IV SA/Wa 1349/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, asesor WSA Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może zatwierdzić umowę zbycia prawa do indywidualnej ilości referencyjnej, jeśli zbywca w momencie wydawania decyzji nie dysponuje już tym prawem, ponieważ wcześniej zbył je na rzecz innego podmiotu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy zasadnie umorzył postępowanie w sprawie zatwierdzenia umowy zbycia prawa do indywidualnej ilości referencyjnej, ponieważ zbywca w momencie wydawania decyzji nie dysponował już tym prawem, gdyż wcześniej zbył je na rzecz innego podmiotu. Świadczenie wynikające z umowy stało się niemożliwe, co pozbawiało organ podstaw do zatwierdzenia umowy. Uchybienie procesowe organu II instancji w kwalifikacji podstawy umorzenia (bezprzedmiotowość zamiast odmowy zatwierdzenia) nie miało wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. "R." zawarła umowę zbycia prawa do indywidualnej ilości referencyjnej z Z. G. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego odmówił zatwierdzenia umowy, uznając, że zbywca nie posiadał gospodarstwa rolnego. Prezes Agencji Rynku Rolnego uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, stwierdzając, że zbywca nie dysponował już prawem do ilości referencyjnej, gdyż wcześniej zbył je na rzecz innego podmiotu. Z. G. wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji Prezesa ARR.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, asesor WSA Joanna Skiba, Protokolant Hanna Parypa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2007 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia (...) maja 2007 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia umowy zbycia prawa do indywidualnej ilości referencyjnej - oddala skargę - Spółka z o.o. "R." z siedzibą w K. wystąpiła do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G. z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej zawartą w dniu 11 grudnia 2006r. umowę zbycia prawa do indywidualnej ilości referencyjnej dostaw producentowi – Z. G.. Do wniosku o zatwierdzenie umowy zbycia zbywca prawa do indywidualnej ilości referencyjnej dołączył umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego z dnia 15 kwietnia 2006r. oraz z 12 maja 2006r. Z umów tych wynikało, że spółka z o.o. ‘R." (przekształcona następnie w "R." Spółka z o.o.) w chwili zawarcia umowy zbycia dzierżawiła budynek inwentarski w miejscowości R. oraz nieruchomość rolną położoną w K.. Umowy dzierżawy zostały zawarte na okres do 31 grudnia 2006r. Decyzją z dnia (...) lutego 2007 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego odmówił zatwierdzenia tej umowy. Stwierdził bowiem, że jedna ze stron tej umowy - zbywca prawa do indywidualnej ilości referencyjnej dostaw, nie posiadał gospodarstwa rolnego na terenie oddziału terenowego Agencji, a tym samym nie została spełniona przesłanka zbycia prawa do indywidualnej ilości referencyjnej (art. 22 ust. 5 ustawy). Z. G. wniosła odwołanie od tej decyzji. Podniosła, że wniosek o zatwierdzenie umowy był kompletny, zawierał wszystkie wymagane prawem elementy, w tym załączniki o posiadaniu gospodarstwa rolnego zarówno przez zbywcę jak i nabywcę prawa do indywidualnej ilości referencyjnej. Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia (...) maja 2007r., wydaną na podstawie art. 138 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji, który uznał, że zbywca (Spółka "R.") nie posiadał gospodarstwa rolnego. Uznał bowiem, że dokumenty potwierdzające posiadanie gospodarstwa rolnego przez zbywcę prawa do indywidualnej ilości referencyjnej są wystarczające i mogłyby stanowić podstawę do zatwierdzenia umowy zbycia prawa do indywidualnej ilości referencyjnej. Prezes Agencji Rynku Rolnego nie znalazł jednak podstaw prawnych do zatwierdzenia umowy. Stwierdził bowiem, że w chwili rozstrzygania sprawy zbywca prawa do indywidualnej ilości referencyjnej nie dysponował już tym prawem, gdyż zbył całość posiadanej ilości referencyjnej na rzecz innego dostawcy (Spółki z o.o. A.). W związku z tym umorzył postępowanie w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. G. przedstawiła stan faktyczny sprawy. W uzasadnieniu skargi ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu. Podniosła, że przed transakcją otrzymała informacje od pracowników Agencji Rynku Rolnego, iż zbywca prawa do indywidualnej ilości referencyjnej jest jej posiadaczem. W związku z tym niezrozumiałym jest - wedle skarżącej - rozstrzygniecie