Sądu potrzeba takiego działania mieściła się w kompetencji organu odwoławczego, bez konieczności przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Nie można zgodzić się z twierdzeniami organu, iż skoro organ pierwszej instancji nie wypowiedział się w decyzji w przedmiocie zwiększeń, to znaczy że nie rozpoznał sprawy merytorycznie, dlatego organ odwoławczy nie może w tym zakresie orzec co do istoty. Skarżący złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej i jak stwierdził organ pierwszej instancji spełnił warunki wymagane do jej przyznania w podstawowej wysokości, co - w ocenie Sądu - oznacza że organ zbadał również możliwość jej przyznania w zakresie zwiększeń. Stanowisko to potwierdza treść pisma Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia 12 kwietnia 2005r. w załączeniu którego przekazuje odwołanie strony do rozpoznania organowi drugiej instancji. Wobec powyższego organ odwoławczy stosując się do zasady dwuinstancyjności, unormowanej w art. 15 K.p.a., winien sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć ponownie w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa obowiązany jest uwzględnić podniesienie wyżej okoliczności i stosując się w pełni do warunkujących prawidłowość postępowania administracyjnego przepisów i zasad ogólnych wydać stosowne rozstrzygnięcie. Odnoście zaś wniosku skarżącego o wyrażenie poglądu prawnego, iż należna renta strukturalna powinna uwzględniać przedmiotowe zwiększenia, należy zauważyć iż sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem legalności, to jest zgodności z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest uprawnionym do wyrażenia poglądu prawnego, czy nakazania organowi, o co zapewne chodzi skarżącemu, przyznania renty w wysokości uwzględniającej zwiększenia. Sąd bada zaskarżony akt w takiej postaci w jakiej został wydany (w sprawie zaskarżona decyzja nie zakończyła sprawy przez rozstrzygnięcie co do jej istoty), zatem nie może wypowiadać się i oceniać kwestii nie rozpoznanych merytorycznie przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 152 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Wobec braku wniosku skarżącego o zwrot poniesionych w sprawie kosztów postępowania nie orzeczono o ich zwrocie.