IV SA/Wa 1304/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. IV SA/Wa 1304/11 UZASADNIENIE Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].06.2011 r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał w mocy swe poprzednie postanowienie z dnia [...].05.2011 r., odmawiające stwierdzenia nieważności - z wniosku W. S. - postanowienia Marszałka Województwa W. z dnia [...].12.2010 r., uzgadniającego w zakresie melioracji wodnych projekt decyzji o warunkach zabudowy dla budowy wiaty myjni samochodowej i budynku ręcznej myjni samochodowej na działce nr [...], położonej w O. przy ul. [...]. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Kwestionowane w trybie nieważnosciowym postanowienie uzgadniające wydane zostało na skutek uchylenia - w wyniku zażalenia wniesionego przez W. S. - poprzedniego uzgodnienia tych warunków zabudowy, postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].11.2010 r. Przyczyną uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji był brak wyjaśnienia na czym oparto stwierdzenie, że na działce objętej wnioskiem nie występują podziemne urządzenia melioracyjne. Zarzucono także, iż Marszałek Województwa W. w postanowieniu uzgadniającym z dnia [...].06.2010 r. nie wskazał w jaki sposób brak urządzeń melioracyjnych wpływa na ustalenie warunków zabudowy dla budowy drogi wewnętrznej. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej odmawiając stwierdzenia nieważności postanowienia Marszałka Województwa W. z dnia [...].12.2010 r., ponownie uzgadniającego wskazane warunki zabudowy stwierdził, iż postanowienie Marszałka Województwa W. z dnia [...].06.2010 r. nie zawiera żadnej z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa, co uprzednio trafnie stwierdzone zostało w postanowieniu z dnia [...].05.2011 r. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. S. podniósł, że już dwukrotnie SKO uchylało postanowienia uzgadniające tę inwestycję, wydawane przez organ pierwszej instancji, z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. Obecnie zakwestionowane w trybie nieważnościowym postanowienie Marszałka Województwa W. z dnia [...].12.2010 r. również obarczone jest tymi samymi wadami, jednakże w sposób rażący. W tej sytuacji wskazanie przez organ nadzoru zmian regulacji prawnych znajdujących zastosowanie w sprawie nie powinno uniemożliwiać przywołania pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy zakreślonej skargą, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż oba postanowienia Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej naruszają obowiązujące prawo w sposób rażący. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że organ prowadzący postępowanie zażaleniowe zobowiązany jest do stosowania przepisów prawnych obowiązujących w dacie orzekania przez ten organ. Skoro więc w dniu 17 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675) jej przepisy winny być stosowane. Zmieniła ona bowiem art. 53 ust. 5 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 199, poz. 1227 ze zm. - dalej określanej - u.p.z.p.). W myśl art. 70 pkt 6 lit. b tej ustawy, art. 53 ust. 5 u.p.z.p. otrzymał brzmienie: "Uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane." Ustawa o wspieraniu rozwoju usług - zgodnie z art. 87 - weszła w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 29, który wszedł w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia. Oznacza to, iż niewątpliwie zaczęła obowiązywać od 17 lipca 2010 r. (data aktu - 7 maja 2010 r, data ogłoszenia - 16 czerwca 2010 r.) i od tego też dnia obowiązuje art. 53 ust. 5 u.p.z.p. o treści uprzednio przywołanej. W świetle powyższego od dnia 17 lipca 2010 r. wyłączona została możliwość wniesienia zażalenia przez inną osobę bądź inny podmiot - niż sam inwestor - na postanowienie w przedmiocie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy. Z kolei zażalenia wniesione przed tą datą, a nierozpoznane do dnia wejścia w życie omawianej ustawy, nie mogły już zostać merytorycznie rozpoznane. Organ odwoławczy obowiązany był stosować przepisy aktualne w dniu wydawania aktu administracyjnego. Pewien wyjątek od tej zasady wprowadził art. 80 ustawy o wspieraniu rozwoju usług, bowiem zgodnie z jego brzmieniem do spraw o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy o wspieraniu rozwoju usług decyzją ostateczną przepisy dotychczasowe stosuje się na wniosek inwestora, który może być złożony najpóźniej w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy. Niemniej jednak w aktach sprawy brak jest stosownego wniosku inwestora w tym przedmiocie. Nadto treść art. 53 ust. 4 u.p.z.p. należy odczytywać w związku z normą art. 64 ust. 1 tej ustawy, która stanowi, iż przepisy m. in. art. 53 ust. 3-5a stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy. Z tego względu art. 53 ust. 3 - 5a u.p.z.p. odnosi się zarówno do decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i decyzji o warunkach zabudowy. Analizując treść przepisów art. 64 ust. 1 i 52 u.p.z.p. należało przyjąć, iż inwestorem jest wnioskodawca występujący o ustalenie warunków zabudowy. Wnioskodawcą i jednocześnie inwestorem opisanego przedsięwzięcia był W. S., co jednoznacznie wynika m. in. z projektu decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie zatem z zasadami legislacji, skoro wskazana ustawa nie ma przepisów przejściowych, które określałyby granice czasowe stosowania zmienionego art. 53 ust 5 u.p.z.p., jest oczywiste, że regulacja ta odnosiła się do wszystkich zażaleń, które zostały wniesione, a nie były jeszcze ostatecznie rozpatrzone przed dniem wejścia w życie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, tj. przed dniem 17 lipca 2010 r. Wskazane okoliczności wykluczały zatem merytoryczne rozpoznanie - po tej dacie - zażalenia W. S., niebędącego inwestorem przedmiotowego zamierzenia, właściciela działki sąsiedniej. Z tego względu, począwszy od dnia 17 lipca 2010 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. obowiązane było uznać zażalenie wniesione przez W. S. za niedopuszczalne. Wobec tego, skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w dniu [...].11.2010 r. nie miało już podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania zażalenia wniesionego przez W. S. na postanowienie uzgadniające Marszałka Województwa W. z dnia [...].06.2010 r. (co winno wówczas prowadzić do umorzenia postępowania zażaleniowego z tego zażalenia), to również z rażącym naruszeniem prawa wydane zostało kwestionowane obecnie w trybie nieważnościowym, kolejne postanowienie Marszałka Województwa W. z dnia [...].12.2010 r., uzgadniające w zakresie melioracji wodnych projekt decyzji o warunkach zabudowy dla budowy wiaty myjni samochodowej i budynku ręcznej myjni samochodowej na działce nr [...], położonej w O. przy ul. [...]. Uzgodnienie z dnia [...].06.2010 r. nie mogło bowiem zostać skutecznie wyeliminowane z obrotu prawnego, na skutek zażalenia skarżącego, rozpoznawanego po 17 lipca 2010 r. W tym kontekście trafna jest wątpliwość skarżącego, jak to się stało, że po wejściu w życie ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych jego zażalenie było rozpoznawane przez SKO, a obecnie organ nadzoru wspomina, iż nie był on stroną postępowania uzgodnieniowego. Przez fakt skierowania do skarżącego kolejnego postanowienia uzgadniającego Marszałka Województwa W. z dnia [...].12.2010 r. W. S. uzyskał przymiot strony tego postępowania, ale jedynie w znaczeniu procesowym. Jego wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia uzgadniającego Marszałka Województwa W. z dnia [...].12.2010 r. podlegał więc rozpoznaniu, w szczególności w zakresie prawidłowości uczynienia go stroną postępowania uzgodnieniowego. Organ nadzoru, jakkolwiek odnotował zmianę przytoczonej regulacji prawnej, z faktu utraty z dniem 17 lipca 2010 r. przez W. S. przymiotu strony tego postępowania uzgodnieniowego w rozumieniu art. 28 Kpa - a więc w znaczeniu materialnoprawnym - nie wyprowadził prawidłowych wniosków. W konsekwencji dokonał błędnych ustaleń w zakresie nieistnienia podstaw do stwierdzenia nieważności tego uzgodnienia twierdząc w efekcie, iż postanowienie uzgadniające Marszałka Województwa W. z dnia [...].12.2010 r. nie zostało dotknięte żadną wadą przewidzianą w art. 156 § 1 Kpa. Przy ustaleniu tym pominął kwalifikowaną wadliwość kasatoryjnego postanowienia SKO w P. z dnia [...].11.2010 r., w wyniku którego z rażącym naruszeniem prawa wydane zostało kwestionowane w trybie nieważnościowym postanowienie, mimo iż w obrocie prawnym ostatecznie winno pozostać postanowienie uzgadniające Marszałka Województwa W. z dnia [...].06,2010 r. Zaniechanie zatem przeprowadzenia dogłębnej oceny skarżonego postanowienia, w kontekście posiadania przez W. S. przymiotu strony tego postępowania uzgodnieniowego po dniu 17 lipca 2010 r. musiało prowadzić, w ocenie Sądu, do stwierdzenia nieważności obu postanowień organu nadzoru - Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela bowiem stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji (odpowiednio postanowienia) - mimo istnienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 Kpa - stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji odmownej (por. wyrok NSA z dnia 27 września 1984 r., II SA 828/84, PiŻ 1985, nr 1, s. 15). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa orzekł jak w pkt. 1 sentencji. O wstrzymaniu wykonania orzeczono na podstawie art. 152 Ppsa w jej pkt. 2. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności kwestionowanego postanowienia uzgadniającego, należy zastosować się do wskazań i oceny prawnej zawartych w uzasadnieniu tego wyroku.