IV SA/Wa 1337/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w 31 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy M. K. (dalej: "skarżący") po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, zwrócił się do sądu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że na utrzymaniu na troje małoletnich dzieci i "osobę która się nimi zajmuje". Posiada mieszkanie o pow. 74m2, działkę przy warsztacie usługowym – ślusarskim o pow. 600 m2, lokal o pow. 248 m2 i 61 m2. Podniósł także, że posiada niezbędny sprzęt, maszyny i środki transportowe do powadzenia zakładu [...]. Oświadczył także, że działalność gospodarcza która prowadzi nie pozwala na utrzymanie rodziny i poniesienie kosztów postępowania. Zarządzeniem z dnia 6 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni – poprzez nadesłanie: 1) wyciągów z wszelkich posiadanych przez niego rachunków bankowych (zarówno osobistych jak i firmowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (z wykazaniem zestawienia wszelkich operacji na rachunkach we wskazanym okresie oraz saldem rachunków), 2) dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów, 3) odpisów zeznań podatkowych skarżącego za ostatnie dwa lata kalendarzowe, 4) kopii dokumentów wskazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kalendarzowych, stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją domu oraz kopii dokumentów wskazujących wysokość innych niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, ewentualnie - w razie braku możliwości udokumentowania wysokości wszystkich niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym - oświadczenia o wysokości nieudokumentowanych, niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym, Ponadto skarżący został wezwany do wykazania wszystkich osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, poprzez podanie imion i nazwisk, daty urodzenia oraz stopnia pokrewieństwa. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 sierpnia 2015 r. Stwierdzić należy, że dotychczas skarżący nie wykonał wezwania i nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako: "P.p.s.a."), strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym podmiot wnoszący skargę do sądu musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Z tego punktu widzenia przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. Rozpatrując niniejszy wniosek, należy także podkreślić, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest możliwe gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. Analiza treści powołanego wyżej przepisu wskazuje, że wnioskodawca powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody (m.in. z dokumentów źródłowych świadczących o krytycznej sytuacji finansowej), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że omówiony warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie że skarżący spełnia przesłanki uprawniające do zwolnienia od kosztów sądowych, nie został przez niego spełniony. Z informacji podanych przez skarżącego na urzędowym formularzu PPF wynika, m.in. że prowadzi działalność gospodarczą, posiada do tego niezbędny sprzęt i urządzenia, prowadzi gospodarstwo domowe z 4 osobami. Jest właścicielem mieszkania, działki i pow. 600m2, lokali o pow. 248 m2 i 61 m2 W tej sytuacji zasadne było wezwanie skarżącego do wskazania dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej, nadesłania wyciągów z kont bankowych, wskazania wydatków. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku doręczono skarżącemu w dniu 20 sierpnia 2015 r. Termin do wykonania wezwania upłynął w dniu 27 sierpnia 2015 r. Skarżący nie odpowiedział na ww. wezwanie. Tym samym należy uznać, że nie wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem przedstawione przez niego informacje są niepełnie (m. in. brak jest jakichkolwiek informacji dotyczących wysokości źródeł utrzymania i wydatków) i uniemożliwiają dokonanie rzetelnej oceny sytuacji majątkowej skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.