IV SA/Wa 1334/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-11-03

Skład orzekający: Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dochód z renty i tymczasowego zatrudnienia, a także zaciągnęła kredyt odnawialny na cele edukacyjne córki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, ma prawo do przyznania pomocy prawnej w zakresie całkowitym. W przypadku skarżącej, mimo posiadania dochodu z renty i tymczasowego zatrudnienia, a także zaciągniętego kredytu odnawialnego na cele edukacyjne córki, jej sytuacja materialna wskazuje na brak możliwości pokrycia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
A. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca jest osobą rozwiedzioną, samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, pobierającą rentę w wysokości 594,97 zł netto miesięcznie oraz tymczasowo wynagrodzenie z pracy chronionej. Posiada mieszkanie, drewniany dom do rozbiórki i nieruchomość rolną. Zaciągnęła kredyt odnawialny na cele edukacyjne córki. Jej miesięczne wydatki wynoszą co najmniej 400 zł. Sąd analizował jej sytuację materialną, w tym wpływy na konto bankowe i zadłużenie z tytułu kredytu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. z dnia 7 września 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...] w przedmiocie określenia zadań z zakresu gospodarki leśnej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić w niniejszej sprawie dla A. P. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. A. P. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 7 września 2008 r. wynika, że skarżąca jest osobą rozwiedzioną i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe (rubryka nr 6 formularza wniosku). Posiada drewniany dom o powierzchni 30 m2 przeznaczony do rozbiórki, mieszkanie o powierzchni 26,30 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 5 ha. Poza tym nie posiada innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych, ani innych zasobów pieniężnych (rubryka nr 7 formularza wniosku). Z uzasadnienia wniosku wynika, że A. P. jest osobą samotną, chorą i nie może liczyć na pomoc niezamożnej rodziny. W rubryce nr 10 formularza wniosku, jako jedyne źródło dochodu wskazała świadczenie rentowe w miesięcznej wysokości 594 zł. Z informacji zawartej w rubryce nr 7 formularza wniosku wynika również, iż zaciągnęła kredyt odnawialny. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała do sądu zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w W. z dnia 1 października 2008 r. potwierdzające, że pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 594,97 zł netto miesięcznie. Złożyła również do akt sprawy wyciąg z dnia 16 września 2008 r. z rachunku "[...]" w [...]. W piśmie z dnia 2 października 2008 r. wyjaśniła, że na nadesłanym wyciągu z konta bankowego dwukrotnie odnotowany jest wpływ świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, bowiem emerytura matki przekazywana jest na rachunek bankowy skarżącej. Ponadto oświadczyła, że kredyt odnawialny zaciągnęła na kwotę 6.800 zł w celu umożliwienia córce odbycia studiów, oraz że nie otrzymuje świadczeń alimentacyjnych w związku z rozwiązaniem małżeństwa. Nadto wskazała następujące miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym: czynsz za mieszkanie – 230 zł, opłaty za energię elektryczną – około 40 zł, opłaty za dostawę paliwa gazowego – około 30 zł, koszty zakupu lekarstw – około 100 zł. Ponieważ z nadesłanego wyciągu z konta bankowego wynika, że poza wskazanymi przez skarżącą świadczeniami z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na jej rachunek bankowy w dniu 9 września 2008 r. wpłynęła kwota 602,53 zł stanowiąca pobory za sierpień 2008 r., referendarz sądowy wezwał A. P. do złożenia dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego, czy poza świadczeniem rentowym posiada inne źródło dochodu. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 27 października 2008 r. wymieniona wyjaśniła, iż tymczasowo otrzymuje wynagrodzenie z zakładu pracy chronionej, gdzie zatrudniona jest w charakterze ankietera w wymiarze ¾ etatu. Jak wskazała, umowa z pracodawcą zawarta jest do końca bieżącego roku i nie ma szans na dalsze zatrudnienie. Z nadesłanego wyciągu z konta bankowego wynika ponadto, że na dzień 18 sierpnia 2008 r. saldo na rachunku skarżącej wynosiło: -3.955,11 zł. Następnie, po dokonaniu przez wypłaty w kwocie 1.500 zł oraz obciążeniu rachunku opłatami związanymi obsługą zaciągniętego kredytu, w dniu 29 sierpnia 2008 r. saldo wyniosło: -5.588,74 zł. Z kolei po odnotowaniu wpływów świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wynagrodzenia za pracę, w dniu 11 września 2008 r. saldo wyniosło: -3.455,02 zł. Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest bowiem rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa. Jak wynika z oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 2 października 2008 r., miesięczne koszty utrzymania A. P., na które składają się: opłaty za mieszkanie, energię elektryczną, gaz oraz koszty zakupu leków wynoszą co najmniej 400 zł. Za wiarygodne należy uznać także oświadczenie, iż skarżąca zaciągnęła kredyt odnawialny, aby umożliwić córce studiowanie. Miesięczny dochód A. P., która samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe wynosi 1.197,50 zł netto. Mając na względzie, iż na rachunek wymienionej, poza rentą i wynagrodzeniem ze stosunku pracy, wpływa także świadczenie emerytalne jej matki w kwocie 936,22 zł, należy zauważyć, że saldo na rachunku skarżącej przed odnotowaniem wpływu wymienionych świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wynagrodzenia za pracę, w końcu sierpnia bieżącego roku sięgnęło: -5,588,74 zł. Zatem z kwoty przyznanego kredytu odnawialnego (6.800 zł) pozostało 1211,26 zł wolnych środków. Biorąc z kolei pod uwagę, że A. P. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie ma podstaw, by kwotę 936,22 zł stanowiącą emeryturę matki uwzględnić, jako pozostającą w dyspozycji skarżącej. Powyższe prowadzi do wniosku, iż niezbędne wydatki ponoszone w związku z utrzymaniem mieszkania oraz zakupem leków, a także koszty związane z zapewnieniem córce możliwości studiowania pochłaniają praktycznie całość środków pieniężnych, którymi dysponuje A. P. Należy więc stwierdzić, że skarżąca, która nie posiada wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych, ani innych zasobów pieniężnych, nie jest w stanie poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. To z kolei prowadzi do wniosku, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło