IV SA/Wa 1329/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-09

Skład orzekający: Aneta Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący gospodarstwo rolne i utrzymujący rodzinę z jego dochodów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jego trudna sytuacja materialna, wynikająca ze spadku dochodów z gospodarstwa rolnego i konieczności utrzymania rodziny, uzasadniała udzielenie mu wsparcia finansowego. Sąd uznał, że dochód rodziny, nawet uwzględniając świadczenia socjalne, nie pozwala na samodzielne ponoszenie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
K. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Skarżący wskazał, że jego rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o niewielkich dochodach i nie posiada innych zasobów. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację materialną, w tym decyzje o przyznaniu świadczeń rodzinnych i odmowie przyznania świadczenia z programu dożywiania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano K. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 9 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia przyznać K. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. K. K., wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł od skargi wniesionej na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trzema niepełnoletnimi córkami. Rodzina skarżącego utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego (3,25 ha) i jej miesięczny dochód wynosi 601 zł (brutto). Oprócz domu o powierzchni 70 m2 i dwóch drewnianych budynków skarżący nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, jak również nie posiada zasobów pieniężnych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jego trudna sytuacja materialna wynika ze znacznego spadku dochodów z prowadzenia gospodarstwa rolnego – jedynego źródła utrzymania jego rodziny. Do wniosku skarżący dołączył kopie dwóch zaświadczeń z właściwych urzędów gminy, z których wynika, że skarżący jest podatnikiem podatku rolnego z dwóch gospodarstw rolnych, w których łączna liczba hektarów przeliczeniowych wynosi 3,26. Na wezwanie referendarza sądowego, wydane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., skarżący przedstawił ponadto m.in.: 1) kopię decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z [...] czerwca 2009 r. w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku rodzinnego na dzieci, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2009/2010 oraz dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, 2) kopię decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z [...] września 2009 r. w sprawie odmowy przyznania świadczenia w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" – z powodu braku środków, 3) kopię decyzji Wójta Gminy S. umarzającą część zaległych zobowiązań pieniężnych skarżącego oraz odraczającą termin płatności niektórych zobowiązań podatkowych skarżącego, a także zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] września 2009 r. wskazujące, że organ podatkowy nie dysponuje danymi świadczącymi o osiągnięciu przez skarżącego i jego żonę w 2008 r. dochodu podlegającemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a także że wnioskodawca i jego żona w 2008 r. byli podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych pobieranego w formie ryczałtu, zaś ze złożonego przez nich zeznania podatkowego PIT-28 za rok 2008 wynika, że nie osiągnęli w 2008 r. przychodu. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Z dyspozycji art. 243 § 1, oraz art. 245 §§ 1-3 p.p.s.a. wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Warunkiem przyznania prawa pomocy w takim zakresie jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Analiza dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę w związku ze złożonym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych uprawnia do przyjęcia, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi przesłanka do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie. Skarżący uzyskuje wprawdzie stałe dochody z gospodarstwa rolnego, jednak ich wysokość w przeliczeniu na członka rodziny, nie pozwala przyjąć, że skarżący jest zdolny do samodzielnego ponoszenia kosztów postępowania sądowego bez ryzyka niebezpieczeństwa, o którym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (tj. bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla rodziny skarżącego). Z przedstawionej przez stronę kopii decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] września 2009 r. wynika bowiem, że obecnie źródło utrzymania rodziny skarżącego stanowią: świadczenia rodzinne w wysokości 276 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 672,75 zł. Rodzina skarżącego spełnia kryteria dochodu uprawniające do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej, łączny miesięczny dochód rodziny skarżącego wynosi bowiem netto 948,75 zł, a zatem, dochód na osobę wynosi 189,75 zł. Warto przypomnieć, że ośrodki pomocy społecznej wszechstronnie oceniają sytuację materialną osoby ubiegającej się o świadczenia przyznawane z budżetu państwa, stosując kryteria podobne do tych przyjmowanych na gruncie p.p.s.a. do przyznania prawa pomocy. Skoro zatem właściwy organ uznał, że sytuacja bytowa skarżącego uzasadnia udzielenie mu wsparcia finansowego poprzez przyznanie prawa do korzystania ze świadczeń opieki socjalnej, z uwagi na to, że wnioskodawca nie posiada wystarczających środków na utrzymanie swojej rodziny, to rozpoznając złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy kondycję finansową skarżącego należało ocenić podobnie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło