IV SA/Wa 1346/21
WyrokWSA w Warszawie2021-12-03
Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Alina Balicka, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności związane z pandemią COVID-19 (utrudniony kontakt z urzędem, praca zdalna, kwarantanna) mogą stanowić przesłankę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Mimo pandemii, strona miała możliwość uzyskania informacji o decyzji poprzez publiczne obwieszczenia i Biuletyn Informacji Publicznej, a także mogła zwrócić się o udostępnienie akt sprawy drogą elektroniczną. Nie wykazała istnienia przeszkody nie do przezwyciężenia, która uniemożliwiłaby jej terminowe działanie.Stan faktyczny
Spółka S.A. złożyła odwołanie od decyzji Wójta Gminy stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia budowy stacji paliw. Odwołanie zostało złożone po terminie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, uzasadnianym m.in. trudnościami związanymi z pandemią COVID-19. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących kręgu stron, czynnego udziału i przywrócenia terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: Kolegium, organ odwoławczy lub organ) z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], odmawiające [...] Spółce Akcyjnej w [...] (dalej: Spółka), przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: organ I instancji) nr [...], z dnia [...] listopada 2020 r. o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa stacji paliw oraz automatycznej myjni samochodowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną" na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w miejscowości [...].
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy:
Decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...], Wójt Gminy [...] stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko opisanego wyżej przedsięwzięcia.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Spółka [...], reprezentowana przez adwokata. Odwołanie wpłynęło po terminie, ale wraz z nim złożono wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. We wniosku tym wskazano w szczególności, że z uwagi na pandemię koronawirusa Spółka miała utrudniony kontakt z urzędem, co uniemożliwiło podejmowanie działań w zakresie ewentualnego złożenia przez właścicieli nieruchomości sąsiednich wniosków, które oddziaływałyby na odwołującą i jej nieruchomość; decyzji nie opublikowano w internecie, a dopiero dostęp do niej mógł zapewnić wiedzę, co do sytuacji prawnej, na stronach internetowych był jedynie dostęp do obwieszczenia, które z punktu widzenia treści decyzji nie jest rozstrzygające; pracownicy odwołującej wyrażali niechęć w zakresie kontaktów bezpośrednich z urzędami, wiele osób pracowało zdalnie, wiele osób skierowano do izolacji, bądź na kwarantannę, co ograniczało możliwość skierowania odpowiedniej ilości osób do weryfikowania prowadzonych postępowań administracyjnych; pandemia to siła wyższa, co wyłącza odpowiedzialność za brak realizacji zobowiązań. Odwołująca dowiedziała się o wydanej decyzji przypadkiem, od zainteresowanej tematami środowiskowymi mieszkanki [...], która przekazała informacje uzyskane w urzędzie. Nastąpiło to 23 grudnia 2020 r., co skutkowało niezwłocznym podjęciem przez odwołującą niniejszych działań.
Rozpatrując powyższą sprawę Kolegium wskazało, że w jego ocenie, Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Przede wszystkim wyjaśniono, że organ I instancji nie miał obowiązku zawiadamiania odwołującej o wydaniu decyzji na adres do korespondencji. Zgodnie bowiem z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247 ze zm.), jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza dziesięć, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa). Stosownie do art. 49 § 1 kpa, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej, a zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 49 § 2 kpa).
Z akt sprawy wynika, ze liczba stron przedmiotowego postępowania przekracza dziesięć i wobec tego Wójt Gminy [...] zawiadamiał strony poprzez obwieszczenie oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Urzędu Gminy [...]. I tak m.in., obwieszczeniem z [...] lipca 2020 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie (wywieszono je na okres od 10 do 24 lipca 2020 r.), a obwieszczeniem z [...] listopada 2020 r. zawiadomił strony o wydaniu skarżonej decyzji (wywieszono je na okres od 24 listopada do 8 grudnia 2020 r.). Zatem w okresie kilku miesięcy poprzedzających wydanie skarżonej decyzji możliwe było powzięcie informacji o prowadzonym w sprawie postępowaniu, przy czym zarówno o pismach kierowanych do stron w toku postępowania, jak i o przedmiotowej decyzji można było dowiedzieć się z internetu, a więc bez konieczności osobistego stawiennictwa w Urzędzie. Uwzględniając powyższe, podnoszone przez odwołującą okoliczności, że jej pracownicy wyrażali niechęć w zakresie kontaktów bezpośrednich z urzędami, wiele osób skierowano na izolację, bądź na kwarantannę i wiele osób pracowało zdalnie – odwołująca nie znalazła się w sytuacji nie do przezwyciężenia, która uniemożliwiła jej powzięcie informacji o wydanej decyzji, a następnie jej terminowe zaskarżenie. Pracownicy odwołującej, zarówno pracujący stacjonarnie, jak i zdalnie, mogli więc bez trudu i bez narażenia zdrowia, ani życia dowiedzieć się o tym za pośrednictwem internetu.
W ocenie Kolegium, nie można uznać za przeszkodę nie do przezwyciężenia w terminowym złożeniu odwołania również i tej okoliczności, że w ww. obwieszczeniu nie zamieszczono treści skarżonej decyzji. Po pierwsze, organ I instancji nie był prawnie do tego zobligowany. Po wtóre, z obwieszczenia wprost wynikało, że w sprawie wydano decyzję pozytywną dla inwestora, ze wskazaniem nazwy tego inwestora oraz nazwy i miejsca planowanego przedsięwzięcia. Te informacje były wystarczające dla ustalenia, że decyzja dotyczy przedsięwzięcia posadowionego w niedalekim sąsiedztwie nieruchomości odwołującej, a przedmiot postępowania jest zbliżony do przedmiotu jej działalności (stacja paliw). W odwołaniu strona podniosła, że planowana stacja paliw pozostaje w bliskim sąsiedztwie prowadzonej przez nią stacji paliw, wskazując w związku z tym na potrzebę przeanalizowania ewentualnego skumulowanego oddziaływania obu stacji na środowisko. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przeszkody nie do przezwyciężenia w dochowaniu terminu na wniesienia odwołania pozostaje także przyznana przez stronę okoliczność, że dowiedziała się o wydanej decyzji przypadkiem, od zainteresowanej tematami środowiskowymi mieszkanki [...], która przekazała informacje uzyskane w urzędzie. Nastąpiło to 23 grudnia 2020 r., co skutkowało niezwłocznym podjęciem przez odwołującą niniejszych działań. Wynika stąd, że strona wniosła odwołanie niezwłocznie po tym, gdy dowiedziała się o wydaniu, a nie o treści decyzji. Potwierdziła tym samym, że złożenie odwołania było jednak możliwe bez uprzedniego zapoznania się z treścią skarżonej decyzji.
Jak zauważyła odwołująca, ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), zawiera rozwiązania uzasadnione działaniem epidemii jako siły wyższej. Jedno z takich rozwiązań jest przewidziane w art. 15 zzzzzn ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, w szczególności, gdy urząd administracji obsługujący organ administracji publicznej wykonuje zadania w sposób wyłączający bezpośrednią obsługę interesantów, organ administracji publicznej może zapewnić stronie udostępnienie akt sprawy lub poszczególnych dokumentów stanowiących akta sprawy również za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną na adres wskazany w rejestrze danych kontaktowych, o którym mowa w art. 20j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne lub inny adres elektroniczny wskazany przez stronę. Na tej podstawie organy administracji publicznej udostępniają stronom akta spraw drogą elektroniczną. Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika jednak, aby odwołująca zwróciła się do organu I instancji o przesłanie skanów jakichkolwiek dokumentów znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy. Nie podjęła zatem próby uzyskania informacji o postępowaniu, bądź o treści skarżonej decyzji. Natomiast w aktualnym brzmieniu ustawa nie przewiduje przywołanego przez odwołującą wyłączenia odpowiedzialności za brak realizacji zobowiązań, nie wstrzymuje biegu terminów na wniesienie odwołania i nie nakłada na organy administracyjne obowiązku przywracania terminu na wniesienie odwołania tylko dlatego, że obowiązuje stan epidemii. Zatem termin na wniesienie środka zaskarżenia należy przywrócić wówczas, gdy strona uprawdopodobni, że pomimo dochowania należytej staranności, wskutek epidemii wystąpiły dla niej przeszkody nie do pokonania w terminowym złożeniu tego środka. Zdaniem Kolegium, w rozpatrywanej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła tej okoliczności i wobec powyższego należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] nr [...], z dnia [...] listopada 2020 r.
W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Spółka [...], reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, zaskarżyła je w całości, a także wniosła o jego uchylenie i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania przed Sądem według norm przepisanych i zobowiązanie organu, aby zwrócił skarżącej koszty postępowania, w tym opłatę sądową, koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz równowartość opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 34 zł.
Skarżąca zarzuciła przedmiotowemu postanowieniu naruszenie:
1) art. 28 kpa, wobec nieprawidłowego określenia kręgu stron w toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy;
2) art. 10 kpa, poprzez uniemożliwienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania;
3) art. 58 kpa, poprzez błędne uznanie, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 ppsa, rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia w przedstawionych wyżej granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest bezzasadna. Zupełnie nietrafione są sformułowane w niej zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 i art. 28 kpa.
Jeśli chodzi o art. 28 kpa, to o braku jego naruszenia najlepiej świadczy sam fakt nadania biegu odwołaniu skarżącej od decyzji Wójta Gminy [...] i merytorycznego rozpoznania jej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. Podkreślić należy, że na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie był kwestionowany przymiot skarżącej jako jego strony.
Z kolei co do naruszenia art. 10 kpa, to można go powiązać w jakiś sposób z zarzutem dotyczącym art. 58 kpa, o czym poniżej.
Zgodnie z art. 129 § 2 kpa, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji z [...] listopada 2020 r. z uchybieniem powyższego terminu.
Stosownie do art. 58 § 1 i 2 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, zaś prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem tej prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Powyższe przepisy ustanawiają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Pierwszą z nich – o charakterze merytorycznym – jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu, drugą – wniesienie prośby (wniosku) o przywrócenie terminu, trzecią – dochowanie terminu do wniesienia wniosku, zaś czwartą – dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin.
Przepisy regulujące przywracanie terminu nie ustanawiają hierarchii ważności przesłanek w nich ustanowionych. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednej z nich, przy równoczesnym dopełnieniu innych przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 3 grudnia 1999 r., I SA/Ka 790/98, LEX nr 59481).
Bezsprzecznie skarżąca spełnił trzy przesłanki niezbędne do przywrócenia terminu, tj. wniosła prośbę (wniosek) o przywrócenie terminu, dochowała terminu do wniesienia wniosku i dopełniła wraz z nim czynności, dla której był ustanowiony termin. Sporną kwestią było natomiast uprawdopodobnienie przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu.
Idąc dalej, o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy wykazane zostanie, iż dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu odpowiedniego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu usprawiedliwia więc zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez nią należytej (odpowiedniej) staranności w prowadzeniu własnych spraw – udaremniły dokonanie czynności w terminie. Niewątpliwie tego rodzaju okolicznością może być choroba. Jednakże powoływanie się na chorobę może być skuteczne w wykazaniu braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej w sytuacji, kiedy choroba ta uniemożliwiała dokonanie czynności w jakikolwiek możliwy sposób, czy to osobiście, czy to poprzez osoby trzecie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 557/17, LEX nr 2455976).
Z kolei uprawdopodobnienie znaczy tyle, że wnoszący o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma jedynie stworzyć w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi przy tym istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności procesowej (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrok z dnia 7 listopada 2018 roku, sygn. akt II SA/Po 749/18, LEX nr 2585704). Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że uprawdopodobnienie przyczyny niedochowania terminu nie jest równoznaczne z gołosłownym podaniem przez wnioskodawcę przyczyny niezachowania terminu, chyba że jest ona powszechnie znana.
Zatem oceniając brak winy, należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej (por. A. Wróbel, Komentarz do art. 58 kpa, (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el. 2021).
Zaznaczyć należy, że w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przez organ I instancji decyzji o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, w pełni zasadnie organ tamten zastosował art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza dziesięć, stosuje się art. 49 kpa, z którego z kolei wynika, że jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (§ 1). Natomiast dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej, zaś zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (§ 2).
W świetle powyższych regulacji nie ma racji skarżąca, zarzucając w skardze uniemożliwienie jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, tj. naruszenie art. 10 kpa.
Jako przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania skarżąca wskazała, że:
- z uwagi na pandemię koronawirusa miała utrudniony kontakt z urzędem, co uniemożliwiło podejmowanie działań;
- decyzji nie opublikowano w internecie, a na stronach internetowych był jedynie dostęp do obwieszczenia o niej;
- jej pracownicy wyrażali niechęć w zakresie kontaktów bezpośrednich z urzędami, wiele osób pracowało zdalnie, wiele osób skierowano do izolacji, bądź na kwarantannę, co ograniczało możliwość skierowania odpowiedniej ilości osób do weryfikowania prowadzonych postępowań administracyjnych;
- pandemia to siła wyższa.
O ile zasadniczo zgodzić się należy z tym, że pandemia może być postrzegana jako siła wyższa, to jednak stwierdzenie tego zależy od okoliczności w jakich ten problem jest rozpatrywany. W niniejszej sprawie należy go zaś wiązać z podniesioną kwestią utrudnienia kontaktu z urzędem (tj. organem, który wydał decyzję z 17 listopada 2020 r.). W tej mierze słusznie Kolegium wskazało na art. 15 zzzzzn pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, który zawiera rozwiązania uzasadnione działaniem epidemii jako siły wyższej. Jednym z nich jest to, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, w szczególności, gdy urząd administracji obsługujący organ administracji publicznej wykonuje zadania w sposób wyłączający bezpośrednią obsługę interesantów, organ administracji publicznej może zapewnić stronie udostępnienie akt sprawy lub poszczególnych dokumentów stanowiących akta sprawy również za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną na adres wskazany w rejestrze danych kontaktowych, o którym mowa w art. 20j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne lub inny adres elektroniczny wskazany przez stronę. Z akt postępowania administracyjnego nie wynika jednak, aby skarżąca podjęła próbę uzyskania informacji o postępowaniu, bądź o treści zapadłej w nim decyzji.
Nie sposób też podzielić stanowiska skarżącej, co do nieopublikowania decyzji w internecie. Sama skarżąca przyznała, że na stronach internetowych był dostęp do obwieszczenia o tej decyzji (obwieszczeniem z [...] listopada 2020 r. zamieszczonym w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Urzędu Gminy [...], Wójt zawiadomił strony o wydaniu decyzji, a obwieszczenie to wywieszono na okres od 24 listopada do 8 grudnia 2020 r.). Nie ulega też wątpliwości, że wcześniej organ I instancji zawiadomił strony w ten sam sposób o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie (obwieszczenie z [...] lipca 2020 r. wywieszone na okres od 10 do 24 lipca 2020 r.), a zatem w okresie kilku miesięcy poprzedzających wydanie decyzji z [...] listopada 2020 r. możliwe było powzięcie informacji o prowadzonym w sprawie postępowaniu. Zatem zarówno o pismach kierowanych do stron w toku postępowania, jak i o przedmiotowej decyzji można było dowiedzieć się z internetu, a więc bez konieczności osobistego stawiennictwa w Urzędzie Gminy [...]. Co do samego niezamieszczenia w obwieszczeniu treści decyzji, Sąd w całości podzielił zdanie organu, tj:
- organ I instancji nie był do tego prawnie zobligowany;
- z obwieszczenia wprost wynikało, że w sprawie wydano decyzję pozytywną dla inwestora, ze wskazaniem jego nazwy oraz nazwy i miejsca planowanego przedsięwzięcia, co było wystarczające dla ustalenia, że decyzja dotyczy przedsięwzięcia posadowionego w niedalekim sąsiedztwie nieruchomości skarżącej, a przedmiot postępowania jest zbliżony do przedmiotu jej działalności.
Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przeszkody nie do przezwyciężenia w dochowaniu terminu na wniesienia odwołania pozostaje także to, że złożenie odwołania przez Spółkę było jednak możliwe bez uprzedniego zapoznania się z treścią skarżonej decyzji.
Zupełnie irracjonalna jest zaś podnoszona przez skarżącą okoliczność, że jej pracownicy wyrażali niechęć w zakresie kontaktów bezpośrednich z urzędami. Właśnie w związku ze stanem epidemii ustawodawca wprowadził instrumenty mające pomóc w takiej sytuacji nie tylko organom administracji, ale przede wszystkim podmiotom wchodzącym z nimi w urzędowe relacje, jak powołany wyżej art. 15 zzzzzn pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.
Skarżąca nie wykazała zaś, że ze względu na zachorowania, bądź na kwarantannę swoich pracowników znalazła się w sytuacji nie do przezwyciężenia, która uniemożliwiła jej powzięcie informacji o wydanej decyzji, a następnie jej terminowe zaskarżenie. Sam fakt zdalnej pracy wielu osób nie stanowi takiej sytuacji, gdyż pracownicy skarżącej zarówno pracujący stacjonarnie, jak i zdalnie, mogli bez trudu i bez narażenia zdrowia, ani życia dowiedzieć się o tej decyzji za pośrednictwem internetu.
Skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła zatem istnienia jakichkolwiek okoliczności, które stanowiłyby rzeczywistą przeszkodę w dokonaniu czynności procesowej, jaką było złożenie w terminie odwołania od decyzji organu I instancji, przy czym przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz powinny trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej lub co najmniej w ostatnim dniu tego terminu.
Dlatego też, wobec nieuprawdopodobnienia przez skarżącą, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy – w sprawie nie doszło do naruszenia art. 58 kpa.
Wreszcie podkreślić należy, że poza zarzuconymi w skardze, Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów postępowania lub prawa materialnego, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Zważywszy na powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 ppsa, skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło