IV SA/Wa 1339/05
WyrokWSA w Warszawie2005-11-09
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Krystyna Napiórkowska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może przekazać sprawę do innego organu, jeśli błędnie ocenił swoją właściwość na podstawie nieobowiązującego przepisu prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do zbadania swojej właściwości rzeczowej, miejscowej oraz instancyjnej na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Przekazanie sprawy do innego organu na podstawie przepisu, który nie obowiązuje w dacie rozpatrywania sprawy, jest błędem skutkującym nieważnością wydanego postanowienia. W konsekwencji zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji należy uchylić.Stan faktyczny
Z. w P. zwrócił się do Wójta Gminy S. o wydanie decyzji dotyczącej udrożnienia rowu w miejscowości S. Wójt przekazał sprawę do W. w W. Oddział w P., uznając ten organ za właściwy. W. w W. Oddział w P. złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., kwestionując swoją właściwość i powołując się na przepisy Prawa wodnego. SKO utrzymało w mocy postanowienie Wójta. W. w W. Oddział w P. zaskarżył postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji; zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Danuta Gorzelak - Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi W. w W. Oddział w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy do właściwego organu 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego W. w W. Oddział w P. kwotę 200 /dwieście/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z. w P. pismem z dnia [...] grudnia 2004 r. zwrócił się do Wójta Gminy S. o wydanie decyzji w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego poprzez udrożnienie rowu od przepustu pod drogą powiatową Nr [...] R. – I. w km [...] w miejscowości S. celem odprowadzenia wód opadowych. Powyższy wniosek został uzupełniony o mapę z naniesioną lokalizacją przepustu.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek, Wójt Gminy S. działając w oparciu o art. 65 § 1 kpa postanowieniem z dnia [..] lutego 2005 r. przekazał sprawę W. w W. Oddział w P. W uzasadnieniu wskazał, że organem kompetentnym w tej sprawie jest W. w W. Oddział w P.
Na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wniósł W. w W. Oddział w P. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest organem kompetentnym do realizacji wniosku. Powołał się przy tym na art. 29 ust.3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Dodał ponadto, iż rów o który toczy się postępowanie, objęty jest działalnością Spółki B., i że zgodnie z art. 77 ust 1 Prawa wodnego do tego podmiotu należy utrzymanie rowu. W. w W. Oddział w P. wskazał na art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 74 ust 1 Prawa wodnego, zgodnie z którymi rów będący przedmiotem postępowania, z mocy powołanych przepisów nie kwalifikuje się do wód płynących ani do urządzeń melioracji podstawowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpoznaniu zażalenia W. w W. Oddział w P., postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. na podstawie art. 144 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r o samorządowych kolegiach odwoławczych, utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy S. Uzasadniając swoje stanowisko Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. powołało się na art. 29 ust 3 Prawa wodnego, który jego zdaniem, ustala wójta, burmistrza lub prezydenta miasta jako organ do wydania decyzji o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Wskazało przy tym, iż wg ewidencji gruntów posiadaczem samoistnym działki, na której znajduje się rów, jest W. oraz, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika, że rów zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 74 ust 1 Prawa wodnego, nie kwalifikuje się do wód płynących ani do urządzeń melioracji podstawowych. Konkludując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., powołało się na art. 9 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego i stwierdziło, że skoro W. jest posiadaczem samoistnym działki, na której znajduje rów, to stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego, Wójt Gminy S. zasadnie uznał się organem niewłaściwym do załatwienia wniosku P. w P.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, W. w W. Oddział w P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako naruszającego prawo oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniósł, że zapis wskazujący W. jako samoistnego posiadacza działki, na której przebiega rów, jest zapisem błędnym, bowiem w rzeczywistości obowiązki utrzymania w sprawności przedmiotowego rowu należą do Spółki B. Wskazał przy tym na art.12 Prawa wodnego, zgodnie z którym wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność właściciela tej nieruchomości oraz na art. 73 ust. 1 pkt 1, który stanowi, że rowy należą do melioracji wodnych szczegółowych i ich udrażnianie, zgodnie z art. 77 ust 1, należy do właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej – do tej spółki. W. w W. Oddział w P. podniósł dodatkowo, że wg ustawy Prawo wodne, tylko cieki wodne płynące i urządzenia melioracji podstawowych należą do wód publicznych, na których prawa właścicielskie w imieniu Skarbu Państwa wykonuje m. in. Marszałek Województwa (a w jego imieniu W. w W. Oddział w P.) jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi wobec braku podstaw do jej uwzględnienia i podtrzymało swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą materialną wydanego przez Wójta Gminy S. postanowienia o przekazaniu sprawy wg właściwości jest art. 65 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, obowiązany jest niezwłocznie je przekazać do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Oznacza to, że organ zobowiązany jest zbadać zarówno swoją właściwość rzeczową, miejscową oraz instancyjną (art. 19 kpa). Zaniechanie zbadania przez organ właściwości, którego następstwem może być jej brak w danej sprawie powoduje, że wydane w takim postępowaniu orzeczenie dotknięte jest nieważnością., o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Przepis art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz.1229 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracyjne obu instancji, stanowi " jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom". Z treści cytowanego unormowania jednoznacznie wynika, że organem właściwym w sprawach o przywrócenie stanu poprzedniego jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. A to oznacza, że organy orzekające w niniejszej sprawie błędnie przyjęły, że Wójt Gminy S. nie jest właściwy do załatwienia wniosku Z. w P. z dnia [...] grudnia 2004r., o wydanie decyzji w sprawie o przywrócenie stanu poprzedniego, uzupełnionego pismem z dnia [...] stycznia 2005r.
Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, przy czym chodzi tu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego w dacie rozpatrywania danej sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko przywołał treść art. 29 ust. 3 Prawa wodnego w brzmieniu, który nie obowiązywał przed, ani też w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, jak również po dacie jego wydania. Uchybienie to w ocenie Sądu miało istotny wpływ na wynik postępowania i sprawiło, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego jako wydane z obrazą art. 19 kpa i art. 65 § 1 kpa.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło