IV SA/Wa 1344/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-02

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Małgorzata Miron, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić nieważność decyzji dotyczącej zmian w ewidencji gruntów i budynków, jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpatrzenia przez sąd administracyjny, a ocena prawna sądu wiąże organ?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, a organ bada jedynie przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Skoro kwestionowana decyzja była przedmiotem rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, ocena prawna dokonana w wyroku tego sądu wiąże organy administracji publicznej prowadzące postępowanie nieważnościowe. W związku z tym, wobec bezzasadności zarzutów skargi, sąd oddalił skargę.
Stan faktyczny
Skarżący J. i Z. W. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Geodety Kraju, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji Prezydenta W. z 1984 r. w sprawie zmian w ewidencji gruntów. Skarżący podnosili, że decyzje te dotyczyły rozgraniczenia nieruchomości i powinny zostać wzruszone. Główny Geodeta Kraju odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że sprawa była już przedmiotem rozpatrzenia przez NSA, a postępowanie ewidencyjne nie jest rozgraniczeniem nieruchomości. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając organowi nieuwzględnienie dokumentacji i opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron,, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. i Z. W. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] maja 2005r. Główny Geodeta Kraju po rozpatrzeniu wniosku J. i Z. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2005r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1984r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Gminy w P. z dnia [...] października 1983r. Nr [...] w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów wsi U. Gmina P.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ naczelny podał, iż decyzją z dnia [...] października 1983r. Naczelnik Gminy w P. z urzędu wprowadził zmiany w ewidencji gruntów wsi U. polegające na tym, że rów graniczny pomiędzy wsią U., a wsią K. włączył do rejestru wsi U.. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1984r., która została zaskarżona przez Z. W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 12 lipca 1984r. NSA oddalił skargę. Główny Geodeta Kraju wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny, badając całość akt sprawy stwierdził, iż organ wprowadzając w ewidencji gruntów zmiany dotyczące rowu istniejącego pomiędzy wsią U., a wsią K. nie naruszył prawa. W dniu 15 grudnia 2003r. J. i Z. W. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyżej wskazanej decyzji Prezydenta W.. Postępowanie nieważnościowe zostało na wniosek zainteresowanych zawieszone postanowieniem z 29 września 2004r. w związku z toczącym się postępowaniem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przedmiocie wznowienia znaków granicznych i korekty map. Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2004r. sygn. akt OSK 387/04 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku z dnia 8 października 2003r. sygn. akt II SA 2269/03. Wskutek podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] marca 2005r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w W. z dnia [...] stycznia 1984r. Występując z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy J. i Z. W. podnieśli, iż fakt, że sprawa była przedmiotem rozpatrzenia przez sąd administracyjny nie oznacza, że strona nie może skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności decyzji. Podnieśli, iż z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 8 października 2003r. sygn. akt II SA 2260/03 wynika, że bez wzruszenia decyzji Naczelnika Gminy P. i Prezydenta W. dotyczących rozgraniczenia nieruchomości skorygowanie dotychczasowego przebiegu granic nie jest dopuszczalne. Rozpoznając sprawę ponownie Główny Geodeta Kraju podniósł, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego przez skarżących wyroku z dnia 8 października 2003r. stwierdził, że" jeżeli rozgraniczenie nieruchomości nastąpiło wadliwą decyzją ostateczną to można się domagać jej uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności". Wskazał również, że podobny cel można osiągnąć przy wszczęciu nowego postępowania o rozgraniczenie nieruchomości np. wskutek nowego stanu prawnego nieruchomości. Zdaniem organu, Sąd dopuszczał możliwość zmiany granic jedynie po wzruszeniu decyzji w sprawie rozgraniczenia lub zmiany stanu prawnego nieruchomości. Podkreślił, iż postępowanie zakończone decyzją Prezydenta W z dnia [...] stycznia 1984r. nie dotyczyło rozgraniczenia nieruchomości. Przedmiotem postępowania w tej sprawie było wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Główny Geodeta Kraju zaakcentował, iż nie można utożsamiać rozgraniczenia nieruchomości z ewidencją gruntów i budynków, bowiem są to oddzielne instytucje prawną. Zależność tych instytucji polega jedynie na tym, że dane wynikające z rozgraniczenia nieruchomości stanowią podstawę prawną do zarejestrowania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto organ wskazał, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2004r. oddalającym skargę kasacyjną na w/w wyrok z dnia 8 października 2003r. Sąd ten wyraźnie wypowiedział się, że bezpodstawny jest zarzut skarżących, iż starosta wbrew obowiązkowi nie wprowadził zmiany przebiegu granicy między działką nr [...] we wsi K., a działką nr [...] we wsi U.. Sąd też stanął na stanowisku, że bez wzruszenia decyzji w sprawie rozgraniczenia lub bez wystąpienia nowego stanu prawnego, skorygowanie dotychczasowego przebiegu spornej granicy nie jest dopuszczalne. Zdaniem organu, wskazanie przez NSA w wyroku oddalającym skargę kasacyjną, iż zmiana granicy nie może nastąpić w postępowaniu ewidencyjnym, oznacza że zarzut podniesiony przez skarżących, że w/w wyroki NSA dopuszczały unieważnienie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa decyzji w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie jest zasadny. Podtrzymując ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2005r. organ utrzymał ją w mocy. Skargę na powyższą decyzję złożyli J. i Z. małż. W., podnosząc, że okoliczność, iż sprawa w przeszłości była przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie oznacza, że strona nie może skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący podkreślili, iż z treści uzasadnienia wyroku NSA z dnia 8 października 2003r., iż z dnia 11 sierpnia 2004r. wyraźnie wynika że bez wzruszenia wymienionych decyzji Naczelnika Gminy P. i Prezydenta W., które dotyczyły rozgraniczenia nieruchomości, skorygowanie dotychczasowego przebiegu granic między obiema działkami nie jest dopuszczalne. Według skarżących oznacza to, że oba wyroki dopuszczały prowadzenie sprawy w trybie przewidzianym w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W skardze postanowiono również zarzut nie zapoznania się przez organ z całą dokumentacją, zwłaszcza z mapami, które mają w ich ocenie, obrazować stan nieruchomości taki jaki został uwidoczniony w księgach wieczystych. Ponadto powołali się na opinię biegłego z dnia 15 marca 1996r., mającą potwierdzić zarzuty co do naruszenia prawa w trakcie postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zakwestionowanych decyzji. Podnieśli, że konsekwentnie domagali się, aby granica była przeprowadzona zgodnie z zapisami istniejącymi w księdze wieczystej. Zdaniem skarżących inne niż w księdze wieczystej opisanie nieruchomości w ewidencji gruntów jest sprzeczne z prawem i powinno być z ewidencji gruntów usunięte poprzez wyeliminowanie wadliwych decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania, nie zaś według kryteriów celowościowych czy słusznościowych. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przede wszystkim należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej przewidzianych w art. 16 kpa. W toku tego postępowania organ nadzoru bada jedynie czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a w razie stwierdzenia ich zaistnienia eliminuje wadliwą decyzję z obrotu prawnego, stwierdzając jej nieważność. Badając czy istniały warunki do stwierdzenia nieważności określonej decyzji, stan prawny i faktyczny sprawy odnosi się do dnia wydania kontrolowanej decyzji, a to dlatego, że stwierdzenie nieważności decyzji wskazuje na ciężką wadliwość decyzji od daty jej wydania, czyli ze skutkiem ex tunc. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż prawidłowo organ uznał, że skoro kwestionowana decyzja Prezydenta W. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Gminy P. z dnia [...] października 1983r. w sprawie zmian w ewidencji gruntów była przedmiotem rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, to ocena prawna dokonana w wyroku tego Sądu z dnia 12 lipca 1984r. sygn. akt I SA 267/84 wiązała organy administracji publicznej prowadzące postępowanie nieważnościowe w tej sprawie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Mając powyższe na względzie, wobec bezzasadności zarzutów skargi oraz braku podstaw do uwzględnienia z urzędu kwestii nie podniesionych przez skarżących, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 22 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło