IV SA/Wa 1349/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. O. i D. O. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] Dyrektor Regionalnego zarządu Gospodarki Wodnej w W. umorzył postępowanie odwoławcze w części dotyczącej odwołania J. O., natomiast w części dotyczącej odwołania A. O. i D. O. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2011 r. [...] dotyczącej udzielenia miastu W. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania do ziemi wód opadowych i roztopowych z odwodnienia pasa drogowego, w tym parkingów, na odcinku [...] od rejonu skrzyżowania z ul. [...] do ul. [...] oraz na wykonanie urządzeń wodnych, tj. [...] studni chłonnych na działce ew. nr [...] w [...] W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] wydana została po uprzednim uchyleniu decyzji Prezydenta miasta W. z dnia [...] września 2010 r., znak: [...] przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] dotyczącej udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Organ odwoławczy wyznaczył przy tym Starostę [...] do ponownego rozpatrzenia sprawy. Uchylając uprzednio decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy wskazał na uzupełnienie operatu wodnoprawnego w zakresie określonym przez art. 132 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo wodne ze szczególnym uwzględnieniem wpływu odprowadzanych wód na wody podziemne, z których Państwo O. czerpią wodę; jednoznaczne określenie lokalizacji planowanych do wykonania urządzeń wodnych wraz z ilością odprowadzanych wód za pomocą poszczególnych systemów studni chłonnych; zapewnienie wszystkim stronom postępowania uprawnienia wynikające z art. 10 §1 kpa. Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia operatu wodnoprawnego w zakresie art. 132 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo wodne natomiast zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2011 r. poinformował strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się na temat zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z art. 10 §1 kpa, wnioskodawca wyjaśnił zaś, że najbliższe ujęcie wody będące jedynym źródłem zaopatrzenia dla celów bytowo-gospodarczych zlokalizowane jest [...] od najbliższej studni chłonnej. W decyzji organu pierwszej instancji jednoznaczne określono lokalizację planowanych do wykonania zespołów studni chłonnych oraz dane dotyczące ilości wprowadzanych do ziemi wód opadowych i roztopowych z odwodnienia pasa drogowego w tym parkingów, na odcinku ul. [...] od rejonu skrzyżowania z ul. [...] do ul. [...] za pomocą poszczególnych systemów studni chłonnych. Lokalizacja studni chłonnych jest zgodna z przepisami wykonawczymi do ustawy Prawo budowlane, zaś przedmiotem niniejszego postępowania jest jedynie kwestia wpływu szczególnego korzystania z wód. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił zagadnienie braku wpływu odprowadzanych poprzez studnie chłonne wód do gruntu szczegółowo Nie będzie ona miała miejsca z uwagi na fakt, że zebrane systemem kanalizacyjnym i oczyszczone wody opadowe i roztopowe, nie będą w swoim składzie zawierały zanieczyszczeń, które mogłyby mieć ewentualny wpływ na jakość wód podziemnych. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. Nr 137 poz. 984, z późn. zm.) wody opadowe i roztopowe odprowadzane z ul. [...] (lokalna droga gminna) nie wymagają oczyszczenia. Jednakże dla całkowitej pewności inwestor drogi zastosował urządzenia podczyszczające. Wyliczona w operacie wodnoprawnym strefa rozsiąkania wyznaczona została dla deszczy nawalnych przy wykorzystaniu pełnej pojemności studni chłonnych, który to przypadek występuje w praktyce bardzo rzadko (raz na 10 lat). Dla tak wyliczonej warstwy strefa rozsiąkania zgromadzonej wody opadowej, uprzednio oczyszczonej w separatorze wynosi 7 m, z czego skrajna powierzchnia występującego rozsączania wchodzi w obszar działek o nr ew. [...] i [...] na odległość 3 m od ich granic. Strefa ta znajduje się na głębokości od 2 do 3,3 m ppt i jest ograniczona zwierciadłem wody podziemnej. Sugerowane w odwołaniu rozmiękczanie warstwy stałej gruntów w istniejących uwarunkowaniach technicznych nie będzie miało miejsca, przy bardzo dobrych warunkach filtracji. Nie wystąpi również podtapianie piwnic oraz innych urządzeń znajdujących się w obrębie działek odwołujących się. Sugerowane zabagnienie działek i ogródków nie będzie następstwem wprowadzanych do ziemi na poziomie - 2 m pod poziomem terenu ścieków opadowych, lecz wód opadowych, pochodzących z bezpośredniego opadu atmosferycznego, których filtracja do ziemi może być wydłużona w przypadku "dużego" opadu atmosferycznego. Starosta [...] pomimo braku ustawowego obowiązku, dopuścił do przedmiotowego odprowadzania wód opadowych i roztopowych pod warunkiem określonym w §19 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego w celu zapewnienia należytej ochrony wód podziemnych i interesów osób trzecich. Sposób przestrzegania dopuszczalnych wskaźników zanieczyszczeń wód opadowych i roztopowych ujętych w szczelne, otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne określa §21 powołanego rozporządzenia i jego zapisy znajdują się w pkt IV decyzji organu pierwszej insatncji, zaś organy Inspekcji Ochrony Środowiska mogą w każdym czasie przeprowadzić kontrolę mającą na celu wymuszenie na użytkownikach środowiska podejmowania działań, które w konsekwencji mają spowodować zmniejszenie lub wyeliminowanie ich ewentualnego negatywnego wpływu na środowisko. Także sugerowane przez skarżących, zastanawiającego rozmieszczenie studni chłonnych nie może być uznane za wadę przedmiotowej decyzji, ponieważ inwestor przedstawił wniosek spełniający wymogi ustawy Prawo wodne i uzyskał stosowne pozwolenia wodnoprawne. Interesy osób trzecich nie będą zatem naruszone. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. O. i D. O. wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu skargi stwierdzili, że zaskarżona decyzja w żaden sposób nie odnosi się do zarzutów skarżących podniesionych w odwołaniu, w którym nie wyrazili zgody na budowę studni chłonnych wzdłuż własnej posesji, a wprowadzanie wód opadowych i roztopowych będzie negatywnie oddziaływać na ich budynki mieszkalne oraz jakość wody, którą pobierają z własnego ujęcia, a ponadto ewentualne podniesienie wód gruntowych spowoduje podtapianie piwnic. Zaskarżona decyzja nie odpowiada zatem art. 107 §1 kpa. Organ drugiej instancji sprawdził jedynie, czy organ pierwszej instancji zastosował się do wytycznych zawartych w decyzji uchylającej decyzję Prezydenta miasta W. z dnia [...] września 2010 r., co nie jest wystarczające, ponieważ organ drugiej instancji nie jest organem kasacyjnym, ale organem rozpatrującym sprawę merytorycznie. Po wydaniu zaskarżonej decyzji przez fakty dokonane przy asyście Policji i Straży Miejskiej, Miasto W. bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę wykonało inwestycję naruszając obowiązujące wymagania w tym zakresie, pomijając uzgodnienia i gwałcąc właściwość organów administracji publicznej. Przedsięwzięcie zostało wykonane bez uprzedniego uzyskania przez Miasto W. decyzji o pozwoleniu na budowę na wykonanie systemu studni chłonnych wzdłuż ulicy [...]. Miasto W. uzyskało pozwolenie wodnoprawne na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2011 r. niemniej nie jest to wystarczające do przeprowadzenia robót budowlanych w takim zakresie jak to uczyniono. W zakresie wymagającym pozwolenia na budowę U. dokonał pismem z dnia [...] lipca 2010 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] jedynie zgłoszenia budowy obiektu budowlanego - wykonania robót budowlanych. Dokonując zgłoszenia budowlanego pomiędzy własnymi komórkami organizacyjnymi, miasto W. uznało konieczność zastosowania do przeprowadzonych robót przepisów ustawy Prawo budowlane. Wykonanie sytemu studni chłonnych nie należy bowiem do robót, o których mowa w art. 29 Prawa budowlanego, a zatem wymaga pozwolenia na budowę. Ponadto Wydział Architektury i Budownictwa dla [...] powinien się wyłączyć od udziału w sprawie, ze względu na okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie, na podstawie stosownych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zaledwie po kilku dniach od wydania zaskarżonej decyzji, miasto W. przystąpiło do wykonania robót pomimo tego, iż decyzja nie była prawomocna, a skarżący w swoich pismach i odwołaniach podnosili szereg okoliczności merytorycznych i formalnych przemawiające za ich wstrzymaniem. Na odcinku około 30 metrów przy ulicy [...] w W. zaplanowano budowę łącznie dziewięciu studni, w tym siedmiu studni chłonnych i dwóch studni separacyjnych, w odległości zaledwie ok. 1,5 metra od działek będących własnością skarżących, co wedle obowiązujących przepisów jest nadużyciem prawa. Mimo, że Miasto [...] dysponuje w bezpośredniej bliskości swoim terenem, na którym mogłoby wybudować budzącej sprzeciw inwestycji. Dodatkowo Miasto [...] dokonało zasypania na swoim terenie zbiornika retencyjnego, który przez wiele lat spełniał swoje zadanie i zbierał wodę z opadów atmosferycznych. Strefa rozsiąkania wody wynosi ok. 5 metrów w głąb sąsiadujących działek, co może powodować rozmiękczenie warstwy stałej gruntu, co z kolei stanowi zagrożenie dla znajdujących się tam budynków i urządzeń. Podniesienie poziomu wód gruntowych może spowodować zalewanie piwnic i znajdujących się tam urządzeń. W trakcie robót budowlanych naruszono przebieg rurociągów zasilających lokalne gospodarstwa domowe w gaz i dostarczających usługi teleinformatyczne. Odległość studni od tych kabli wynosi obecnie zaledwie kilkanaście centymetrów, co stoi w sprzeczności z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków jakie należy spełniać przy wprowadzeniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego w celu zapewnienia należytej ochrony wód podziemnych i interesów osób trzecich i załącznikami do niego. Należy zwrócić uwagę na bliskość samych wykopów względem nieruchomości skarżących. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem skargi jest decyzja w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego, dlatego zarzuty i argumentacja skargi dotyczące sposobu i zakresu zrealizowania inwestycji w kontekście prawa budowlanego nie mają znaczenia w sprawie. Przedmiotem pozwolenia wodnoprawnego w niniejszej sprawie jest bowiem wyłącznie ocena dopuszczalności szczególnego korzystania z wody w postaci odprowadzania do ziemi wód opadowych i roztopowych z pasa drogowego drogi publicznej, nie zaś sposób i zakres wykonania określonych robót budowlanych. Z art. 123 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, ze zm.) powołanego w decyzji organu pierwszej instancji wynika przy tym, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Nie można więc podzielić zarzutów skargi, jakoby zaskarżona decyzja ingerowała w sferę własności skarżących. Sposób i zakres zrealizowania inwestycji budowlanej w przedmiotowej sprawie nie jest natomiast przedmiotem zaskarżonej decyzji. W sprawie sporządzony został operat wodnoprawny dotyczący wykonania urządzeń wodnych, następnie uzupełniony, którego ustalenia w żaden sposób nie zostały przez skarżących podważone. W szczególności nie podważają tego operatu twierdzenia skarżących odnośnie ewentualnego negatywnego wpływu wód opadowych i roztopowych na rozmiękanie ich gruntów oraz na posadowione na nich budynki. Organ odwoławczy w wystarczający sposób wykazał niezasadność twierdzeń skarżących niepopartych określonymi dowodami empirycznymi. Skuteczność odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, jak również skargi do sądu administracyjnego w żaden bowiem sposób nie jest zależna od niczym nie popartych twierdzeń i oświadczeń. Jakkolwiek organ odwoławczy zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, niezależnie od zarzutów odwołania, to w niniejszej sprawie w zaskarżonej decyzji sprostano temu wymogowi. O ile szczegółowość i wnikliwość uzasadnienia tej decyzji nie spełnia oczekiwań skarżących, o tyle wystarczająco motywuje wydane rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy w zakresie przedmiotu orzeczenia wykazał bowiem, co wynika z operatu wodnoprawnego, iż najbliższa studnia kopana zlokalizowana jest na działce nr [...] w odległości 22,5 metra od najbliższej studni chłonnej i ok. 15,5 metra od wyliczonego zasięgu oddziaływania systemu rozsączania. Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżących złożył zaś pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w W. z dnia [...] grudnia 2011 r., według którego nieruchomość A. O. położona przy ul. [...] nr [...] zasilana jest w wodę z sieci miejskiej na podstawie umowy zawartej w 2000 r. Okoliczność ewentualnego dodatkowego pobierania wody przez A. O. ze studni wierconej nie ma więc znaczenia, skoro posiada on dostęp do wody wodociągowej. Wbrew ocenie skarżących organ odwoławczy odniósł się do wszystkich okoliczności mających znaczenie dla wyniku wydanego rozstrzygnięcia. Skarżący nie wykazali bowiem, która z pominiętych okoliczności przez organ odwoławczy miała znaczenie dla wyniku zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza zatem art. 107 §3 kpa w sposób wskazany w skardze, który zobowiązywałby Sąd do uchylenia tej decyzji. Organ odwoławczy zanalizował również negatywne oddziaływanie wprowadzanych wód do ziemi wskazując, iż system podczyszczania tych wód ma wykluczyć przedostawanie się zanieczyszczeń do wód podziemnych. Jeżeli jednak taka okoliczność ma miejsce, to nie podważa ona ustaleń decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, lecz może wskazywać na nieprawidłowe wykonanie urządzeń wodnych. W wydanym pozwoleniu wodnoprawnym w wystarczający bowiem sposób – poparty stosownymi wyliczeniami zawartymi w operacie wodnoprawnym – ustalono wymagania dla realizacji studni chłonnych. Skarżący przypisują naruszenie prawa zaskarżonej decyzji okolicznościami związanymi ze sposobem realizowania inwestycji budowlanej, jednakże samo wykonanie inwestycji nie ma żadnego wpływu na legalność udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.