organu odwoławczego oparte na stwierdzeniu, że Spółka "R." nie posiada prawa do indywidualnej ilości referencyjnej, a przez to niemożliwe jest zatwierdzenie zawarte miedzy stronami umowy. Z tych względów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Prezes Agencji Rynku Rolnego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumentację, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. W skromnej objętościowo i pobieżnej merytorycznie treści skargi skarżąca zażądała uchylenia decyzji którą Prezes Agencji Rynku Rolnego uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie zatwierdzenia umowy zbycia prawa do indywidualnej ilości referencyjnej zawartej między skarżącą a Spółką z o.o. "R." Podstawę orzekania organu stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z przepisem art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2005r., Nr 244, poz. 2081 ze zm.) prawo do indywidualnej ilości referencyjnej lub jej części może być zbywane wyłącznie producentowi, w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, która dla swojej skuteczności wymaga zatwierdzenia, w drodze decyzji, przez właściwego miejscowo dla zbywcy dyrektora oddziału terenowego Agencji. Z przepisu art. 22 ust. 6 wynika natomiast, że przedmiotem umowy, o której mowa w ust. 1, może być tylko niewykorzystana w danym roku kwotowym indywidualna ilość referencyjna. Okoliczności faktyczne sprawy wskazują. że w dniu wydania zaskarżonej decyzji Spółka "R." (przekształcona następnie w "R." Spółka z o.o.) nie dysponowała już prawem do indywidualnej ilości referencyjnej ponieważ, jak wynika z akt sprawy, prawo to wcześniej zbyła na rzecz Spółki z o.o. A., a Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia (...) maja 2007r., której kopia zalega w aktach sprawy, zatwierdził tą umowę. W konsekwencji świadczenie wynikające z umowy przedstawionej do zatwierdzenia stało się więc niemożliwe. W tej sytuacji organ II instancji zasadnie przyjął, że skoro zbywca prawa do indywidualnej ilości referencyjnej nie legitymował się deklarowanym prawem, brak było podstaw do zatwierdzenia umowy zbycia prawa do indywidualnej ilości referencyjnej. Co prawda organ okoliczność tą zakwalifikował jako bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 k.p.a., a nie jako przesłankę odmowy uwzględnienia wniosku o zatwierdzenie umowy zbycia, jednakże uchybienie to, z punktu widzenia żądania strony domagającej się otrzymania prawa do indywidualnej ilości referencyjnej (zatwierdzenia umowy w drodze decyzji), nie miało wpływu na wynik sprawy, a w konsekwencji nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uznanie, ze zatwierdzenie jest możliwe pomimo że zbywca nie dysponuje na dzień wydania decyzji kwotą mleczną podlegającą cesji podważałoby istotę przyjętego w ustawie o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych administracyjnego nadzoru nad obrotem kwotami mlecznymi. O ile rolą organu byłaby wyłącznie rejestracja określonych umów, prawodawca zastosowałby odmienne instytucje służąc temu celowi niż władcze orzekanie w sprawie indywidualnej. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze podkreślić należy, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie mogą mieć żadnego znaczenia informacje uzyskane przez skarżącą od pracowników urzędu, udzielone wg stanu aktualnego w momencie zawarcia umowy. Nabycie prawa do indywidualnej ilości referencyjnej następuje jednak nie w momencie zawarcia umowy, ale jej zatwierdzenia przez właściwego miejscowo dla zbywcy dyrektora oddziału terenowego Agencji (art. 22 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych). Jedynie legitymowanie się taką decyzją przez stronę, dawałoby podstawę do żądania uwzględnienia postanowień zawartej umowy. Żądań tych nie można natomiast wywodzić z innych, niż prawne, uwarunkowań sprawy. Poza oceną Sądu muszą pozostać kwestie związane z zwłoką w wydaniu decyzji (jak wynika z akt sprawy w okresie tym zmniejszono indywidualną ilość referencyjną jaka przysługiwała zbywcy oraz zatwierdzono zawartą wcześniej niż ze skarżącą umowę zbycia pozostałej indywidualnej ilości referencyjnej przysługującej zbywcy kwoty). Kwestie te nie mogą odgrywać znaczenia z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonej decyzji. Z tych względów, mając na uwadze, iż wspomniane uchybienie procesowe nie ma wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 litt. c. p.p.s.a.), a w konsekwencji nie może prowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło