IV SA/Wa 1339/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-08
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać wpisu do ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji archiwalnej, która nie odzwierciedla aktualnego stanu prawnego?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków jedynie takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może natomiast ustanowić takiego prawa ani wyinterpretować go z przesłanek pośrednich. Ewidencja gruntów ma rejestrować aktualny stan prawny, a dokumentacja archiwalna, taka jak zamknięta księga wieczysta, nie prezentuje stanu aktualnego.Stan faktyczny
Skarżący J. P. domagał się wpisu do ewidencji gruntów i budynków siebie i żony jako współwłaścicieli i wyłącznych władających gruntem o powierzchni 0,0123 ha (działki nr [...] i nr [...]) oraz 0,0311 ha (część pasa drogowego ulicy [...]). Organy administracji odmówiły dokonania wpisu, uznając, że skarżący nie przedłożył dokumentów potwierdzających jego prawa do całości spornych działek. Skarżący zarzucał organom brak profesjonalizmu i ignorowanie dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę -
IV SA/Wa 1339/09
UZASADNI EN IE
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], zwany dalej "Inspektorem", utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], orzekającą o odmowie dokonania w ewidencji gruntów i budynków wpisu małżonków J. i E. P. jako współwłaścicieli i jako wyłącznych władających do gruntu położonego na terenie [...]. W. o powierzchni 0,0123 ha, oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] w obrębie [...], oraz o powierzchni 0,0311 ha stanowiącego część pasa drogowego ulicy [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Inspektor wskazał, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2002 r. J. P., zwany dalej "skarżącym", zakwestionował wykazanie w ewidencji gruntów działki nr [...] jako działki będącej we władaniu W. Jednocześnie wnioskodawca wniósł "o dokonanie zmiany w zakresie danych ewidencyjnych dot. gruntów w obrębie [...] drogi dojazdowej działki ewidencyjnej nr [...], która jak wynika z materiałów źródłowych Księgi Wieczystej "W. " nr inw. [...], była i jest prywatną własnością urządzoną na działkach [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. J. P. potwierdził żądanie zmiany w ewidencji gruntów dotyczące działki nr [...], kwestionując jednocześnie opracowanie geodezyjne wykonane przez Firmę Usługową L. [...] przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] marca 2006 r. pod nr [...] to jest "bezprawne przydzielenie gruntu w drodze dojazdowej dla sąsiadów" oraz wniósł o przesłuchanie sąsiadów wraz ze zobowiązaniem ich "do doręczenia dokumentów potwierdzających do prawnego udziału w drodze". Ponadto J. P. stwierdził, że obszar 123 m 2 (część działki ewidencyjnej nr [...]) jest terenem prywatnym pozostającym w jego władaniu gdyż "został wykrojony" z nieruchomości KW Nr [...], której jest właścicielem. Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. J. P. rozszerzył swój wniosek o dokonanie zmian dla powierzchni 311 m2 pod ulicą [...] w oparciu o zapisy KW - "W.".
Decyzją nr [...] Prezydent W. orzekł o odmowie dokonania w ewidencji gruntów i budynków wpisu małżonków J. i E. P. jako współwłaścicieli i jako wyłącznych władających do gruntu położonego na terenie [...] W: 1) o powierzchni 0,0123 ha oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...] w obrębie [...], 2) o powierzchni 0,0311 ha stanowiącego część pasa drogowego ulicy [...].
Skarżący J. P. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając rozstrzygnięciu całkowity brak profesjonalizmu w prowadzeniu postępowania, pozbawienie postępowania prawdy obiektywnej, celowe wprowadzanie matactwa i utrudnianie zakończenia sprawy na korzyść odwołującego się, odrzucanie, lekceważenie i błędną ocenę załączonych dowodów, całkowitą ignorancję w sprawie wytycznych i zaleceń Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w W.
Rozpatrzywszy odwołanie, Inspektor nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. Inspektor stwierdził, że zarzuty podnoszone w odwołaniu są niezasadne, a wywody zmierzające do wykazania prawa do gruntu o powierzchni 123 m 2 (obecnie działki nr [...]) nie mają oparcia w zebranym w sprawie materialne dowodowym. Organ podniósł, że na podstawie materiału dowodowego ustalono, iż:
- J. i E. P. legitymują się aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1970
r. Rep. Nr [...] - stanowiącym umowę darowizny,
- z załączonego odpisu z KW [...] wynika, że małżeństwo P. są
właścicielami działki nr [...] o powierzchni 836 m2 oraz 62 m2 stanowiących Vi dojazdu.
Organ stwierdził również, że obszar o powierzchni 65 m2 pochodzący z dawnej działki [...] nie był przedmiotem darowizny w roku 1970 i obecnie nie jest oznaczony w żadnej z ksiąg wieczystych wydzielonych z księgi hipotecznej "W.". Obszar ten stanowiący obecnie działkę nr [...] nie jest jednorodny pod względem prawnym z obszarem wykazanym w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] i dlatego nie może być z nim połączony tylko z tego względu, że wydzielony był na mapie "W. ". Organ odwoławczy podniósł ponadto, iż zgodnie z zasadą, że ewidencja gruntów pełni funkcję techniczno-informacyjną, organy prowadzące ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające - nie są natomiast powołane do rozstrzygania sporów o prawa do gruntów ani nie nadają tych praw. Z uwagi na
powyższe i fakt, że wnioskodawca nie przedłożył dokumentów wskazujących na jego prawa do całej działki nr [...] i 311 m2 (część ul. [...]) organ orzekł jak w sentencji.
Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący. Skarżący podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podniósł przy tym, że droga dojazdowa położona przy ul. [...] w W. stanowi jego prywatną własność wydzieloną z należącej do niego nieruchomości określonej w KW Nr [...] i żaden z jego sąsiadów nie ma prawnie "przeniesionego do niej udziału". Odnosząc się do treści zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] skarżący podniósł, że wcześniej wydane przez organ decyzje stwierdzały, że droga z KW Nr [...] była i jest prywatną własnością, z tym że błędnie wpisano działkę nr [...] KW Nr [...], gdyż wcześniej była ona drogą, a następnie po trzech miesiącach powstała z niej działka o powierzchni 853,45 m2. Nie wyjaśniono, dlaczego dla działki nr [...] stanowiącej prywatną drogę dojazdową wpisano jako władającego [...] W. Nie wyjaśniono co należy rozumieć przez stwierdzenie, że Urząd podjął działania w celu dostosowania wpisów wykazanych w ewidencji do wymogów rozporządzenia. Nie wyjaśniono i przemilczano fakt dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Firmę usługową L. [...] przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] marca 2006 r. Nie wyjaśniono jak należy interpretować zmiany polegające na wykreśleniu działki ewidencyjnej nr [...] o symbolu "dr" i wpisaniu symbolu użytku "B", przy faktycznym istnieniu w dalszym ciągu drogi. Nie wyjaśniono w jakim celu wszczęto postępowanie administracyjne z urzędu, skoro postępowanie to toczy się od 7 lat i prowadzi je ten sam Urząd i dotyczy tej samej drogi. Nie wyjaśniono okoliczności poprawiania po dwóch latach danych w dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej dotyczącej pochodzenia działki nr [...], w wyniku czego wprowadzona została z urzędu zmiana nr [...] mocą której dla działki nr [...] o pow. 58 m2 ujawniono jako współwłaścicieli małżonków J. i T. Nie sprawdzono ustaleń dotyczących tego, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż dla gruntu oznaczonego w ewidencji jako działka nr [...] w obrębie [...] prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r, Nr 153, poz.1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją było wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków.
Kwestię prowadzenia ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz.1086 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz przepisy rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zwanego dalej "rozporządzeniem".
Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części (art.20 ust.2 pkt 1 ustawy). Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art.22 ust.1 ustawy). Osoby, o których mowa w art.20 ust.2 pkt 1 i art.51 ustawy, są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów (art.22 ust.2 ustawy). Osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art.22 ust.3 ustawy).
Dopuszczalność wpisania danego prawa do ewidencji uzależniona została od potwierdzenia jego istnienia dokumentami, o których mowa w §12 ust.1
rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem prawa osób i jednostek organizacyjnych do nieruchomości uwidacznia się w ewidencji na podstawie:
1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,
2) prawomocnych orzeczeń sądowych,
3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,
4) ostatecznych decyzji administracyjnych,
5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,
6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym konsekwentnie podkreśla się, iż zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu (w tym w szczególności prawa własności) mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w §12 ust.1 rozporządzenia oraz, iż w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować (wyroki NSA z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 1907/01, publ. LEX nr 156364 oraz z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1018/02, publ. LEX nr 156374).
Wynika stąd, iż organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich.
Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją była ocena, czy dokumentacja zgromadzona w zasobach organu ewidencyjnego oraz przedłożona przez skarżącego daje podstawy do uznania, że małżonkowie E. i J. P. są współwłaścicielami i wyłącznymi władającymi gruntu położonego na terenie [...] W: 1) o powierzchni 0.0123 ha oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...] w obrębie [...] i 2) o powierzchni 0.0311 ha, stanowiącego część pasa drogowego ulicy [...].
W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy dokonały prawidłowej oceny, że podstaw takich nie ma. W postępowaniu administracyjnym, w tym w szczególności w
uzasadnieniu decyzji organu I instancji szczegółowo odtworzono zmiany o charakterze przedmiotowym, które na przestrzeni lat zostały dokonane w ewidencji gruntów i budynków, a które dotyczyły będącej przedmiotem postępowania działki nr [...]. W szczególności wskazano zatem, że dnia [...] stycznia 2008 r., na podstawie poprawionego wykazu zmian dla działki ewidencyjnej nr [...], załączonego do dokumentacji nr [...] z urzędu wprowadzona została zmiana nr [...], polegająca na wykreśleniu w obrębie [...] działki ewidencyjnej nr [...] o symbolu użytku dr (drogi) i wpisaniu w jej miejsce działek ewidencyjnych o nr: [...] o symbolu użytku B (tereny mieszkaniowe). Wspomnianą zmianą nr [...] ujawniono w operacie ewidencyjnym prawo własności E. i J. P. do działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0.0062 ha. W toku postępowania administracyjnego ustalono zatem (na podstawie aktów notarialnych), że skarżącemu i jego żonie przysługuje prawo własności działki nr [...], a także działki nr [...], nie stwierdzono natomiast podstaw do uznania skarżącego i jego żony za właścicieli innych działek objętych wnioskiem. W toku postępowania administracyjnego skarżący nie przedłożył dokumentacji potwierdzającej, że prawa takie aktualnie mu przysługują. Podkreślenia wymaga, że ewidencja gruntów i budynków ma rejestrować aktualny stan prawny działek w nim wykazanych, jej przeznaczeniem nie jest natomiast ewidencjonowanie stanów archiwalnych. Dokumentacja, na którą powołał się skarżący, w szczególności Księga Wieczysta "W. ", ma natomiast jedynie walor archiwalny. Nie prezentuje ona bowiem stanu aktualnego, a jedynie stan pochodzący z przeszłości, tj. uwidoczniony w zamkniętej księdze wieczystej. Zasadnie uznały również organy, że nie ma podstaw do uznania skarżącego i jego żony za wyłącznie władających przedmiotowymi działkami.
W świetle powyższych okoliczności zarzuty skargi uznać należy za niezasadne.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło