IV SA/Wa 1337/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dnia 11 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia 1) odmówić J. G. zwolnienia od kosztów sądowych, 2) przyznać J. G. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 29 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [.. .] czerwca 2009 r. w przedmiocie wymeldowania. Skarżący w dniu 29 października 2009 r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest właścicielem ¼ domu o pow. 147 m2 (w stanie surowym), ½ mieszkania o pow. 48 m2 i piwnicy o pow. 6 m2, a także ½ garażu o pow. 18 m2. Posiada samochód osobowy marki Opel Astra Classic (rok produkcji: 1997). Uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 4.032,00 zł brutto. Ponadto oświadczył, iż po orzeczeniu rozwodu płaci alimenty na dzieci w wysokości 1.000,00 zł miesięcznie, oprócz tego jest samodzielnie spłaca duże zobowiązania finansowe powstałe w okresie małżeństwa, co powoduje, że zmuszony jest stale żyć na kredyt. Tymczasowo skarżący zamieszkuje u rodziców, gdyż nie stać go na wynajęcie mieszkania. Następnie, przy piśmie z dnia 17 listopada 2009 r. skarżący w uzupełnieniu wniosku przedłożył m. in. kopie: umów kredytowych, wyciągów z kont osobistych, umów ROR, ponadto kopię zaświadczenia o dochodach z zakładu pracy, kopię wyroku sądu o podwyższeniu alimentów na rzecz nieletnich synów oraz miesięczne rozliczenie opłat, do których skarżący jest zobowiązany. Skarżący podał, iż na alimenty, spłatę kredytów, karty kredytowej, utrzymanie mieszkania i samochodu wydaje ok. 2.722,00 zł miesięcznie. Rozpatrując przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy podkreślić, ze zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym. Należy wziąć przede wszystkim pod uwagę, że skarżący uzyskuje stały dochód w wysokości 4.032,00 zł brutto (3.322,12 zł netto). Należy mieć na uwadze, że koszty sądowe na obecnym etapie postępowania sprowadzają się – w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej się - do obowiązku opłacenia wpisu od tej skargi w wysokości 100 zł. Wnioskodawca nie wykazał, aby nie był w stanie uiścić 100 zł tytułem kosztów sądowych. Oceniając jednak sytuację materialną w kontekście poniesienia również kosztów zastępstwa procesowego uznano, że w tym zakresie należy przyznać skarżącemu prawo pomocy. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do Sądu osobom, którym stan majątkowy dostęp ten uniemożliwia. A zatem w rozpatrywanej sprawie - biorąc pod uwagę stan faktyczny opisany we wniosku oraz mając na względzie przymus adwokacko – radcowski przy sporządzaniu skargi kasacyjnej - stwierdzić należy, że wniosek J. G. w części dotyczącej ustanowienia adwokata, zasługuje na uwzględnienie. Uznano bowiem, że opłacenie pomocy profesjonalnego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania, mogłoby narazić skarżącego na uszczerbek utrzymania koniecznego. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało postanowić jak w sentencji.