IV SA/Wa 1324/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia – K. w O. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia (...) grudnia 2006r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: zwolnic skarżącego od kosztów sądowych Stowarzyszenie K. w O. wniosło skargę na opisane w sentencji postanowienie Ministra Środowiska. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2007r. Sąd zwolnił skarżącego od wpisu należnego od skargi (100 zł), natomiast wyrokiem z dnia 12 listopada 2007r. oddalił skargę. W dniu 19 listopada 2007r. Stowarzyszenie wystąpiło z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Następnie, w dniu 28 listopada 2007r. złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie podało, że uiszczenie należnej od na obecnym etapie postępowania opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku przekracza możliwości finansowe Stowarzyszenia, które nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada żadnego majątku ani środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Z przedłożonego przez skarżącego regulaminu wynika, że działalność Stowarzyszenia nie jest finansowana ze składek członkowskich (§ 4 pkt 4 regulaminu). Rozpatrując wniosek, wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r., nr 79, poz. 855) stanowi, że źródłem finansowania stowarzyszenia zwykłego są składki członkowskie. Zgodnie z przepisem art. 33 tej ustawy majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności. Opłacenie składek jest więc jedynym z obowiązków członków stowarzyszenia. Postanowienia o składkach należą do obowiązkowych materii statutów (art. 10 ust. 1 pkt 7 Prawa o stowarzyszeniach). Ponieważ jednak powoływanie stowarzyszeń jest jednym z przejawów wolności obywatelskich, przy możliwie minimalnie wprowadzonych ograniczeniach, należy uznać, że funkcjonowanie stowarzyszeń niewprowadzajacych tego obowiązku jest możliwe. Z uwagi jednak na powyższy przepis ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, winno zostać to wyraźnie stwierdzone w statucie (regulaminie). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Z § 4 pkt 4 regulaminu skarżącego Stowarzyszenia wynika, że członkowie Komitetu są zwolnieni ze składek członkowskich. W sytuacji gdy skarżący nie posiada żadnych innych środków trwałych, odmowa zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadniona. Żądanie od skarżącego kosztów sądowych (opłaty kancelaryjnej, wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej) stanowiłoby nieproporcjonalne ograniczenie jego prawa dostępu do sądu i naruszało przepis art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993r., Nr 61, poz. 284 ze zm.). Z przedstawionych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.