IV SA/Wa 1334/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-22
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony mu adwokat z urzędu w postępowaniu przed WSA ze względu na trudną sytuację majątkową?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wnioskodawca wykazał, że nie posiada stałego źródła dochodu, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a otrzymywana pomoc materialna od matki jest niewystarczająca na pokrycie kosztów postępowania. Wobec braku innych zasobów majątkowych i finansowych, wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych ani opłacić pełnomocnika.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed WSA w Warszawie w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada nieruchomość rolną i budynek nieoddany do użytkowania, nie ma innych wartościowych zasobów. Otrzymuje pomoc finansową od matki, która jest jego jedynym źródłem utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił adwokata z urzędu, zlecając jego wyznaczenie Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
A. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 25 lipca 2012 r. wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 1450 m2 oraz budynku nie oddanego do użytkowania. Nie ma innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów, ani zasobów pieniężnych. Aktualnie skarżący nie posiada stałego źródła dochodu bowiem jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wobec trudnej sytuacji majątkowej skarżący korzysta ze wsparcia finansowego matki.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do źródeł utrzymania skarżącego, Sąd pismem z dnia 7 sierpnia 2012 r. wezwał skarżącego do złożenia w terminie 14 dni:
a) oświadczenia o źródłach utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania,
b) oświadczenia, czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i czy korzysta z jej pomocy, jeśli tak to w jakiej wysokości miesięcznie,
c) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
d) aktualnego zaświadczenia o sytuacji rodzinnej, wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy
e) odpisu zeznania podatkowego za 2011 r.
f) zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego, że jest osobą bezrobotną.
Uzupełniając na wezwanie Sądu przedmiotowy wniosek skarżący w piśmie z dnia 20 sierpnia 2012 r. oświadczył, że środki na swoje utrzymanie otrzymuje od matki – M. K., z którą nie prowadzi jednak wspólnego gospodarstwa domowego. W zamian za pomoc materialną, skarżący pomaga chorej matce w załatwianiu podstawowych potrzeb życia codziennego, tj. robi zakupy, dokonuje płatności. Skarżący dołączył również zaświadczenie z właściwego urzędu pracy potwierdzające, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zaświadczenie z miejskiego ośrodka pomocy społecznej o nie korzystaniu z pomocy ośrodka oraz odpis zeznania podatkowego za 2011 r., z którego wynika, iż w 2011 r. osiągnął łączny dochód w wysokości 5.254,44 zł. Z nadesłanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu trzech ostatnich miesięcy wynika, iż jedyne wpłaty na kontro wnioskodawcy dokonywane są przez jego matkę, w wysokości średnio ok. 1200 zł miesięcznie. Według oświadczeń skarżącego, wyciągi z konta bankowego dokumentują jednak nie tylko wpłaty M. K. tytułem pomocy, ale zawierają także w większej części (600-900 zł) przekazy mające na celu dokonywanie zakupów i przelewów bankowych dla jego matki.
Rozpoznając wniosek, stwierdzono, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - stosownie do treści art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), ponoszenie przez strony kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Oznacza to, iż podmiot wnoszący skargę powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania, zatem i liczyć się z koniecznością gromadzenia środków finansowych na ów cel. Należy mieć na uwadze, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych należy zaliczyć osoby bezrobotne, samotne, bez stałego źródła dochodu i majątku, a zatem pozbawione środków do życia bądź mające środki, ale bardzo ograniczone, wystarczające na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata stwierdzić należy, że wnioskodawca wykazał, iż spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 1.
Należy mieć na uwadze, iż skarżący obecnie nie posiada stałego źródła dochodu, które pozwoliłoby mu ponieść koszty związane z udziałem w postępowaniu sądowym oraz zastępstwem profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Środki na bieżące utrzymanie czerpie z pomocy matki, której z kolei w zamian pomaga dokonywać czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem. Należy jednak uznać, iż kwota otrzymywanej przez skarżącego pomocy materialnej jest niska i nie może wystarczyć na pokrycie przez niego jakichkolwiek kosztów toczącego się postępowania.
Wnioskujący o przyznanie prawa pomocy, który nie osiąga stałych dochodu, podstawowe potrzeby życiowe zaspokaja dzięki wparciu innych osób i instytucji, a przy tym nie posiada wartościowych przedmiotów, ani wystarczających zasobów pieniężnych, nie może poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. W konsekwencji nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.
Z tych względów na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło