IV SA/Wa 1333/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-05

Skład orzekający: Kaja Angerman

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu przysługuje prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jeśli jego skarga jest oczywiście bezzasadna z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, co obejmuje również sytuacje, gdy skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W takim przypadku, mimo braku konieczności badania sytuacji finansowej strony, sąd odmawia przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
K. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzającą zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sprawa została przekazana do WSA w Warszawie ze względu na niewłaściwość WSA w Gliwicach. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący złożył go na urzędowym formularzu, domagając się zwolnienia od kosztów i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd uznał skargę za oczywiście bezzasadną z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman po rozpoznaniu w dniu 5.09. 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 1 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.), stwierdził, że K. K. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wyniosło łącznie 1309,08 zł. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł K. K.. W treści skargi został zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 24 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 197/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 26 maja 2017 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 19 czerwca 2017 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu. Skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jednakże, stosownie do art. 247 tej ustawy, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oczywista bezzasadność skargi, w rozumieniu art. 247 powołanej ustawy, powoduje, że skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r., sygn. OZ 377/04, Lex nr 837862). O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2.; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 1034 i nast.). W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, bowiem nie podlega ona kognicji sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdzająca, że skarżący jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Kwestionowana decyzja została wydana na podstawie art. 83 ust. 1 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.), dalej u.s.u.s. Pomimo, iż postępowanie przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach (art. 180 § 1 K.p.a. i art. 123 u.s.u.s.), to od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego – o czym stanowi przepis art. 83 ust. 2 u.s.u.s. Ochrona prawna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych realizowana jest przez sądy powszechne i sprawujący nad nimi nadzór judykacyjny Sąd Najwyższy, według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1 i art. 2 § 1 K.p.c.). Jak wynika z akt sprawy, skarżący został prawidłowo pouczony przez organ, że od przedmiotowej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania strony. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, ze względu na oczywistą bezzasadność skargi, na mocy art. 247 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, przy czym orzekając w oparciu o powołany przepis, Sąd nie badał sytuacji finansowej skarżącego oraz jego możliwości płatniczych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło