IV SA/Wa 1317/05
WyrokWSA w Warszawie2005-11-09
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Krystyna Napiórkowska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję o wymeldowaniu, prawidłowo rozpoznał sprawę, czy też naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania i prawdy obiektywnej, nie wyjaśniając należycie wszystkich okoliczności faktycznych, w tym kwestii stałego zamieszkania i ewentualnego wniosku o zawieszenie postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania i prawdy obiektywnej, nie dokonując ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i nie wyjaśniając należycie wszystkich okoliczności faktycznych, w tym kwestii stałego zamieszkania skarżącego po wyłamaniu drzwi oraz nie ustosunkowując się do prośby o zawieszenie postępowania do czasu uprawomocnienia się postępowania majątkowego. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję o wymeldowaniu K. K. z pobytu stałego. Postępowanie wszczęto na wniosek byłej żony, która twierdziła, że K. K. nie mieszka w lokalu od października 2003 r. Skarżący zaprzeczał, twierdząc, że nie opuścił lokalu dobrowolnie, a była żona utrudnia mu dostęp. W skardze K. K. podniósł, że decyzja jest krzywdząca i nie zgadza się ze stwierdzeniami organu. Na rozprawie oświadczył, że od stycznia 2005 r. mieszka w lokalu po wyłamaniu drzwi, a wcześniej żona wymieniła zamki i wyrzuciła jego rzeczy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Danuta Gorzelak - Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2005r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 r. orzekającą o wymeldowaniu K. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...]
w W.
W uzasadnieniu podniesiono, iż postępowanie o wymeldowanie K. K. zostało wszczęte na wniosek byłej żony B. K. Z jej wyjaśnień wynika, że K. K. w przedmiotowym lokalu nie mieszka od października 2003r., nie ma w nim jego rzeczy osobistych, w lokalu tym ma zamknięty pokój na kłódkę i dysponuje kluczami do lokalu mieszkalnego. Okoliczność niezamieszkiwania w tymże lokalu przez skarżącego potwierdziła kontrola dyscypliny meldunkowej przeprowadzona przez Komisariat Policji W.
Natomiast K. K. w złożonych wyjaśnieniach do protokołu z dnia [...] marca 2005r. oświadczył, że przedmiotowego lokalu nie opuścił dobrowolnie, przebywa w nim pod nieobecność byłej żony, ponieważ B. K. kieruje przeciwko niemu bezpodstawne oskarżenia o przemoc i kradzieże. Była żona utrudnia mu wejście do lokalu i we wrześniu 2003r. fakt ten zgłosił na policji i w Prokuraturze Rejonowej [...], która postanowieniem z dnia
[...] września 2003r. odmówiła wszczęcia postępowania w tej sprawie.
Powołując się na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 sierpnia 2000r., sygn. V SA 108/00, organ odwoławczy podniósł, iż okoliczność, że opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego nie oznacza, iż w sprawie nie można przyjąć zaistnienia przesłanki "opuszczenia". Przepis art. 15 ust.2 ustawy ewidencyjnej dotyczy także przypadków, gdy opuszczenie nastąpiło w drodze przymusowego usunięcia i nie dopuszczenia do lokalu, zaś osoba zainteresowana nie podjęła przewidzianych prawem środków w celu obrony swych praw w tym lokalu, albo fakt zmuszenia do opuszczenia nie został stwierdzony w postępowaniu karnym. W niniejszej sprawie okoliczność zmuszenia K. K. do opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie został stwierdzony w postępowaniu karnym. W ocenie organu odwoławczego opuszczenie przedmiotowego lokalu przez K. K. w świetle materiału dowodowego miało charakter dobrowolny. Organ wskazał, iż miejscem stałego pobytu jest miejsce, w którym, koncentrują się wszystkie codzienne spawy, miejsce gdzie się codziennie przebywa, wypoczywa, prowadzi życie rodzinne i gospodarstwo domowe. W omawianym lokalu, zdaniem organu, nie znajduje się centrum spraw życiowych i osobistych skarżącego, poza tym skarżący nie wskazał, że faktycznie przebywa w spornym lokalu, a tylko podnosił, że ma prawo do tego lokalu. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że prowadzenie ewidencji ludności nie jest formą kontroli legalności zamieszkania i pobytu, kwestia istnienia lub niesienia prawa oznaczonej osoby do przebywania w lokalu nie warunkuje decyzji organu w przedmiocie wymeldowania.
W konkluzji organ stwierdził, że skoro K. K. opuścił miejsce stałego pobytu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, decyzja o jego wymeldowaniu była zasadna i zgodna z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. K. podniósł, że zaskarżona decyzja jest niezrozumiała i krzywdząca, nie zgadza się ze stwierdzeniem, że sporny lokal opuścił dobrowolnie i zabrał osobiste rzeczy oraz z zarzutem, że w lokalu ma zamknięty pokój na kłódkę i dysponuje kluczami do mieszkania. Stwierdzeniom organu, że nie podjął kroków prawnych przeczy orzeczenie Sądu Rejonowego W. (sygn. [...]ns [...]). Skarżący podniósł, że mieszkania nie opuścił dobrowolnie, a decyzja o wymeldowaniu ma służyć byłej żonie do kolejnych awantur i oskarżeń o kradzieże i maltretowanie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie skarżący oświadczył , że w spornym lokalu mieszka na stałe od dnia [...] stycznia 2005r., do którego dostał się siła poprzez wyłamanie drzwi. Była żona po raz kolejny w dniu [...] stycznia 2005r. próbowała wymienić drzwi, ale po interwencji Policji dostał się do mieszkania. Wcześniej, przed styczniem 2005r. nie zamieszkiwał w lokalu, ponieważ żona wymieniła zamki i wyrzuciła jego rzeczy.
W maju żona wyprowadziła się z lokalu, a on zameldował się po dniu [...] września 2003r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę świetle powołanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przede wszystkim podkreślić należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania określoną w art. 15 kpa, w postępowaniu odwoławczym sprawa podlega ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu w trybie i formie przewidzianej przepisami prawa procesowego i zgodnie z przepisami prawa materialnego.
Z zasady ogólnej prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa wynika obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym do zastosowania art. 136 kpa, czyli uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie oraz ustosunkowania się do podniesionych zarzutów w odwołaniu, zgłoszonych dowodów i do żądania przeprowadzenia określonych dowodów. Poza tym organ drugiej instancji obowiązany jest rozpatrzeć wnioski zgłoszone przez stronę w toku postępowania odwoławczego.
Organ odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania nie dokonał ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale zaskarżoną decyzję wydał w oparciu o materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji i nie wyjaśnił należycie wszystkich okoliczności sprawy. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że na rozprawie skarżący oświadczył, że od dnia [...] stycznia 2005r., w którym to dniu wyłamał drzwi, przebywał na stałe w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Fakt ten został odnotowany przez organ pierwszej instancji w protokole przesłuchania skarżącego w dniu [...] stycznia 2005r. Niemniej jednak organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wtedy, czy skarżący od tego dnia zamieszkał w spornym lokalu, czy też nie. Organ drugiej instancji rozpoznając sprawę nie zwrócił w ogóle uwagi na potrzebę uzyskania w tej kwestii wyjaśnienia od skarżącego, jak też od wnioskodawczyni - byłej żony skarżącego, lecz oparł się wyłącznie na niedokładnych ustaleniach organu pierwszoinstancyjnego.
Ponadto, w ocenie Sądu, organ odwoławczy nie dokładnie zapoznał się z treścią odwołania, gdyż nie zwrócił uwagi na zawartą w jego treści prośbę skarżącego o podjęcie decyzji w jego sprawie po uprawomocnieniu się postępowania majątkowego przed sądem. W związku z tą prośbą (żądaniem) organ przed rozpatrzeniem odwołania w pierwszej kolejności powinien przy zastosowaniu środków prawnych określonych w art. 64 § 2 kpa zwrócić się do odwołującego o sprecyzowanie czy ta prośba (żądanie) stanowi wniosek o zawieszenie postępowania w trybie 98 § 1 kpa i dopiero po jego załatwieniu mógł przystąpić do rozpatrzenia wniesionego środka odwoławczego.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z obrazą z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 kpa, art. 98 § 1 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien uwzględnić podane powyższe rozważania, jak również fakt zameldowania się skarżącego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło