IV SA/Wa 1300/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-04
Skład orzekający: Anita Wielopolska, Paweł Dańczak, Wojciech Rowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rowów może zostać wydane na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r., jeśli postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy Prawo wodne z 2017 r., a jeśli tak, to czy narusza ono prawo własności właściciela nieruchomości, na której znajduje się jeden z wylotów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rowów zostało prawidłowo wydane na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r., zgodnie z regułą intertemporalną zawartą w art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 2017 r., gdyż postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowej ustawy. Sąd stwierdził również, że pozwolenie wodnoprawne, zgodnie z art. 123 ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r., nie narusza prawa własności, a kwestie związane z tytułem prawnym do nieruchomości wykraczają poza zakres postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Powiatowy Zarząd Dróg wystąpił o pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi do rowów. Postępowanie, wszczęte na gruncie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r., zostało przeniesione na grunt przepisów ustawy Prawo wodne z 2017 r. z uwagi na regułę intertemporalną. Po wydaniu decyzji przez Dyrektora Zarządu Zlewni, R. S. złożył odwołanie, podnosząc m.in. naruszenie jego praw właścicielskich i przepisów proceduralnych. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał decyzję w mocy. R. S. złożył skargę do WSA, zarzucając m.in. wydanie decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów i naruszenie prawa własności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie asesor WSA Paweł Dańczak, sędzia WSA Wojciech Rowiński, Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Powiatowy Zarząd Dróg w [...] z siedzibą w [...] wystąpił do Starosty [...] o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na wprowadzeniu wód opadowych i roztopowych z powierzchni drogi powiatowej nr [...], ulicy [...] w [...] i [...] do rowów otwartych przez istniejące wyloty: [...] – zlokalizowany na działce nr [...] obręb [...] i [...] – zlokalizowany na działce nr [...] obręb [...].
Organem właściwym do załatwienia sprawy był Starosta [...], jednakże wobec tego, że był jednocześnie wnioskodawcą, jako zarządca dróg powiatowych sprawujący nadzór nad Powiatowym Zarządem Dróg w [...] z siedzibą w [...] – jednostką organizacyjną wykonującą zadania Powiatu [...] z zakresu nadzoru nad drogami publicznymi – Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. wyznaczył, na podstawie art. 127 ust. 7b i 7c ustawy Prawo wodne z 2001 r., Starostę [...] do załatwienia sprawy. Z dniem 1 stycznia 2018 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, zgodnie z którą starostowie utracili kompetencje organów właściwych do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oraz zniesiono dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej, będących organami odwoławczymi od decyzji wydawanych przez starostów. Kompetencje do wydawania pozwoleń wodnoprawnych w tym zakresie przejął właściwy dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich, zaś organem wyższego stopnia jest Prezes Wód Polskich, przy czym zgodnie z art. 545 ust. 4 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
W związku z powyższym Starosta [...] przy piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. przekazał wniosek wraz z aktami sprawy do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], a następnie sprawa ta została przekazana zgodnie z właściwością do Dyrektora Zarządu Zlewni w [...].
Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]udzielił Powiatowemu Zarządowi Dróg w [...] z siedzibą w [...] pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód opisane powyżej.
Odwołanie od tej decyzji złożył R. S., wnosząc o jej uchylenie, z uwagi na naruszenie jego praw właścicielskich, a tym samym przepisów Prawa wodnego, jak i przepisów proceduralnych. Odwołujący zwrócił uwagę, że w trakcie toczącego się postępowania o udzielenie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego wycofał zgodę na działania wnioskodawcy jaką wyraził na rozprawie administracyjnej w dniu [...] października 2017 r., przez co zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, chroniącej prawa własności oraz przepisów Kodeksu cywilnego, regulującego zasady wykonywania prawa własności do nieruchomości. Zwrócił również uwagę na naruszenie przepisów art. 10 § 1 kpa, ponieważ nie zostały mu przesłane numery ksiąg wieczystych działek, których dotyczy postępowanie, chociaż o to wnosił, a organ poinformował jedynie stronę o możliwości wnoszenia uwag oraz zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu. Zdaniem odwołującego w zaskarżonej decyzji naruszono również zasady, o których mowa w art. 7, art. 8 i art. 9 kpa, ponieważ decyzja jest stronnicza i uwzględnia wyłącznie interes wnioskodawcy jako strony.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], sprostowaną następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek wydania pozwolenia wodnoprawnego, organ administracji publicznej ma obowiązek wydania wnioskowanej decyzji. Odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 126 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W rozpatrywanej sprawie wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego dotyczy szczególnego korzystania z wód polegającego na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych pochodzących z odcinka drogi powiatowej nr [...], ul. [...] w [...] i [...] poprzez istniejące wyloty [...] i [...] do rowów. Stosownie bowiem do art. 37 pkt 2 Prawa wodnego, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi jest szczególnym korzystaniem z wód, a tego rodzaju korzystanie z wód, w myśl art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy, wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Wydana w tym zakresie decyzja nie stoi w sprzeczności z treścią planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], zatwierdzonego na posiedzeniu Rady Ministrów dnia [...] października 2016 r. (Dz. U. poz. [...]). Przedmiotowa inwestycja nie narusza również zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2001 r. nr [...] (dot. wylotu [...], ponieważ wylot [...] zlokalizowany jest poza obszarem obowiązywania mpzp). Zgodnie z zapisem § 26 ust. 1 pkt 3 tego planu (ustalenia dotyczące infrastruktury technicznej) "do czasu realizacji niezbędnej infrastruktury przewiduje się na terenach pozbawionych kanalizacji odprowadzenie ścieków do szczelnych zbiorników bezodpływowych lub przyjęcia indywidualnego sposobu unieszkodliwiania ścieków zgodnie z obowiązującymi wymogami ochrony środowiska". Z załączonego do wniosku operatu wodnoprawnego wynika, że objęte wnioskiem wody opadowe i roztopowe przed wprowadzeniem do środowiska zostaną podczyszczone w części osadnikowej wpustów, dzięki czemu zawarte w odprowadzanych ściekach substancje zanieczyszczające, tj. zawiesiny ogólne i węglowodory ropopochodne, nie przekroczą najwyższych dopuszczalnych ilości zgodnie z wymaganiami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. poz. 1800). Plan zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...] został zatwierdzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia [...] października 2016 r., przy czym objęty wnioskiem sposób korzystania z wód nie narusza zapisów tego planu. Plan przeciwdziałania skutkom suszy nie został dotychczas zatwierdzony. Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych stanowi natomiast narzędzie mające na celu wdrożenie postanowień dyrektywy Rady Nr 91/271/EWG, dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych, w związku z czym objęte wnioskiem pozwolenie wodnoprawne nie będzie miało wpływu na realizację jego zapisów. Krajowy program ochrony wód morskich jest dokumentem strategicznym, mającym na celu wdrożenie zapisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r., ustanawiającej ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego. Celem KPOWM jest określenie optymalnego zestawu działań, który doprowadzi w określonym czasie do osiągnięcia dobrego stanu środowiska wód morskich, przy czym przedmiotowe pozwolenie nie będzie miało wpływu na jego realizację. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że przesłanką do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego nie może być brak zgody strony na wykonywanie przez wnioskodawcę planowanych działań, czy też na korzystanie z terenu jej nieruchomości. Ustawa Prawo wodne w swoich regulacjach kieruje się potrzebą ochrony zasobów wodnych i warunkami, na jakich zasoby te mogą być udostępniane na potrzeby ludności oraz gospodarki. Przepisy te nie regulują natomiast zagadnień uzyskania prawa do użytkowania nieruchomości lub urządzeń wodnych. Przesądza o tym treść obowiązującego w dacie wydania przedmiotowej decyzji art. 123 ust. 2 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem pozwolenie wodnoprawne nie rodzi dla adresata takiej decyzji praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do realizacji zapisów zawartych w pozwoleniu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich do tych nieruchomości i urządzeń. Informacja tej treści została zamieszczona w punkcie III. zaskarżonej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z powyższego przepisu. Uzyskane przez PZD w [...] z/s w [...] pozwolenie wodnoprawne stanowi uprawnienie tylko do korzystania w sposób szczególny z wód opadowych i roztopowych poprzez ich odprowadzanie do środowiska, co nie oznacza, że jest do niej przypisane prawo do użytkowania nieruchomości niezbędnych na potrzeby wykonywania orzeczonego uprawnienia. Zgodnie z powołanym przepisem kwestia ta stanowi zagadnienie wykraczające poza sferę administracyjnoprawną i wymaga odrębnych ustaleń pomiędzy uprawnionym do wykonywania pozwolenia a właścicielem nieruchomości. Oznacza to, że inwestorowi nie wolno realizować uprawnienia wynikającego z pozwolenia wodnoprawnego bez uzyskania tytułu do ingerencji w cudzą własność. Tym samym brak zgody właściciela nieruchomości nie stanowi przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, jak również obawy dotyczące wystąpienia ewentualnych szkód z tym związanych nie mogą stanowić przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.
W związku z wątpliwościami odwołującego się organ odwoławczy wyjaśnił także, że wylot [...] zlokalizowany jest na działce [...] w m. [...], której właścicielem jest Starosta [...], natomiast wylot [...] zlokalizowany jest na działce [...] w m. [...], której właścicielem jest również Starosta [...]. Zgodnie z przepisami art. 127 ust. 7 pkt 5 ustawy Prawo wodne z 2001 r., stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest właściciel powierzchni ziemi położonej w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, dlatego właśnie odwołujący, jako właściciel nieruchomości położonej w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód polegającego na odprowadzaniu wód opadowych wylotem [...] (działka nr [...]) do rowu, jest stroną niniejszego postępowania.
Ponadto za niezasadny organ uznał zarzut naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Zarzut ten może bowiem odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. W sprawie tej odwołujący nie wykazał jakiej konkretnie czynności procesowej nie mógł dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mógł przedstawić, jakiej dokumentacji w sprawie brakowało i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Akta sprawy potwierdzają, że odwołujący został poinformowany o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz o planowanej rozprawie i oględzinach w terenie, w których wziął udział. Organ odniósł się również do braku przesłania przez organ dokumentacji w postaci numerów ksiąg wieczystych działek, których dotyczy przedmiotowe postępowanie i wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 § 1 kpa, strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Powyższe czynności dokonywane są w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Odwołujący miał więc możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie w lokalu organu, dlatego powyższy zarzut nie znajduje uzasadnienia.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. S., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności: art. 6-10 kpa oraz art. 107 § 1 pkt 4 i § 3 kpa, art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 1 i art. 123 ust. 2, art. 125 pkt 1-3 i art. 126 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, a także art. 2, art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego, i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego kwestionowana decyzja jest wadliwa i krzywdząca, narusza przepisy prawa, w tym prawo własności. Skarżący zarzucił wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Podniósł, że przepisy stanowiące podstawę prawną decyzji muszą obowiązywać w dacie jej wydania. Tymczasem organ wydał decyzję na podstawie nieobowiązujących przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, zamiast na podstawie obowiązującej już ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Skarżący powtórzył też zarzuty odwołania. Zarzucił organowi naruszenie art. 10 § 1 kpa polegające na nieprzesłaniu skarżącemu dokumentacji w postaci numerów ksiąg wieczystych działek, których dotyczy przedmiotowe postępowanie. Wskazał, że obowiązkiem organu jest podejmowanie czynności uwzględniających interes i prawa właściciela nieruchomości, który nie wyraził zgody na udzielenie pozwolenia wodnoprawnego.
W odpowiedzi na skargę Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazując, że zarzuty podniesione w skardze były przedmiotem analizy organu i zostały szczegółowo omówione w uzasadnieniu inkryminowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) stanowiący, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Wyeliminowanie zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 kpa lub innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi i uznaniu podniesionych w niej zarzutów za niezasadne.
Z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm.), z wyjątkiem przepisów wymienionych w art. 574 pkt 1-5 tej ustawy. Na mocy art. 573 powyższej ustawy z dnia 20 lipca 2017 r., z dniem 31 grudnia 2017 r. utraciła moc ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121). Zgodnie z art. 61 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Wnioskodawca wystąpił o wydanie decyzji jeszcze pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r., a więc to jej przepisy prawa materialnego znajdą zastosowanie w tej sprawie, zgodnie z regułą intertemporalną z art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017 r. Stosownie bowiem do art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 2017 r. "Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej.". Przepisy te należy interpretować w ten sposób, że pod pojęciem "przepisów dotychczasowych" należy rozumieć przepisy prawa materialnego, a jedynie właściwość rzeczową (instancyjną) powinno określać się według przepisu prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji. W sytuacji zmiany przepisów dotyczących właściwości organów administracji publicznej właściwym do rozpatrzenia sprawy powinien być organ, który jest uprawniony do załatwiania danego rodzaju spraw według obowiązujących aktualnie przepisów o zakresie jego działania (chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej). Przyjęcie koncepcji sukcesji uprawnień z dotychczasowych – aktualnie istniejących organów, lecz już rzeczowo lub miejscowo niewłaściwych – na nowy organ gwarantuje "podążanie" kompetencji w ślad za nową strukturą organów i ich aktualnymi zadaniami. Akceptacja tej koncepcji ma zalety praktyczne, wyznacza bowiem organ właściwy również w sytuacji likwidacji organu dotychczas właściwego w sprawie. Jak wynika z akt sprawy i nie jest kwestionowane, postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania do rowów ścieków – wód opadowych i roztopowych pochodzących z powierzchni drogi powiatowej, zostało wszczęte jeszcze podczas obowiązywania ustawy Prawo wodne z 2001 r. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r., który wpłynął do organu administracji publicznej w dniu [...] sierpnia 2017 r. Oznacza to, że wbrew twierdzeniom skarżącego, Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, rozpatrując odwołanie od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z dnia [...] marca 2018 r., prawidłowo zastosował przepisy ustawy Prawo wodne z 18 lipca 2001 r. Wnioskiem tym wszczęte zostało postępowanie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 122 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Do wniosku dołączony został operat wodnoprawny. Stosownie do treści art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód, a takim szczególnym korzystaniem z wód, na podstawie art. 37 pkt 2 tej ustawy jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c ustawy Prawo wodne z 2001 r. ilekroć w ustawie jest mowa o ściekach rozumie się przez to wprowadzanie do wód lub do ziemi: wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów. Tego rodzaju szczególne korzystanie z wód, w myśl art. 122 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, które w świetle przepisu art. 125 pkt 1-3 Prawa wodnego z 2001 r. nie może naruszać: 1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyjątkiem okoliczności, o których mowa w art. 38j, lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni; 1a) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym; 1b) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy; 1c) ustaleń krajowego programu ochrony wód morskich; 1d) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych; 2) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy; 3) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów. Stosownie do art. 126 pkt 1 Prawa wodnego z 2001 r., wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1-2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3 Prawa wodnego.
W przedstawionym stanie prawnym, obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, tj. w dniu [...] sierpnia 2017 r., nie budzi wątpliwości zasadność podjętej decyzji. Przedmiotowa inwestycja nie narusza przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] października 2001 r. nr [...] dotyczącego wylotu [...], wylot [...] zlokalizowany jest poza obszarem obowiązywania miejscowego planu. Zgodnie z § 26 ust. 1 pkt 3 tej uchwały "do czasu realizacji niezbędnej infrastruktury przewiduje się na terenach pozbawionych kanalizacji odprowadzenie ścieków do szczelnych zbiorników bezodpływowych lub przyjęcia indywidualnego sposobu unieszkodliwiania ścieków zgodnie z obowiązującymi wymogami ochrony środowiska". Organ odwoławczy pozytywnie ocenił zgodność planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stąd zarzut naruszenia art. 125 pkt 1-3 ustawy jest niezasadny. Z załączonego do wniosku operatu wodnoprawnego wynika, że objęte wnioskiem wody opadowe i roztopowe przed wprowadzeniem do środowiska zostaną podczyszczone w części osadnikowej wpustów, dzięki czemu zawarte w odprowadzanych ściekach substancje zanieczyszczające, tj. zawiesiny ogólne i węglowodory ropopochodne, nie przekroczą najwyższych dopuszczalnych ilości zgodnie z wymaganiami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Plan zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...] został zatwierdzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia [...] października 2016 r. Objęty wnioskiem sposób korzystania z wód nie narusza przepisów tego planu. Plan przeciwdziałania skutkom suszy nie został dotychczas zatwierdzony. Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych stanowi natomiast narzędzie mające na celu wdrożenie postanowień dyrektywy Rady Nr 91/271/EWG, dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych, w związku z czym objęte wnioskiem pozwolenie wodnoprawne nie będzie miało wpływu na realizację jego zapisów. Krajowy program ochrony wód morskich jest dokumentem strategicznym, mającym na celu wdrożenie zapisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r., ustanawiającej ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego. Celem krajowego programu ochrony wód morskich jest określenie optymalnego zestawu działań, który doprowadzi w określonym czasie do osiągnięcia dobrego stanu środowiska wód morskich, przy czym jak stwierdził organ przedmiotowe pozwolenie nie będzie miało wpływu na jego realizację.
W ocenie Sądu, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko jest prawidłowe i nie narusza przepisów wskazanych w skardze, w szczególności nie ma podstaw do twierdzenia, że w sprawie tej nie mają zastosowania przepisy ustawy Prawa wodnego z 2001 r., z uwagi na brzmienie art. 545 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r. Odmienna wykładnia prezentowana przez skarżącego jest nieprawidłowa i sprzeczna z brzmieniem art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.
Odrębną kwestią, która nie podlega ocenie w tym postępowaniu, z uwagi na treść art. 123 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2001 r., jest zarzut naruszenia inkryminowaną decyzją przysługującego skarżącemu prawa własności. Zgodnie z tym przepisem "Pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Informację tej treści zamieszcza się w pozwoleniu wodnoprawnym.". Wymaganą przytoczonym przepisem informację zamieszczono w decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z dnia [...] marca 2018 r. Pozwolenie wodnoprawne uprawnia jedynie do korzystania z wód w sposób i na warunkach określonych w pozwoleniu. Kwestia własności nieruchomości czy urządzeń wodnych nie może być zatem przedmiotem rozważań w kontrolowanej sprawie, jako że pozwolenie wodnoprawne nie dotyczy prawa własności. Pozwolenie wodnoprawne nie narusza prawnie chronionego interesu odwołującego i nie stwarza praw do własności nieruchomości ani urządzeń wodnych. Oznacza to, że można starać się o pozwolenie wodnoprawne przed uzyskaniem prawa do nieruchomości lub urządzeń wodnych koniecznych dla korzystania z wody. Ustawa Prawo wodne w swoich regulacjach kieruje się potrzebą ochrony zasobów wodnych i warunkami, na jakich zasoby te mogą być udostępniane na potrzeby ludności oraz gospodarki. Przepisy te nie regulują natomiast zagadnień uzyskania prawa do użytkowania nieruchomości lub urządzeń wodnych. Przesądza o tym treść obowiązującego w dacie wydania przedmiotowej decyzji i przytoczonego wyżej art. 123 ust. 2 Prawa wodnego. Podmiot ubiegający się o pozwolenie wodnoprawne przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie nie ma obowiązku legitymowania się tytułem do tej nieruchomości lub urządzenia wodnego. Pozwolenie wodnoprawne uprawnia tylko do szczególnego korzystania z wody i nie daje dalej idących uprawnień do nieruchomości. Tym samym zarzuty skargi opierające się na naruszeniu prawa własności nie mają znaczenia prawnego w rozpoznawanej sprawie, ponieważ decyzja udzielająca przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego nie narusza prawa własności przysługującego stronie skarżącej. Kwestia ta stanowi zagadnienie wykraczające poza sferę administracyjnoprawną i wymaga odrębnych ustaleń pomiędzy uprawnionym do wykonywania pozwolenia a właścicielem nieruchomości. Oznacza to, że inwestorowi nie wolno realizować uprawnienia wynikającego z pozwolenia wodnoprawnego bez uzyskania tytułu do ingerencji w cudzą własność. Tym samym brak zgody właściciela nieruchomości nie stanowi przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.
Powyższe okoliczności wskazują na bezpodstawność zarzutów zawartych w skardze. Sąd z urzędu również nie stwierdził innych wad zaskarżonej decyzji, które uzasadniałyby wyeliminowanie tego aktu administracyjnego z obrotu prawnego. W związku z powyższym Sąd również nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący był stroną kontrolowanego postępowania, miał zapewniony czynny udział w postępowaniu zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 kpa i bez przeszkód mógł korzystać z przysługującego mu uprawnienia do zajmowania stanowiska w postępowaniu. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa zaskarżona decyzja została również właściwie uzasadniona. Organ odwoławczy odniósł się do zarzutów skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś przepisy prawa materialnego, na podstawie których wydane zostało rozstrzygnięcie, nie pozwalały na uwzględnienie żądania skarżącego odnośnie ochrony jego własności, która nie jest przedmiotem niniejszego postepowania.
Z przedstawionych względów Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło