IV SA/Wa 1332/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec,, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Wojewoda [...] odmówił K. K. zasądzenia odszkodowania za szkody powstałe na jej nieruchomości w wyniku zmiany stanu wody na gruncie. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 12.08.2002 r. K. K. wystąpiła m.in. o "wypłatę odszkodowania w wysokości 100 000 zł za 11 letni okres zalewania domu i posesji i zatruwania wody w przydomowej studni (...) wodami opadowymi i z roztopów śniegowych z bezprawnie nawiezionego, bezprawnie zrobionego i bezprawnie wyasfaltowanego drugiego parkingu na ogrodzie przedszkola". Minister Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].12.2002 r. orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że wprawdzie zgodnie z art. 186 ust. 3 Prawa wodnego stanowiącym, że jeżeli szkoda jest następstwem pozwolenia wodnoprawnego organem orzekającym w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania jest wojewoda jednakże z uwagi na fakt, iż prawo wodne nie odnosi się do szkód powstałych na skutek zmiany stanu wody na gruncie oraz zmiany odpływu m.in. wód opadowych wnioskodawczyni może dochodzić swoich roszczeń tylko w drodze sądowej. A zatem organy administracji nie mają podstaw do prowadzenia postępowania orzekły o jego umorzeniu. W wyniku złożonej przez K. K. skargi – Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 października 2004 r. w sprawie IVSA 2007/03 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że błędne jest stanowisko organów jakoby art. 29 ustawy Prawo wodne nie odnosił się do szkód jakie mogą być skutkiem zmiany stanu wód na gruncie. Zdaniem Sądu szkody te nie mogą być dochodzone przed sądem dopóki nie zostanie wydana decyzja administracyjna, niezaskarżalna w toku postępowania instancyjnego przez organ wskazany w tym przepisie. W okolicznościach niniejszej sprawy – w ocenie Sądu nie było podstaw do umorzenia postępowania a organ administracyjny obowiązany był ocenić zasadność roszczeń K. K. i wydać orzeczenie rozstrzygające merytorycznie sprawę - oddalając to roszczenie lub zasądzając odszkodowanie. Dodatkowo Sąd ten wskazał, że dokonując oceny organ powinien mieć na uwadze ustalenia i oceny zawarte w prawomocnych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych ze skarg K. K. na decyzję Wojewody [...] szczególności w wyroku z dnia 12.03.1998 r. Wyrokiem tym Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargę K. K. na decyzję Wojewody [...], którą to decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego odmawiającą rozstrzygnięcia sporu w sprawie zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] przy ul. [...] w T. stanowiącej własność K. K. w oparciu o art. 50 ustawy- Prawo wodne. W tej sytuacji – rozpoznając wniosek o przyznanie odszkodowania organ administracyjny uznał, że skoro w prowadzonych postępowaniach administracyjnych dotyczących nieruchomości K. K. nie stwierdzono zmiany stanu wody na gruncie w oparciu o przepisy Prawa wodnego- brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania za skody wynikłe z naruszenia stosunków wodnych. Jako podstawę prawną odmowy zasądzenia odszkodowania organ wskazał art. 29, 186 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. nr 115, poz. 1229). K. K. złożyła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia [...].05.2005 r. – w oparciu o art. 134 kpa i art. 186 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne Minister Środowiska stwierdził niedopuszczalność odwołania K. K. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ naczelny wskazał, że Wojewoda [...] pouczył stronę, że decyzja w sprawie odszkodowania jest niezaskarżalna, stronie niezadowolonej z jej treści przysługuje droga sądowa. W ocenie organu administracji jest to zgodne z art. 186 ust. 3 i ust. 4 Prawa wodnego. Status niezaskarżalności decyzji administracyjnej wyklucza możliwość dalszego rozpoznania jej na drodze sądowej. Zatem strona niezadowolona z jej treści może dochodzić dalszych roszczeń przed sądem powszechnym w drodze powództwa cywilnego. Biorąc pod uwagę, że od przedmiotowej decyzji nie przysługiwało odwołanie organ stwierdził jego niedopuszczalność. K. K. wniosła skargę na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...].05.2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż w związku z bezprawnym nawiezieniem ziemi na sąsiedni a działkę zajmowaną przez przedszkole oraz wykopanie głębokiego rowu i wykonanie głębokiego podpiwniczenia budynku przedszkola jej nieruchomość jest zalewana. Wydając decyzję o niedopuszczalności wniesienia odwołania organ pozbawił ją prawa dochodzenia tegoż odszkodowania. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1369) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mając na uwadze powyższe unormowania Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z treścią art. 186 ust. 3 i ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodnego, który jest podstawą rozstrzygnięcia organu odwoławczego - właściwy organ ustala wysokość odszkodowania w drodze decyzji. Decyzja taka jest niezaskarżalna a stronie niezadowolonej z ustalonego odszkodowania przysługuje droga sądowa . Droga sądowa przysługuje również w przypadku niewydania decyzji przez organ w ciągu 3 miesięcy od daty zgłoszenia żądania przez poszkodowanego. Wprawdzie generalną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności postępowania, jednakże ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia -przez odrębne przepisy -możliwości zaskarżenia orzeczenia w toku instancji. W takim przypadku wniesienie odwołania jest niedopuszczalne – w myśl art. 134 kpa. Organ odwoławczy przystępując do rozpoznania odwołania ma obowiązek w pierwszej kolejności ocenić kwestię jego dopuszczalności. W przypadku stwierdzenia niedopuszczalności winien wydać postanowienie w tym przedmiocie nie badając merytorycznie sprawy. Rozpoznanie odwołania, co do którego przepisy odrębne wskazują o jego niedopuszczalności stanowiłoby rażące naruszenie prawa. ( tak wyrok NSA z 16.02.1998, IV SA 727/96 LEX nr 43307) Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że trafnie organ odwoławczy - w oparciu o treść art. 134 kpa stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania skoro ustawodawca w art. 186 ust. 3 odsyła podmioty niezadowolone z treści rozstrzygnięcia w przedmiocie odszkodowania na drogę postępowania sądowego. Oznacza to – wbrew twierdzeniom skarżącej – że strona nie jest pozbawiona możliwości dochodzenia swoich praw, jednakże uprawnienia te winna realizować nie na drodze postępowania administracyjnego – poprzez wniesienia odwołania lecz postępowania sądowego. Innymi słowy: jeżeli powódka jest niezadowolona z treści rozstrzygnięcia winna wnieść stosowne powództwo do sądu powszechnego – wydziału cywilnego. Wydanie decyzji odmownej w przedmiocie zasądzenia odszkodowania otworzyło skarżącej drogę postępowania przed sądem powszechnym. Wydana przez Ministra Środowiska decyzja jest decyzją o charakterze stricte procesowym, w żaden sposób nie odnosi się ona do zasadności odmowy przyznania odszkodowania przez organ I instancji. W tej sytuacji zarzuty podniesione w skardze odnoszące się do kwestii prawidłowości rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd administracyjny nie jest władny rozpoznać merytorycznie sprawy w takim zakresie. Reasumując wobec bezzasadności zarzutów skargi i niestwierdzenia przez Sąd z urzędu takich uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 143, poz. 1270)- Sąd orzekł jak w sentencji.