IV SA/Wa 1303/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego K. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] orzekającej o zameldowaniu D. R. na pobyt czasowy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., na okres 2 lat. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wywodził, że dniu [...] lutego 2015 r. D. R. złożyła do Prezydenta W. wniosek o zameldowanie na pobyt czasowy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., na okres 2 lat. Dołączyła przy tym wypełniony druk "Zgłoszenie pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące" bez potwierdzenia pobytu przez uprawnioną osobę. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] orzekł o zameldowaniu D. R. na pobyt czasowy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., na okres 2 lat. Z wydanym rozstrzygnięciem nie zgodził się K. S. składając odwołanie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Prezydent W., po przeprowadzonym postępowaniu uzupełniającym, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] ponownie orzekł o zameldowaniu D. R. na pobyt czasowy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., na okres 2 lat. Po rozpatrzeniu odwołania K. S., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] ponownie uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Prezydent W., po przeprowadzonym ponownie postępowaniu wyjaśniającym, decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] orzekł o zameldowaniu D. R. na pobyt czasowy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., na okres 2 lat. Organ I instancji uznał bowiem, że D. R. zamieszkuje pod wskazanym adresem. Ponownie rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podał, że D. R. oświadczyła, że od [...] września 2006 r., na podstawie umowy najmu zawartej pomiędzy jej mężem – J. R. i H. B., mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W przedmiotowym lokalu skoncentrowane jest jej życie osobiste i posiada w nim wszystkie swoje rzeczy. W dniu [...] kwietnia 2008 r. umowa najmu została odnowiona do [...] marca 2009 r. Do końca kwietnia 2009 r. H. B. regularnie meldowała wnioskodawczynię oraz J. R. tymczasowo. Po upływie terminu drugiej umowy, właściciele przedmiotowej nieruchomości odmówili im tymczasowego zameldowania. W związku z powyższym, dwa kolejne okresy tymczasowego zameldowania były rejestrowane na podstawie decyzji administracyjnych. H. B. i H. L. sprzedali przedmiotowy budynek. Nowi właściciele (K. S. i E. S.) wnieśli sprawę sądową o eksmisję D. R. i J. R. Na podstawie wyroku sądu eksmisja jest wstrzymana do chwili przyznania D. R. i J. R. lokalu socjalnego. W dniu [...] lutego 2015 r. D. R. zgłosiła się do K. S. i E. S. w sprawie przedłużenia meldunku. Wnioskodawczyni do akt sprawy dołączyła umowę najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., zawartą pomiędzy H. B. i J. R. oraz wyrok Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., sygn. akt [...] nakazujący J. R. i D. R. opuszczenie i opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. z uprawnieniem do otrzymania lokalu socjalnego. Natomiast w dniu [...] listopada 2015 r. D. R. do akt sprawy dołączyła pismo procesowe z dnia [...] października 2015 r. złożone w Sądzie Rejonowym w W. [...] Wydział [...] do sprawy dotyczącej odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., sygn. akt [...]. Wnioskodawczyni podała, że w powyższym piśmie K. Z., będący pełnomocnikiem K. S. i E. S. potwierdza, że D. R. wraz z J. R. mieszkają w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. D. R. do akt sprawy dołączyła również podanie do Zarządu Gospodarowania Nieruchomościami o przyspieszenie przeprowadzenia remontu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., na który otrzymała skierowanie do zamieszkania. K. Z. - pełnomocnik K. S., w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. oświadczył, że wniosek D. R. nie zasługuje na uwzględnienie. Właściciele lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie wyrażają zgody na zajmowanie przez wymienioną przedmiotowego lokalu. Wnioskodawczyni nie posiada odpowiedniego potwierdzenia pobytu przez właściciela lokalu ani tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wydział Zasobów Lokalowych W. w piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. nr poinformował, że Zarząd Dzielnicy [...] podjął uchwałę nr [...], w której wyraził zgodę na wydanie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] na rzecz D. i J. R. W dniu [...] lipca 2015 r. organ I instancji przeprowadził oględziny lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W ocenie organu I instancji lokal jest zamieszkały. Wydział Prewencji Komendy Rejonowej Policji W. w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. poinformował, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nikogo nie zastano. Nikt nie odpowiedział na pozostawioną prośbę o kontakt z dzielnicowym. Według wiedzy dzielnicowego z podlegającego rejonu, przedmiotowy lokal jest niezamieszkany od dłuższego czasu. Organ wyjaśnił, że zagadnienie wykonywania obowiązku meldunkowego reguluje ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (dalej: ustawa o ewidencji ludności). Zgodnie art. 24 ust. 1 ww. ustawy obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Natomiast, na mocy art. 27 ust. 1, zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego musi najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Wskazać przy tym należy, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie potwierdzeniu faktu pobytu osoby i pełni funkcję wyłącznie rejestracyjną (art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności). Takie ujęcie pojęcia "zameldowanie" powoduje, że w żaden sposób nie jest ono zależne od prawa do lokalu ani też od zgody właściciela lokalu. Celem ewidencji ludności jest bowiem odzwierciedlenie przez właściwe organy w odpowiednim rejestrze faktycznych danych o rzeczywistym przebywaniu i zamieszkaniu osób pod konkretnym adresem. Nie stanowi ona źródła informacji o stanie prawnym lokalu. W ocenie Wojewody [...], Prezydent W. zasadnie orzekł o zameldowaniu D. R. na pobyt czasowy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., na okres 2 lat. Oględziny przedmiotowego lokalu, zeznania A. I. i B. N. oraz pisemne oświadczenie K. S. i E. S. wykazały, że D. R. zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Powyższe potwierdza również pismo procesowe z dnia [...] października 2015 r. złożone w Sądzie Rejonowym dla W. w W. [...] Wydział [...] do sprawy dotyczącej odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., sygn. akt [...]. W piśmie tym, podpisanym przez K.Z. - pełnomocnika K. S. i E. S., wymieniony potwierdza, że J. R. i D. R. odbierają korespondencję kierowaną do lokalu nr [...] i zajmują ten lokal. Organ II instancji odstąpił od przeprowadzania dodatkowych dowodów, gdyż zgromadzony w niniejszej sprawie materiał jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podkreślił, że wprawdzie Wydział Prewencji Komendy Rejonowej Policji W. IV w piśmie z dnia 30 listopada 2015 r. poinformował, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nikogo nie zastano, nikt nie odpowiedział na pozostawioną prośbę o kontakt z dzielnicowym, a według wiedzy dzielnicowego z podlegającego rejonu, przedmiotowy lokal jest niezamieszkany od dłuższego czasu, to jednak informacja ta nie jest zgodna z pozostałym materiałem dowodowym, z którego wynika, że D. R. zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wojewoda zwrócił uwagę, że nie zgadzając się z powyższą informacją D. R. wystosowała sprzeciw do Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Rejonowej Policji W. Odnosząc się natomiast do poruszanej przez K. Z. - pełnomocnika K. S., kwestii, że organ I instancji nie zapewnił czynnego udziału w postępowaniu K. S. i E. S., organ odwoławczy wskazał, że zarzut ten pod żadnym względem nie może zostać uznany za słuszny. Prezydent W. zgodnie z art. 79 k.p.a. poinformował strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z oględzin i przesłuchania świadków: A. I. i B. N. Ponadto pismem z dnia 7 stycznia 2016 r., na podstawie art. 10 k.p.a., umożliwił stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji. K. S. i E. S. z przysługującego im prawa nie skorzystali. W ocenie Wojewody niezasadny jest również zarzut K. Z. dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Powyższy przepis stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym przepis ten dotyczy sytuacji, w której w drugiej instancji przy rozpatrywaniu sprawy merytorycznie będzie zaangażowany pracownik, który brał już udział w wydaniu decyzji w niższej (pierwszej) instancji. Pracownik taki nie tylko uczestniczyłby w dokonywaniu ponownej oceny materiału dowodowego, ale również musiałby się odnieść do zarzutów stawianych przez stronę w zaskarżeniu. W takiej sytuacji może istnieć obawa, że ze względu na bliskość pracownika wobec sprawy, nie będzie on obiektywny, gdyż ma już wypracowany pogląd na rozpatrywaną sprawę, a w świetle stawianych zarzutów będzie niejako "sędzią" we własnej sprawie. Skłaniałby się więc do utrzymywania w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji. Pod znakiem zapytania stałaby więc rzetelność i prawidłowość takiego postępowania, a kontrola instancyjna byłaby iluzoryczna. Organ odwoławczy zauważył, że taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie, bowiem zasadność stanowiska organu I instancji, tj. Prezydenta W. jest badana w II instancji przez całkowicie odrębny organ, tj. Wojewodę M. Jakkolwiek organ I instancji, w trakcie postępowania, korespondencję w dalszym ciągu kierował zarówno do K. Z., jak i D. A., to Wojewoda [...] uznał, że powyższe uchybienie nie wpłynęło na ostateczny wynik sprawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł K. S. zarzucając: - naruszenie art. 24 §1 pkt. 5 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w tym przesłuchanie świadków i wnioskodawców przez p. B. K. pomimo, że ww. pracownik brał udział w wydaniu decyzji w przedmiotowym postępowaniu przed jej uchyleniem, - naruszenie art. 77 §1 k.p.a. - poprzez zaniechanie przesłuchania uczestników postępowania w charakterze strony, a także poprzez zaniechanie przesłuchania osób bezstronnych, i zebranie materiału dowodowego w sposób wybiórczy, - naruszenie art. 78 §1 k.p.a. - poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania osób bezstronnych oraz przesłuchania uczestników pomimo takiego zgłoszenia w piśmie procesowym uczestników i pomimo przeprowadzenia wizji lokalnej w lokalu przy ul. [...] czyli możliwości uzyskania zeznań nawet przy okazji przeprowadzania innego dowodu, - naruszenie art. 79 §1 k.p.a. - poprzez zaniechanie zawiadomienia uczestników tj. K. S. i E. S. o przesłuchaniu wnioskodawców w dniu 05 stycznia 2016 r., czym zostały naruszone podstawowe prawa procesowe uczestników postępowania, - naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez jednostronną ocenę zeznań wnioskodawców w przedmiocie okresu na jaki ma nastąpić zameldowanie, oraz interesu prawnego wnioskodawcy, - naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie w ocenie dowodów pisma z dnia 30 listopada 2015 r. Komendy Rejonowej Policji W., ewentualnie poprzez niewłaściwą ocenę tego dowodu, - naruszenie art. 107 §3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia dlaczego organ nie dał wiary na rzecz pisma z dnia 30 listopada 2015 r. Komendy Rejonowej Policji W. jak również poprzez brak wyjaśnień w tym zakresie, - naruszenie art. 138 §2 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. poprzez nie wykonanie zaleceń Organu odwoławczego zawartych w decyzji kasatoryjnej, - naruszenie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że wnioskodawcy stale lub czasowo zajmują przedmiotowy lokal przy ul. [...], podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wypływają wnioski wprost odmienne. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji albo o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na brak możliwości jej wykonania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wywodzono, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. został naruszony, gdyż w wydaniu zaskarżonej decyzji brała udział B. K. Pojęcia brania udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji w ocenie skarżącego powinno być rozumiane szeroko. Wywodzono, że organ nie zadośćuczynił obowiązkowi przesłuchania uczestników postępowania pomimo złożonego wniosku. Nadto zasadnym byłoby w ocenie skarżącego przeprowadzenie dowodu z bezstronnych świadków to jest choćby sąsiadów. Skarżący wywodził, że dokument z dnia 30 listopada 2015 r. Komendy Rejonowej Policji, z którego wynika, iż w przedmiotowym lokalu nikt nie mieszka nie został wzięty pod uwagę. Nadto wywodzono, że lokal faktycznie zajmowany przez D. R. jest lokalem nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, ale nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez organ art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Pracownik B. K., o której wspomina skarga podejmowała czynności procesowe w sprawie, ale ani razu nie wydawała decyzji w sprawie. Pojęcie "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" odnosi się do stadium decyzyjnego postępowania, i wiąże się z odpowiedzialnością za prawnie wiążące rozstrzygnięcie sprawy przez podpisanie projektu decyzji przez osobę zajmującą stanowisko organu albo pracownika imiennie upoważnionego przez osobę sprawująca stanowisko organu. Rozpoznanie sprawy po raz kolejny, na skutek wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy (art. 138 § 2 k.p.a.) nie jest rozpoznaniem sprawy na skutek wniesienia odwołania od pierwszego jej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 8 września 2015 r., I OSK 2922/13). Treść art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazuje, że ustawodawca uznał za niepożądaną sytuację, w której w drugiej instancji przy rozpatrywaniu sprawy merytorycznie, w jej całokształcie będzie zaangażowany pracownik, który brał już udział w wydaniu decyzji w niższej (pierwszej) instancji. Powyższe wskazuje, iż w rozpoznawanej sprawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie został naruszony. Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty skargi dotyczące ustalenia, że D. R. nie zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ul. [...], w szczególności w odniesieniu do twierdzeń, iż w rzeczywistości był to lokal nr 1, a nie 2. Zauważyć bowiem należy, że zarówno wyrok dotyczący eksmisji, jak i pozew przeciwko małżonkom R. za bezumowne korzystanie z lokalu odnosił się lokalu nr [...]. Przypomnieć należy, że zarówno eksmisji, jak i zapłaty dochodził wobec D. R. i jej męża skarżący K. S. Ponadto zauważyć należy, że okoliczność ta została podniesiona dopiero na etapie postępowania sądowego. Nie można podzielić także zarzutu skargi dotyczącego nie wzięcia pod rozwagę informacji Komendy Rejonowej Policji z dnia 30 listopada 2015r. Zasadnie organy oceniły, iż w całokształcie materiału dowodowego, w tym wizji lokalnej i zeznań świadków dokumentowi temu nie można dać wiary. Ocena dowodu w sposób, który nie jest satysfakcjonujący dla strony skarżącej nie stanowi naruszenia art. 80 k.p.a. Organy nie naruszyły także, art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w tym przepisie, a ponadto zauważyć należy, że organy obu instancji wyjaśniły na podstawie jakich dowodów ustaliły stan faktyczny w sprawie stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Zauważyć należy, że niezawiadomienie uczestników K. S. i E. S. o przesłuchaniu D. R. stanowi naruszenie art. 79 § 1 k.p.a. Skarżący nie wykazał jednak jaki wpływ powyższe naruszenie mogło mieć na wynik postępowania. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit c Sąd może uchylić decyzję jeżeli zachodzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Brak wykazania przez skarżącego, jaki powyższe naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, czyni powyższy zarzut bezzasadnym. Zasadnie natomiast w skardze postawiono zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez zameldowanie D. R. na okres 2 lat bez wyjaśnia, czym organ kierował się ustalając taki czasookres. Art. 25 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności przez pobyt czasowy rozumie przebywanie poza miejsce pobytu stałego przez okres ponad 3 miesięcy. Ustalając okres zameldowania na pobyt czasowy D. R. organ przyjął, że winien on wynosić 2 lata. Organy pominęły przy tym okoliczność orzeczeniem prawomocnym wyrokiem eksmisji D. R., wraz z przyznaniem jej prawa do lokalu socjalnego oraz faktu, że w aktach znajduje się pismo D. R. z dnia 12 listopada 2015 r. o przyspieszenie remontu przydzielonego jej lokalu socjalnego położonego przy ul. [...] w W. Zauważyć należy, że, ani organ I instancji, ani organ odwoławczy wydając decyzję w dniu [...] marca 2016 r. o zameldowaniu na pobyt czasowy D. R. na okres 2 lat, nie ustalił na jakim etapie jest postępowanie dotyczące eksmisji, w tym w szczególności zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Organy nie ustaliły i nie rozważyły czy okres zameldowania czasowego wynoszący 2 lata jest adekwatny w tej sytuacji, czy też nie, w sytuacji kiedy postępowanie dotyczące przyznania lokalu socjalnego było już w znacznym stopniu zaawansowane. W tym względzie pomocne mogłyby być zeznania uczestników, czy informacje pochodzące od komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien ustalić na jakim etapie jest postępowanie egzekucyjne i w jakim terminie może zostać zakończone, celem prawidłowej oceny wydania decyzji co do długości zameldowania D. R. na pobyt czasowy oraz uzasadnić w sposób szczegółowy podjętą w tym względzie decyzję. Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 p.p.s.a.