IV SA/Wa 134/08
WyrokWSA w Warszawie2008-03-26
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Alina Balicka, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, może wydać rozstrzygnięcie przesądzające o braku przesłanek do wydania decyzji merytorycznej, zamiast ocenić zasadność samego zawieszenia?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, nie może wydać rozstrzygnięcia przesądzającego o braku przesłanek do wydania decyzji merytorycznej, jeśli nie przeprowadził w tym zakresie postępowania dowodowego. Takie działanie stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 kpa oraz art. 139 i 144 kpa, i może być uznane za rozstrzygnięcie na niekorzyść strony odwołującej się.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które uchyliło postanowienie Prezydenta W. o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla nadbudowy garażu. Prezydent W. zawiesił postępowanie, uznając, że inwestycja nie ma dostępu do drogi publicznej, a sprawa ta jest przedmiotem postępowania sądowego o ustanowienie służebności gruntowej. SKO uchyliło postanowienie o zawieszeniu i umorzyło postępowanie, co skarżący uznał za błędne. Sąd administracyjny uchylił postanowienie SKO.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., orzekł, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) października 2007 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. S. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2007 r. Prezydent W. zawiesił postępowania o ustalenie warunków zabudowy dotyczącej nadbudowy istniejącego garażu przy u. (...) (dz. ew. nr (...) z obrębu (...)) do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy (...) w sprawie ustanowienia służebności gruntowej dla powyższej nieruchomości.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że garaż przewidziany do nadbudowy nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Faktyczny dojazd odbywa się przez teren gminy, z tym że służebność gruntowa drogi koniecznej nie jest ustanowiona.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla nadbudowy garażu jest możliwe w przypadku kiedy inwestycja ma dostęp do drogi publicznej.
W związku z ty, że w chwili obecnej prowadzone jest postępowanie przez Sąd Rejonowy (...) w sprawie ustanowienia służebności gruntowej do w/w działki - organ zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla nadbudowy garażu na działce o nr ew. (...) do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy (...) w przedmiocie ustanowienia służebności drogi koniecznej.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wykazano art. 97 § 1 pkt. 4 kpa.
M. S. złożył zażalenie od powyższego rozstrzygnięcia zarzucając organowi I instancji pogwałcenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego nie respektującego wyroku Sądu cywilnego a przede wszystkim błędne uznanie, że nadbudowa garażu w zakresie wymiany wrót garażowych wymaga dostępu do drogi publicznej, w sytuacji gdy taka nadbudowa nie zmienia stanu faktycznego ani położenia nieruchomości istniejących.
Po rozpoznaniu zażalenia M. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia (...) października 2007 r. uchyliło
zaskarżone postanowienie Prezydenta W. i umorzyło postępowanie w sprawie (w przedmiocie zawieszenia postępowania o wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że skarżący jest współwłaścicielem działki o nr ew. (...) o powierzchni 24 m2 położonej przy ul. (...) bez nr porządkowego zabudowanej jednym garażem.
Skarżący wskazuje, że dojazd do planowanej inwestycji odbywać się będzie przez teren od strony ul. (...), który stanowi działkę nr (...) o pow. 3, 1520 ha stanowiącą własność Miasta W. Skarżący dojeżdża do działki nr (...) przez działkę (...) jednakże nie ma ustanowionej służebności drogi koniecznej.
Organ wyjaśnił, że w Sądzie Rejonowym (...) toczy się obecnie postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej do garaży M. S. Oznacza to w konsekwencji, iż postępowanie sądowe wyeliminuje jedynie przeszkodę określoną w art. 61 ust. 1 pkt. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowani przestrzennym to jest ustali, że teren planowanej inwestycji ma dostęp do drogi publicznej. Nie spowoduje to jednak spełnienia przesłanki określonej w pkt. 1 tego przepisu. Ustalenie sposobu wymagań dotyczących nowej zabudowy reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu wymagań dotyczącej owej zabudowy (Dz.U. Nr 164, poz. 1588). Rozporządzenie to szczegółowo określa kwestie architektoniczne wymienione w art. 61 ust. 1 pkt. 1, których zapewnienie dostępu przez drogę konieczną do garażu nie rozwiąże.
M. S. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) października 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 97 § 1 pkt. 4 kpa w zw. z art. 105 kpa - poprzez umorzenie postępowania organu I instancji w sytuacji, gdy zaistniały obligatoryjne przesłanki do ewentualnego zawieszenia postępowania a nie do jego umorzenia. Kwestia dostępu do drogi publicznej jest jedynie przesłanką umożliwiająca wydanie decyzji o warunkach zabudowy,
- art. 7 kpa poprzez wydanie postanowienia bez uwzględnienia interesu
społecznego słusznego interesu obywateli,
-obowiązku respektowania wyroków sądowych i prawa do władania własną nieruchomością poprzez umorzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji prowadzącej do remontu i wymiany drzwi garażowych oraz jednoczesnego podwyższenia konstrukcji o kilka cegieł. Prawo do użytkowania garażu zostało przyznane wyrokiem Sądu powszechnego.
- art. 17 § 1 i 3 kpa poprzez wadliwe uzasadnienie rozstrzygnięcia
przywołujące jedyne treść przepisów prawnych,
-art. 77 kpa poprzez nielogiczną i dowolna ocenę dowodów dokonaną z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania i wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego,
-art. 67 ust. 1 pkt.1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie że dobudowanie nadbudowy garażu celem wymiany drzwi garażowych wymaga wydania decyzji o warunkach zabudowy oraz dostępu do drogi publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.).
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu skutkującym konieczność wyeliminowania go z obrotu pranego.
Postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie art. 97§1 pkt. 4 kpa albowiem organ uznał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie ustanowienia drogi koniecznej stanowi zagadnienie prawne, od rozwiązania którego uzależnione jest wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Uchylając postanowienie w przedmiocie zawieszenia i umarzając postępowanie w tym zakresie organ odwoławczy wykroczył poza zakres sprawy na tym etapie postępowania. Przedmiotem jego kontroli było wszak postanowienie dot. zawieszenia postępowania i - nie będąc związany treścią zażalenia winien on był ocenić czy w niniejszej sprawie zachodziły warunki uzasadniające to zawieszenie z punktu widzenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego lub innych norm szczególnych. Tymczasem organ rozpoznając zażalenie ocenił również zasadność wniosku o ustalenie warunków zabudowy z punktu widzenia spełnienia przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Takie rozstrzygnięcie jest co najmniej przedwczesne. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu dla ustalenia warunków zabudowy niezbędne jest spełnienie łącznie 5 przesłanek w tym m.in. następujących warunków:
1. co najmniej jedna działka sąsiednia dostępna z tej samej drogi publicznej jest
zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej
zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników
kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu w tym gabarytów i formy
architektonicznej, obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności
wykorzystania terenu;
2. teren ma dostęp do drogi publicznej.
A zatem w pierwszej kolejności organ - w takim postępowaniu winien zbadać czy teren ma dostęp do drogi publicznej albowiem od spełnienia powyższego warunku jest uzależnione możliwość badania spełnienia warunku określonego w pkt. 1. Organ rozpoznający zażalenie w niniejszej sprawie dokonał oceny dotyczącej niespełnienia w/w przesłanek bez przeprowadzenia w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania.
Nieuprawnione zatem było przyjęcie przez organ odwoławczy - na tym etapie postępowania, że postępowanie w przedmiocie zawieszenia jest bezprzedmiotowe i z tego względu należy je umorzyć.
Dodatkowo uszło uwadze organu, że zgodnie z treścią przepisu art. 139 kpa, który ma odpowiednie zastosowanie - na podstawie art. 144 kpa również do zażaleń organ odwoławczy nie może wydać rozstrzygnięcia na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżone rozstrzygnięcie rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Rozstrzygnięcie organu, który rozpoznawał zażalenie na postanowienie zawieszające postępowanie, które wprawdzie uchyliło to postanowienie lecz jednocześnie przesądziło o braku przesłanek do ustalenia warunków zabudowy niewątpliwie jest rozstrzygnięciem na niekorzyść strony odwołującej się.
Reasumując Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego - art. 138 § 1 pkt. 2 kpa w zw. z art. 105 kpa oraz art. 139 i 144 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy a w konsekwencji zależało je wyeliminować z obrotu prawego.
Organ zobligowany będzie ponownie rozpoznać zażalenie skarżącego uwzględniając wskazaną wyżej ocenę prawną.
Jedynie na marginesie wskazać należy, że w aktach sprawy brak jest dowodu nadania przez skarżącego zażalenia w polskiej placówce pocztowej co było niezbędne do ustalenia terminowości złożenia zażalenia. Jak wynika z dokumentu okazanego przez pełnomocnika organu na rozprawie dnia 26 marca 2008r. zażalenie to nadano 11 września 2007r. a zatem w terminie do jego wniesienia.
Z tych względów - na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz 152 ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło