IV SA/Wa 1337/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-22

Skład orzekający: Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wniosku pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Strona ubiegająca się o prawo pomocy jest zobowiązana do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym. Jeżeli oświadczenie jest niewystarczające, strona na wezwanie sądu jest zobowiązana do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. W przypadku niewykonania tych obowiązków, wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o wymierzeniu kary pieniężnej. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej. Wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych wniosku w wyznaczonym terminie, ograniczając się do ponownego przedstawienia dotychczasowych, niewystarczających argumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. M. K. w złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 7 listopada 2016 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ponieważ oświadczenie skarżącego było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, w piśmie z dnia 23 listopada 2016 r. wezwano go do złożenia w terminie 14 dni dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, potwierdzających stan rodzinny, majątkowy i dochody, to jest: a) oświadczenia precyzującego informacje o osobach prowadzących ze skarżącym gospodarstwo domowe; b) zaświadczenia o sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wydanego przez upoważnionego pracownika jednostki organizacyjnej gminy realizującej zadania pomocy społecznej; c) oświadczenia w sprawie dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym; d) wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych; e) odpisów zeznań podatkowych; f) oświadczenia wskazującego powierzchnie domu i mieszkania, które wykazał we wniosku oraz wskazującego, czy któraś z wykazanych we wniosku nieruchomości (dom, mieszkanie, lokale o powierzchni 242 m2 i 61 m2) przynosi dochód; g) zaświadczenia wskazującego powierzchnię należącej do skarżącego nieruchomości rolnej; a także h) kopii dokumentów wskazujących wysokość stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym. Opisane wezwanie doręczono M. K. w dniu 28 listopada 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 102 akt sprawy). Pomimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie złożył do akt sprawy żadnego z wymaganych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W dniu 12 grudnia 2016 r. złożył jedynie do akt sprawy pismo z dnia 12 grudnia 2016 r., ponownie przestawiając nieprecyzyjną i niewystarczającą do pozytywnego rozstrzygnięcia o jego wniosku, argumentację, którą powołał już we wniosku z dnia 7 listopada 2016 r. Wskazał mianowicie, że ma na utrzymaniu troje dzieci, nie przedstawiając jednak żadnych dokładniejszych danych dotyczących stanu rodzinnego, których podania wymaga się w rubryce nr 6 formularza wniosku. Stwierdził, że utrzymuje się z działalności gospodarczej i oświadczył, że osiągany dochód nie wystarcza na utrzymanie rodziny, jednakże nie wskazał chociażby wysokości osiąganego przez siebie dochodu (ponoszonej straty). Ponownie przywołał, podniesioną już we wniosku, okoliczność zadłużenia i prowadzenia wobec niego egzekucji administracyjnej. Do pisma z dnia 12 grudnia 2016 r. dołączył też, nadesłane już z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, kserokopie dwóch zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Wobec powyższego należy stwierdzić, że skarżący – pomimo skierowanego do niego wezwania, w którym jednoznacznie i precyzyjnie określono zakres żądanych informacji o sytuacji rodzinnej i finansowej - nie usunął wątpliwości, jakie budzi oświadczenie zawarte w złożonym przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji uniemożliwił dokonanie oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej. M. K. nie przedstawił nawet podstawowych danych o stanie rodzinnym, obejmujących imiona i nazwiska, daty urodzenia i stopień pokrewieństwa osób, z którymi pozostaje w gospodarstwie domowym, ani danych, które pozwoliłyby ustalić, jaka jest wielkość dochodu, stanowiącego źródło utrzymania jego rodziny. Wykazywana przez skarżącego okoliczność prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego nie jest zaś sama w sobie wystarczająca do stwierdzenia, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź, że poniesienie tych kosztów spowoduje uszczerbek koniecznego utrzymania jego i jego rodziny. Trzeba natomiast podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny tej sytuacji dokumentów. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło