IV SA/Wa 1325/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-01

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie starszej, schorowanej, o niskich dochodach, która przeszła poważny zabieg i wymaga całodobowej opieki, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, gdy wnioskodawca, osoba starsza i schorowana, której jedyne dochody przeznaczane są na leczenie i opiekę, wykaże brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy od wyroku oddalającego skargę przysługuje skarga kasacyjna objęta przymusem adwokacko-radcowskim, przyznanie prawa pomocy może być warunkiem realizacji konstytucyjnego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący B. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego jego skargę. Skarżący jest osobą starszą (89 lat), schorowaną, po poważnym zabiegu, wymagającą całodobowej opieki. Jego jedyne dochody z emerytur (2000 zł miesięcznie) przeznaczane są na leki i opiekę. Skarżący nie posiada majątku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono B.P. od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 1 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1) zwolnić B.P. od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Po wydaniu w niniejszej sprawie w dniu 24 września 2010 r. wyroku oddalającego skargę B. P. na wskazaną w sentencji decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] skarżący w dniu 27 września 2010 r. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o zwolnienie go z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku. Skarżący w złożonym formularzu wskazał, że prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe wraz z żoną. W uzasadnieniu wniosku podał, iż jest osobą starszą (89 lat), schorowaną. We wrześniu skarżący przeszedł poważny zabieg, po którym stan jego zdrowia znacznie się pogorszył. Obecnie wymaga całodobowej opieki, jest zatem zmuszony korzystać z pomocy najbliższej rodziny. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, a jedyne źródło utrzymania w postaci świadczenia emerytalne jego oraz jego małżonki w łącznej wysokości 2000 zł, przeznaczane jest w całości na zakup lekarstw oraz całodobową opiekę skarżącego. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ,,P.p.s.a.") ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) Oceniając wynikający z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. warunek zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w kontekście przedstawionych we wniosku okoliczności faktycznych, stwierdzić należy, że skarżący wykazał, iż nie posiada, jak również nie jest w stanie zgromadzić, oszczędności, które mogłyby zostać wykorzystane do prowadzenia (finansowania) sprawy przed sądem administracyjnym. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, wymagającą opieki osób trzecich, co wskazuje na to, że jedyny dochód jego rodziny w postaci emerytur w łącznej wysokości 2000 zł miesięcznie, służy do zaspokojenia nie tylko codziennych potrzeb życiowych skarżącego i jego żony ale również do opłacenia lekarstw oraz ewentualnej pomocy innych osób. Ponieważ wnioskujący o przyznanie prawa pomocy nie posiada przedmiotów wartościowych, ani zgromadzonych oszczędności nie jest możliwe, by w ten sposób pozyskane być mogły środki potrzebne na dalszego prowadzenie niniejszej sprawy. Tak rozumiane względy, nakazywały przyjąć, że składający wniosek nie ma możliwości samodzielnego wywiązania się z obowiązku poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Również ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, na którym znajduje się postępowanie w sprawie. Wyrokiem z dnia 24 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. P. w niniejszej sprawie. Od powołanego orzeczenia przysługuje skarżącemu skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło