IV SA/Wa 1329/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia przyznać K. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Po złożeniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, wnioskiem z dnia 15 lutego 2010 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. W zawartym we wniosku oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trzema córkami. Rodzina skarżącego utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego (3,25 ha) i jej miesięczny dochód wynosi 600 zł (brutto). Oprócz domu o powierzchni 70 m2 i budynku gospodarczego, skarżący nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, nie posiada również zasobów pieniężnych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że do stałych, comiesięcznych wydatków jego rodziny należą wydatki na zakup biletów miesięcznych dla córek (uczennic: szkoły podstawowej, gimnazjum i szkoły policealnej), w wysokości 260 zł, wydatki na utrzymanie domu (gaz, energia elektryczna, telefon, opał) – 300 zł oraz wydatki na leki dla żony - 200 zł. Skarżący wyjaśnił także, że korzysta z pomocy gminnego ośrodka pomocy społecznej (zasiłek rodzinny). Do wniosku o prawo pomocy skarżący załączył kopie dwóch zaświadczeń właściwego organu gminy na okoliczność posiadania przez małżonków K. dwóch gospodarstw rolnych o łącznej powierzchni 3,2591 ha przeliczeniowych, a także kopie zaświadczeń wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] września 2009 r. wskazujących, że organ podatkowy nie dysponuje danymi świadczącymi o osiągnięciu przez skarżącego i jego żonę w 2008 r. dochodu podlegającemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a także że wnioskodawca i jego żona w 2008 r. byli podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych pobieranego w formie ryczałtu, zaś ze złożonego przez nich zeznania podatkowego PIT-28 za rok 2008 wynika, że w 2008 r. nie osiągnęli przychodu. Skarżący przedstawił ponadto: 1) kopię decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z [...] października 2009 r. w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku rodzinnego na dzieci, dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, 2) kopię decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z [...] stycznia 2010 r. w sprawie przyznania pomocy w postaci zakupu obiadów dla dwójki dzieci skarżącego. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Wniosek K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego (radcy prawnego lub adwokata) jest kolejnym wnioskiem skarżącego o prawo pomocy złożonym w sprawie dotyczącej sądowej kontroli opisanej w sentencji decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Wniosek ten, z uwagi na to, że na mocy prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 października 2009 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, podlega rozpatrzeniu przez pryzmat przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że w sytuacji, kiedy strona składa dwa kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (np. najpierw poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie - w związku z wcześniejszym pozytywnym dla niej rozstrzygnięciem w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych – z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu) i uwzględnienie obu wniosków skutkować może przyznaniem stronie uprawnień składających się na prawo pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.), przyjęcie, że oba złożone w wyżej opisanych warunkach wnioski o prawo pomocy powinny podlegać rozpatrzeniu przez pryzmat przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowanie wnioskodawców składających dwa następujące po sobie wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w stosunku do wnioskodawców występujących z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i podważałaby ratio legis przyjętego przez ustawodawcę unormowania. Porównanie treści przepisów zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym są określone przez ustawodawcę bardziej rygorystycznie niż przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, albowiem wykazanie stanu braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) jest dla strony trudniejsze aniżeli wykazanie, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy następnie stwierdzić, że ocena okoliczności przedstawionych w rozpoznawanym wniosku, a także wynikających z załączonych do niego dokumentów uprawnia przyjęcie, że skarżący wykazał, że spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co pozwala uwzględnić złożony wniosek i – wobec alternatywnie sformułowanego w nim żądania odnośnie od rodzaju pełnomocnika procesowego – przyznać skarżącemu pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, którego wyznaczy właściwa Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych. Wysokość dochodów osiąganych przez skarżącego z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego (600 zł), które mają służyć zaspokojeniu potrzeb życiowych pięciu osób (dwóch osób dorosłych i trójki dzieci w wielu szkolnym), wskazuje, że rodzina skarżącego znajduje się w tak trudnej sytuacji finansowej, że trudno jest oczekiwać, że wnioskodawca zdolny jest zdobyć środki niezbędne do pokrycia kosztów działania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika zawodowego ustanowionego z wyboru. Ubóstwo rodziny skarżącego, które uzasadnia udzielenie jej członkom wsparcia finansowego ze środków pozostających do dyspozycji właściwego gminnego ośrodka pomocy społecznej, niezbicie świadczy o tym, że skarżący nie posiada zdolności do ponoszenie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika procesowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.