IV SA/Wa 1339/08

WyrokWSA w Warszawie2008-11-24

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Gospodarki prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego, uznając, że wnioskodawcy (spadkobiercy P. H.) nie posiadają przymiotu strony?
Ratio decidendi
Minister Gospodarki naruszył art. 153 PPSA, ignorując wiążącą ocenę prawną wyrażoną w poprzednich wyrokach sądów administracyjnych, które uznały spadkobierców P. H. za strony postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego. Zaskarżona decyzja została uchylona, ponieważ organ administracji nie był uprawniony do ponownego kwestionowania statusu strony wnioskodawców.
Stan faktyczny
Spadkobiercy P. H. oraz spółka H. i S. SA złożyli skargi na decyzję Ministra Gospodarki, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego z 1948 r. Wnioskodawcy wywodzili swój interes prawny jako następcy prawni właściciela przedsiębiorstwa. Minister odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2007 r. Zasądzono zwrot kosztów postępowania od Ministra Gospodarki na rzecz skarżących.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2008 r. sprawy ze skarg M. A., P. H. i A. R., oraz H. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia (...) czerwca 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia (...) września 2007 roku nr (...); 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżących M. A., P. H. i A. R. kwotę 640 (sześćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącego H. S.A. z siedzibą w P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] Minister Gospodarki utrzymał w mocy decyzję swoją decyzję z dnia [...] września 2007 r. o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku P. H., M. A. i A. R. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa: H. i S., spółka z o.o. P. ul. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż wnioskodawcy wywodzą swój interes prawny do bycia stroną wnioskowanego postępowania, jako następcy prawni P. H., będącego właścicielem nieruchomości objętych w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r. księgami wieczystymi Sądu Grodzkiego w P. gmina R., powiat p., tom [...] wykaz [...] tom [...] wykaz [...], tom [...] wykaz [...]. Interes prawny do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powołanego orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa: H. i S., Spółka z ogr. odp. P., ul. [...] posiada jedynie spółka H. i S., sp. z o.o. w P., jako właściciel przejętego przedsiębiorstwa. Powołane orzeczenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. nie wymieniało określonych składników majątkowych przedsiębiorstwa, bowiem jego przedmiotem było przedsiębiorstwo jako zorganizowana całość, a nie jego poszczególne składniki. Dopiero po wydaniu takiego orzeczenia sporządzany był protokół zdawczo-odbiorczy konkretyzujący składniki majątkowe i niemajątkowe przejętego przedsiębiorstwa, który podlegał zatwierdzeniu odrębnym orzeczeniem ministra. Objęcie poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa H. i S., spółka z o.o. P. ul. [...] nastąpiło protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia 12 listopada 1949 r. Wbrew rzeczywistemu stanowi prawnemu i faktycznemu przedmiotowego przedsiębiorstwa, nie wskazano w powołanym protokole, by wymienione w nim nieruchomości stanowiły własność osób trzecich, traktując spadkobierców P. H. jako właścicieli całego przedsiębiorstwa. Protokół ten nie został jednak zatwierdzony stosownym orzeczeniem ministra, dlatego nie stał się nigdy integralną częścią orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. Tylko natomiast zatwierdzony decyzją administracyjną w/w protokół mógł wywierać skutki prawno rzeczowe, w szczególności wobec mienia osób, które nie było objęte zakresem regulacji art. 2 i 3 ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r. Sygn. akt IV SA/Wa 1339/08 Nie istnieją zatem przesłanki pozwalające uznać wnioskodawców za strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu, w rozumieniu art. 28 kpa, z uwagi na okoliczność, iż nie posiadają oni interesu prawnego, opartego na materialnoprawnej przesłance, wywodzącej się z tytułu prawnego do przedsiębiorstwa pn. H. i S., Spółka z ogr. odp. P., ul. [...]. Do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemyski i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. nie legitymuje następców prawnych P. H. również interes prawny wynikający z praw właścicielskich do nieruchomości położonych przy ul. [...] w P. i ujętych w protokole zdawczo-odbiorczym z dnia 12 listopada 1949 r., gdyż nieruchomości te nie były przedmiotem orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03, wydanym w niniejszej sprawie, Minister zobowiązany był ponownie rozpatrzyć wniosek skarżących, a po stwierdzeniu, że skarżący nie posiadają przymiotu stron, w rozumieniu art. 28 pa, odmówić im, na podstawie art. 157 § 3 kpa, wszczęcia przedmiotowego postępowania. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni, w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia, podjętego w konkretnej sprawie. Pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03, traktujący P. H. /jego spadkobierców/ jako właściciela znacjonalizowanego przedsiębiorstwa i na tej podstawie posiadających przymiot stron, w rozumieniu art. 28 kpa, wynikał z nieustalenia w trakcie ówcześnie prowadzonego postępowania zakończonego uchyloną decyzją Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2003 r. znak: [...], statusu własnościowego tego przedsiębiorstwa. Orzeczenie nacjonalizacyjne, ogłoszone w Monitorze Polski, skierowane było do właściciela przedsiębiorstwa, a z akt sprawy bezspornie wynika, że właścicielem znacjonalizowanego przedsiębiorstwa była jedynie spółka H. i S., Spółka z ogr. Stan prawny przedmiotowego przedsiębiorstwa w dacie nacjonalizacji, wynikający ze szczegółowej analizy załączonych do akt sprawy już po wydaniu wyroku z dnia 29 czerwca 2004 r. dokumentów archiwalnych, dotyczących akt rejestrowych spółki H. i S. sp. z o.o., w kontekście wyroków sądów powszechnych, odnoszących się do umowy kupna sprzedaży nieruchomości P. H. na rzecz spółki H. i S. z dnia 9 lipca 1928 r. nie tylko znajduje wyraźne potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, lecz także nasuwa jednoznaczne wnioski, które nie wymagają dokonywania złożonej wykładni. Sygn. akt IV SA/Wa 1339/08 Organ orzekający w sprawie nie tworzy faktów, lecz je przedstawia (w ustaleniach faktycznych), zgodnie z zaistniałym stanem rzeczy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r. złożyła spółka H.C.i – P. SA oraz P. H., M. A. i A. R. Spółka H.C. – P. SA zarzuciła naruszenie art. 28 kpa, poprzez błędne przyjęcie, że wnioskodawcy nie są stroną postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego; naruszenie art. 156 §1 pkt 2 i 4 oraz §2 kpa, poprzez przekroczenie granic, w jakich organ administracyjny może rozpoznać i rozstrzygać sprawę w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji, polegające na przyjęciu, że adresatem orzeczenia nacjonalizacyjnego była spółka H. i S., spółka z o.o. z siedzibą w P. a nie spadkobiercy P. H., co doprowadziło do uznania, że nieruchomości nie były objęte nacjonalizacją i odmówienia statusu strony wnioskodawcom; naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie, wbrew wiążącej ocenie prawnej wyrażonej w wyrokach sądów administracyjnych wydanych w sprawie, że adresatem orzeczenia nacjonalizacyjnego była spółka H. i S., spółka z o.o. z siedzibą w P. a nie spadkobiercy P. H., a w konsekwencji odmówienie statusu strony wnioskodawcom. Ponadto zarzucono sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, poprzez błędne przyjęcie, że adresatem orzeczenia nacjonalizacyjnego była spółka H. i S., spółka z o.o. z siedzibą w P. a nie spadkobiercy P. H., a w konsekwencji uznanie, że nieruchomości nie były objęte nacjonalizacją i odmówienie statusu strony wnioskodawcom. W uzasadnieniu skargi przedstawiono szczegółową argumentację mającą przemawiać za uznaniem zgłoszonych zarzutów za zasadne i uchyleniem zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r. P. H., M. A. i A. R., działając jako spadkobiercy P. H. - byłego właściciela nieruchomości na których prowadziła działalność spółka H. i S., spółka z o.o. z siedzibą w P., zarzucili decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r. naruszenie art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 14, art. 157 §2 i art. 107 §3 w zw. z art. 28 kpa wobec dowolnego ustalenia, że przed dniem 28 września 2007 r. toczyły się przed Ministrem Gospodarki dwie odrębne sprawy, a mianowicie: postępowanie wywołane pismem wnioskodawców z dnia 10 grudnia 1996 r. oraz postępowanie wywołane pismem z dnia 27 kwietnia 2006 r. złożonym przez A. A., jako kuratora spółki H. i S.. Ponadto zarzucono naruszenie art. 28 kpa wobec braku dokonania właściwej wykładni tego Sygn. akt IV SA/Wa 1339/08 przepisu bez uwzględnienia specyfiki rozpatrywanej sprawy, w której orzeczenie nacjonalizacyjne stało się podstawą do ujawnienia Skarbu Państwa w księgach wieczystych nieruchomości P. H. i następnie uwłaszczenia się na tych nieruchomościach przedsiębiorstwa państwowego. Skarżący wskazali również na naruszenie art. 104, art. 105 §1 i art. 158 w połączeniu z art. 66 §3 i w zw. z art. 7, art. 8, art. 107 §3 i art. 157 §3 kpa wobec braku rozważenia możliwości umorzenia wszczętego w 1996 r. postępowania z uwagi na treść zaskarżonej decyzji niedwuznacznie kierującej skarżących na drogę postępowania cywilnego. W skardze zarzucono także naruszenie art. 15 w zw. z art. 138 §1 pkt 1 i art. 127 §3 kpa, wobec utrzymania w mocy decyzji objętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy bez rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów zawartych w tym wniosku. W uzasadnieniu tej skargi przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uznaniem zgłoszonych zarzutów i uchyleniem obu decyzji Ministra Gospodarki wydanych w sprawie. P. H. złożył również odrębną skargę na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r. zarzucając naruszenie art. 7 - art. 11, art. 28, art. 61 §1 i 3, art. 77 §1, art. 80, art. 157 §1 - 3 kpa oraz art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co skutkowało wydaniem błędnej i dowolne decyzji, nie odpowiadającej stanowi prawnemu i faktycznemu sprawy oraz rażąco naruszającej interes prawny skarżących. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację mającą potwierdzać zasadność zgłoszonych zarzutów, ze szczególnym zwróceniem uwagi na okoliczność wywołania skutków prawnorzeczowych przez orzeczenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. wobec nieruchomości P. H., poprzednika prawnego obecnie skarżącego. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki przytoczył motywy zaskarżonej decyzji i odniósł się do zarzutów zawartych w obu skargach, wskazując na ich niezasadność i w konsekwencji tego wnosząc o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Obie skargi zasługują na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r. narusza art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. Minister Gospodarki stwierdził, że P. H., M. A. i A. R., nie mają przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego nr [...] Sygn. akt IV SA/Wa 1339/08 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa H. i S., spółka z o.o. P. ul. [...]. Z akt sprawy wynika jednak, iż początkowo Minister Gospodarki wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. z wniosku P. H., S. M., M. A. i A. R., zawartego w piśmie ich pełnomocnika z dnia 10 grudnia 1996 r., co zostało potwierdzone zawiadomieniem Ministerstwa Gospodarki z dnia 3 grudnia 1997 r. Następnie, Minister Gospodarki wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 1999 r. i kolejną decyzję z dnia [...] lipca 1999 r. o stwierdzeniu nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa H. i S., spółka z o.o. w P. Decyzje te zostały jednak uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2000 r. sygn. akt IV SA 1495/99, wydanym na skutek skargi złożonej przez spółkę H.C. – P. SA. Również kolejne decyzje Ministra Gospodarki z dnia [...] stycznia 2003 r. i z dnia [...] maja 2003 r., wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy - po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2000 r. sygn. akt IV SA 1495/99 - z wniosku P. H., S. M., M. A. i A. R., uchylone zostały wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03. Wyrok ten również został wydany ze skargi spółki H.C. – P. SA. Złożona zaś wobec tego wyroku skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1402/04. W powołanym wyroku z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zakwestionował legitymacji prawnej wnioskodawców do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r., a wręcz przeciwnie, rozważając i oceniając merytoryczne zarzuty skargi złożonej przez spółkę H.C. – P. SA oraz zarzuty wnioskodawców o rażącym naruszeniu prawa orzeczeniem nacjonalizacyjnym Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa H. i S., spółka z o.o. P. ul. [...], Sąd stwierdził m.in., że: "Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy dawały podstawę do przyjęcia, że przedmiotem nacjonalizacji było przedsiębiorstwo należące do spadkobierców P. H. i że dla oznaczenia tego przedsiębiorstwa w wykazie przedsiębiorstw podlegających nacjonalizacji na podstawie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r stanowiącym załącznik do orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Sygn. akt IV SA/Wa 1339/08 Handlu z dnia [...] maja 1948 r. posłużono się jedynie nazwą firmy H. i S. Sp z o.o. P. ul. [...] - dla jednoznacznego określenia, o jakie przedsiębiorstwo chodzi. Nie oznaczało to w żadnym wypadku, że przedmiotem przejęcia jest przedsiębiorstwo należące do tej firmy." Ponadto, w powołanym wyroku z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03 Sąd wskazał, że: "Spadkobiercy P. H. bezzasadnie więc traktowani są przez organ orzekający o nacjonalizacji omawianego przedsiębiorstwa jako osoby trzecie w stosunku do rzekomego właściciela Spółki H., bezzasadnie też traktowanej jako właściciel tego przedsiębiorstwa." W konsekwencji takich ustaleń i ocen, Sąd uznał cyt.: "Oczywiście sprzeczny z materiałem dowodowym, zgromadzonym w aktach sprawy jest natomiast zarzut [spółki H.C. – P. SA], iż wnioskodawcy nie byli uczestnikami postępowania nacjonalizacyjnego, że zatem nie byli legitymowani do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia wydanego w tym postępowaniu." Co więcej, na stronie 13 i 14 uzasadnienia powołanego wyroku z dnia 29 czerwca 2004 r., Sąd jednoznacznie wskazał, iż organowi orzekającemu w sprawie pozostaje do rozstrzygnięcia - po uprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2000 r. i wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2001 r. sygn. akt II RN 176/00 - czy orzeczenie Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa wymienionego pod [...].p. [...] jest dotknięte którąś z wad wymienionych w art. 156 §1 kpa. Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż spadkobiercy P. H. (byłego właściciela nieruchomości, na których prowadziło działalność przedsiębiorstwo H. i S., spółka z o.o. P. ul. [...]), uznani zostali w cytowanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03, za strony postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa H. i S., spółka z o.o. P. ul. [...]. Uznanie to nie pozostaje przy tym w sprzeczności z oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartą w wyroku z dnia 2 lutego 2000 r. sygn. akt IV SA 1495/99, w którym Sąd wypowiedział jedynie merytoryczną ocenę zarzutu skarżącej ówcześnie spółki H. C. – P. SA, co do okoliczności, iż wbrew ustaleniom organu orzekającego, istniał jeden podmiot gospodarczy o nazwie "H. i S.". Sąd stwierdził przy tym, że: "Początkowo postępowanie to [nacjonalizacyjne] toczyło się wedle procedury przewidzianej dla przedsiębiorstw niepolskich i w takim charakterze wpisane zostało na listę przedsiębiorstw przewidzianych do nacjonalizacji, jednakże już jesienią 1996 r, wobec zarzutów zgłoszonych przez pełnomocnika Sygn. akt IV SA/Wa 1339/08 właścicieli przedsiębiorstwa zostało wykazane, iż właścicielami są obywatele polscy." Również więc w cytowanym wyroku z dnia 2 lutego 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie traktował spadkobierców P. H. za w pełni uprawnionych do bycia stroną postępowania o ocenę legalności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. w części dotyczącej przedsiębiorstwa H. i S., spółka z o.o. P. ul. [...]. Wykluczenie spadkobierców P. H. przez Ministra Gospodarki zaskarżoną decyzją z kręgu stron uprawnionych do żądania przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności powołanego orzeczenia nacjonalizacyjnego pozostaje zatem w sprzeczności z ocenami prawnymi sformułowanymi we wskazanych wyżej wyrokach sądów administracyjnych. Z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika bowiem, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, iż zarówno Sąd orzekający w niniejszej sprawie, jak również organ administracji, związani są ocenami prawnymi zawartymi w szczególności w cytowanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03. Związanie to byłoby wyłączone tylko w sytuacji zmiany stanu prawnego, na podstawie którego wydany został powołany wyrok z dnia 29 czerwca 2004 r., lub poprzez ujawnienie się nowych dowodów lub dokumentów, w inny niż dotychczas sposób ukazujących stan faktyczny sprawy nacjonalizacji przedsiębiorstwa. Żadna jednak ze wskazanych okoliczności nie zaistniała w niniejszej sprawie. Zmianie uległa jedynie ocena organu orzekającego zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego w sprawie. Powyższe oznacza, iż zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r. i poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] września 2007 r. narusza powołany art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkiem tego naruszenia jest pozbawienie spadkobierców P. H. możliwości skutecznego ubiegania się o dokonanie oceny prawnej orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. i w konsekwencji tego wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Sądu, Spółka H.C. – P. SA była uprawniona do złożenia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r., skoro swój interes prawny wywodzi z faktu bycia użytkownikiem wieczystym nieruchomości należących w przeszłości do P. H., których to Sygn. akt IV SA/Wa 1339/08 nieruchomości aktualny stan prawny wywodzony jest z orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. Również w ocenie prawnej orzekających dotychczas w sprawie sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, Spółka H.C. – P. SA uznana została za stronę postępowań dotyczących oceny legalności powołanego orzeczenia nacjonalizacyjnego z dnia [...] maja 1948 r., czym związany jest także Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Normatywnym źródłem przysługiwania Spółce H.C. – P. SA prawa do złożenia skargi na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r. jest również art. 50 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skoro skarżąca Spółka uczyniona została przez Ministra Gospodarki stroną tej decyzji poprzez wskazanie w jej treści na doręczenie decyzji także tej Spółce. Nie ma przy tym znaczenia prawnego okoliczność wskazania w tej decyzji na doręczenie skarżącej Spółce tej decyzji tylko do wiadomości, skoro treść art. 109 §1 kpa jednoznacznie wskazuje na brak podstaw prawnych do różnicowania odbiorców decyzji na podmioty traktowane jako strony postępowania i podmioty nie mające przymiotu strony, a otrzymujące decyzję jedynie do tzw. "wiadomości". W tym względzie, organ administracji może działać jedynie na podstawie obowiązującego prawa (art. 6 kpa). Jeżeli więc decyzja administracyjna może być doręczana jedynie stronom postępowania, to doręczenie decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r. skarżącej Spółce, niezależnie od użytej w jej rozdzielniku klauzuli "do wiadomości", uprawniało tę Spółkę do złożenia na przedmiotową decyzję skargi do sądu administracyjnego, chociażby z racji określonych w art. 50 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność, że również w prawomocnym wyroku z dnia 26 sierpnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 986/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zarówno spadkobiercy P. H., jak i S. H.C. – P. SA mają przymiot strony w postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r.. W wyroku tym odwołano się do wiążących ocen prawnych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2000 r. sygn. akt IV SA 1495/99 i w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03. Powołany wyrok z dnia 26 sierpnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 986/08 zawiera więc ocenę okoliczności, które są przedmiotem rozważań także w niniejszej sprawie, dlatego też wyrok ten jest wiążący w niniejszej sprawie z mocy art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jakkolwiek bowiem wyrok ten dotyczy odrębnej decyzji Ministra Gospodarki, to jednak wyrażona w nim została wiążąca ocena prawna Sygn. akt IV SA/Wa 1339/08 dotycząca tej samej okoliczności prawnej, co w niniejszej sprawie, jako dotyczącej przysługiwania spadkobiercom P. H. i S. H.C. – P. SA przymiotu strony w postępowaniu o ocenę legalności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając okoliczność odrębnego opłacenia dodatkowej skargi P. H.. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Minister Gospodarki uwzględni ocenę prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SA 2477/03, co do przysługiwania spadkobiercom P. H. przymiotu strony w żądaniu przeprowadzenia na ich wniosek postępowania o ocenę legalności orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] maja 1948 r., z uwzględnieniem jako strony takiego postępowania także Spółki H.C. – P. SA.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło