IV SA/Wa 1312/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 1 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia E. z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Środowiska z dnia (...) maja 2007 r. Nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Stowarzyszenie E. z siedzibą w S. złożyło skargę na opisane w sentencji postanowienie Ministra Środowiska z dnia (...) maja 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia (...) stycznia 2005 r. w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Do skargi dołączyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z przedłożonego przez Stowarzyszenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że nie prowadzi ono działalności gospodarczej i utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich. Wnioskodawca podniósł, że występuje w obronie swoich celów statutowych, którymi m.in. jest działalność na rzecz zrównoważonego rozwoju regionu, dążenie do dbałości o środowisko naturalne oraz ograniczenie uciążliwości dla środowiska, zaś wszelkie koszty w postaci opłat sądowych są "znacznym utrudnieniem dla gwarancji utrzymania prawidłowych standardów ochrony środowiska". Z zawartego we wniosku oświadczenia o stanie majątku i dochodach wynika, że wartość środków trwałych skarżącego Stowarzyszenia wynosi 22 999,00 zł, a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy 1322,74 zł. Stan rachunku bankowego wnioskodawcy na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 917,43 zł. Złożony przez Stowarzyszenie E. z siedzibą w S. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przez pojęcie "środków" należy rozumieć zarówno środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, jak również wartość środków trwałych oraz wysokość kapitału zakładowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dlatego należy przyjąć, że udowodnienia wymaga podjęcie starań o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od ich efektu. To na stronie bowiem ciąży ciężar wykazania (udowodnienia) zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niewypełnienie tego wymagania, w kontekście przesłanek ustawowych, skutkuje oddaleniem wniosku. Jak wynika z przedłożonego Sądowi oświadczenia o majątku i dochodach Stowarzyszenie posiada majątek w postaci środków trwałych o wartości 22 999,00 zł oraz środki na rachunku bankowym w kwocie 917,43 zł. Bilans za ostatni rok obrotowy wskazuje, iż Stowarzyszenie osiągnęło zysk w wysokości 1322,74 zł, który wielokrotnie przewyższa wysokość kosztów sądowych w sprawie. W konsekwencji uznać należy, że skarżący jest w stanie ponieść niezbędne koszty postępowania sądowego, które na obecnym etapie obejmują jedynie wpis sądowy w wysokości 100zł. Skarżące Stowarzyszenie w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wskazało, iż występuje w niniejszej sprawie realizując swoje cele statutowe. W takim wypadku, należy mieć na uwadze, że skoro Stowarzyszenie chce aktywnie realizować cele statutowe, winno liczyć się ze związaną z tym koniecznością ponoszenia kosztów. W szczególności w sytuacji, gdy powołując się na swoje cele statutowe, zdecydowało się skorzystać z drogi sądowoadministracyjnej, powinno przeznaczyć środki na pokrycie kosztów sądowych. Dodatkowo należy wskazać, że w myśl art. 33 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tj. Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 855 ze zm. ) majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. Stowarzyszenie zatem może m.in. uzyskiwać środki na swoją działalność ze składek członkowskich. Konieczność ponoszenia kosztów sądowych w przypadku wnoszenia skarg do sądu administracyjnego, również powinna być brana pod uwagę przy ustalaniu wysokości składek. Ponadto, jak wynika ze statutu Stowarzyszenia, wnioskodawca może prowadzić działalność gospodarczą z przeznaczeniem zysków na działalność statutową. Niewykorzystanie przewidzianych w statucie Stowarzyszenia możliwości pozwalających na zgromadzenie środków finansowych, niezbędnych do prowadzenia statutowej działalności, jest przesłanką do odmowy przyznania prawa pomocy. W świetle powyższego na podstawie art. 245 i 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.