IV SA/Wa 135/06

WyrokWSA w Warszawie2007-07-13

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Grzegorz Czerwiński, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania może zostać uchylona, jeśli osoba zameldowana nie przebywała faktycznie w lokalu w dniu zameldowania, niezależnie od posiadania tytułu prawnego do lokalu?
Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania ma na celu potwierdzenie istniejącego stanu faktycznego, a więc osoba zameldowana musi faktycznie przebywać w lokalu. Brak faktycznego przebywania w lokalu w dniu zameldowania, nawet przy istnieniu tytułu prawnego do lokalu, stanowi podstawę do uchylenia czynności zameldowania. Organy administracji mają obowiązek zapewnić zgodność danych ewidencyjnych z rzeczywistym miejscem pobytu osób.
Stan faktyczny
Skarżący K. O. został zameldowany w lokalu przy ul. [...] w W. w dniu 3 listopada 2004 r. Prezydent Miasta W. uchylił tę czynność, stwierdzając, że skarżący nie zamieszkiwał w tym lokalu w dniu zameldowania i nie posiadał do niego tytułu prawnego. Wojewoda Mazowiecki utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia faktyczne i interpretację przepisów, a także podnosząc kwestie związane z tytułem prawnym do lokalu i domniemanym naruszeniem tajemnicy służbowej. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. O. na decyzję Wojewody Mazowieckiego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2007 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Wojewoda Mazowiecki z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. P. prowadzącej Kancelarię Adwokacką przy ul. [...] w W.: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 240 (dwieście czterdzieści ) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa, 80/100 złotych) stanowiącą 22% podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 roku, Nr [...] Prezydent Miasta W. orzekł o uchyleniu czynności materialno - technicznej zameldowania K. O. dokonanego w dniu 3 listopada 2004 roku w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta W. stwierdził, że K. O. zeznał, że w dniu zameldowania,, to jest w dniu 3 listopada 2004 roku nie mieszkał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Miejscem jego stałego pobytu był i nadal jest lokal nr [...] przy ul. [...] w W. W wyniku przeprowadzonej kontroli meldunkowej ustalono, że K. i K. O. nie przebywają w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. od około 10 lat. Zdaniem Prezydenta zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż nie został spełniony warunek niezbędny do zameldowania K. O., jakim jest faktyczne przebywanie danej osoby w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Sam zainteresowany potwierdził, że w chwili zgłoszenia pobytu stałego i dokonania zameldowania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie przebywał. Nadto zgłoszenie potwierdzenia pobytu stałego może dokonać właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu potwierdzający pobyt danej osoby w tymże lokalu. Tymczasem z poczynionych w toku postępowania ustaleń wynika, że K. i K. O. nie posiadali uprawnień do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wytoczone przez K. O. powództwo o ustalenie tytułu prawnego do wymienionego wyżej lokalu zdaniem Prezydenta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji nie może być podstawą do zawieszenia postępowania. Od powyższej decyzji odwołanie złożył K. O. podnosząc zarzut, iż Prezydent dokonał błędnych ustaleń faktycznych będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego nadal posiada on tytuł prawny do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Zdaniem odwołującego się loka! ten jest bezprawnie zajmowany przez D. J. co uniemożliwia mu wejście do tego lokalu. Nadto zdaniem odwołującego się rozstrzygniecie przez Sąd jego powództwa o ustalenie tytułu prawnego do wymienionego wyżej lokalu ma znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Dopiero bowiem gdy sąd orzeknie o tytule do władztwa nad rzeczą będzie można stwierdzić, czy spełnione zostały przesłanki z art. 10 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 roku, Nr [...] Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] czerwca 2005 roku. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że z akt sprawy bezspornie wynika, że w dniu 3 listopada 2004 roku K. O. nie zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., a tym samym brak było podstaw do jego zameldowania w tym lokalu. Kwestia tytułu prawnego do lokalu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie Prezydenta, gdyż organ administracji bada stan faktyczny mający miejsce w dacie w dacie zameldowania. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył K. O. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i zobowiązanie Wojewody Mazowieckiego do niezwłocznego wykwaterowania rodziny J. z jego lokalu. Zdaniem skarżącego Wojewoda błędnie zinterpretował art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności oraz bezpodstawnie zastosował art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. W ocenie skarżącego art. 10 ustawy o ewidencji ludności nie nakazuje zamieszkiwania przed dokonaniem zameldowania, ani nie nakazuje natychmiastowego zamieszkania (w tym samym dniu) po zameldowaniu. Bezzasadne jest również twierdzenie Wojewody odnośnie naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, gdyż zdaniem skarżącego posiada on tytuł prawny do lokalu nr [...] przy ul. [...]. Jednocześnie Wojewoda w ocenie skarżącego przeczy sam sobie twierdząc, że kwestia tytułu prawnego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wojewoda Mazowiecki tym samym zdaniem skarżącego bezprawnie "przerobił" decyzję Prezydenta i pomimo błędnych argumentów zawartych w tej decyzji utrzymał ją w mocy zamiast ją uchylić. Skarżący wystąpił również o wyjaśnienie: a) kto naruszył tajemnicę służbową przekazując D. J. istotne informacje i dokumenty, b) dlaczego urzędnicy zignorowali notatkę służbową z dnia 4 listopada 2004 roku potwierdzającą tytuł prawny do lokalu, c) dlaczego urzędnicy dopiero po wielu miesiącach prowadzonego postępowania, to jest w dniu 16 marca 2005 roku zwrócili się z pismem do Administracji Nieruchomości o "definitywne stwierdzenie" prawa skarżącego i jego żony do lokalu, d) czym kierował się urząd prowadząc postępowanie przez wiele miesięcy pomimo tego, że notatka służbowa z dnia 4 listopada 2004 roku jednoznacznie wykazywała, że są najemcami lokalu, e) czy dopuszczalnym jest, żeby wyjaśnienie stanu prawnego mogło być "definitywne" i nie "definitywne", f) jaka jest różnica w stwierdzeniu stanu prawnego pomiędzy "niedefinitywną" notatką służbową z dnia 4 listopada 2004 roku, a "definitywnym" pismem Administracji z dnia 1 kwietnia 2005 roku wydanym pół roku później, g) jaki cel mają urzędnicy w wymeldowaniu skarżącego i jego żony z jego lokalu, h) dla czego urzędnicy, którym stan prawny był od samego początku znany mataczyli i nadal mataczą zmieniając zarzut z braku tytułu prawnego na naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga K. O. nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 roku, Nr 87, poz. 960 ze zm.) osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Stosownie zaś do treści art. 47 § 1 powołanej ustawy, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania i wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Z treści cytowanych przepisów wynika, że czynność zameldowania ma potwierdzać istniejący stan faktyczny, a więc osoba występująca o zameldowanie winna najpierw zamieszkać w danym lokalu i zamieszkiwanie to winno trwać powyżej trzech dni, a następnie dokonać w nim zameldowania. Natomiast na organach właściwych w sprawach ewidencji ludności spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich działań w celu zapewnienia zgodności zapisów ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania lub wymeldowania. Istotę ewidencji ludności stanowi gromadzenie informacji w zakresie danych o miejscu pobytu osób. Chodzi o to by dane te, odpowiadały stanowi faktycznemu i nie tworzyły fikcji meldunkowej. Organy prowadzące ewidencję mają obowiązek podejmować wszelkie czynności służące rejestracji prawdziwych danych o miejscu pobytu osób. Skarżący K. O. zeznał do protokołu przesłuchania stron w dniu 15 marca 2005 roku, że w dniu zameldowania tj. 3 listopada 2004 roku nie mieszkał w lokalu [...] przy ul. [...] w W. Miejscem stałego pobytu był i nadal jest lokal przy ul. [...] w W., gdzie posiada wszystkie swoje rzeczy osobiste. Powyższe potwierdza również kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Komendę Rejonową Policji W., w wyniku której ustalono, że K. i K. O. nie przebywają pod adresem W., ul. [...] od ok. 10 lat. (pismo z dnia 24 marca 2005 roku w aktach administracyjnych sprawy). Ustalenia organów co do faktu niezamieszkiwania przez K. O. w przedmiotowym lokalu przy ul. [...] nie budzą wątpliwości. Nie są także kwestionowane przez samego skarżącego, ani w toku postępowania administracyjnego, ani sądowoadministracyjnego. Skoro zatem organy w sposób niebudzący wątpliwości ustaliły, ze brak było podstaw do zameldowania skarżącego w przedmiotowym lokalu, gdyż skarżący w nim nie przebywał, to ich obowiązkiem było uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania. Organy uchylając czynność materialno - techniczną zameldowania postąpiły zgodnie z prawem, jako że nie można mówić o spełnieniu przez K. O. w chwili dokonywania czynności materialno - technicznej zameldowania przesłanki przebywania pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, skoro fakt zamieszkiwania nie miał miejsca. Zarzuty podniesione w skardze, że zaskarżoną decyzją naruszono art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest całkowicie bezpodstawny. Twierdzenie skarżącego, że przepis ten nie nakazuje zamieszkiwania przed dokonaniem zameldowania, nie znajduje uzasadnienia w treści art. 10 ust. 1 omawianej ustawy. W ocenie Sądu treść tego przepisu jest jasna i w sposób oczywisty wynika z niej konieczność zamieszkiwania pod danym adresem w czasie dokonywania zameldowania. Zameldowanie powinno potwierdzać stan aktualny, jest czynnością o charakterze rejestrowym i służy wyłącznie celom ewidencyjnym, potwierdza więc fakt pobytu w danym lokalu. Ponadto należy stwierdzić, że słusznie organ II instancji podniósł, iż argumenty skarżącego dotyczące tytułu prawnego do spornego lokalu, nie mają wpływu na decyzję organu orzekającego w sprawach meldunkowych w postępowaniu o uchylenie czynności zameldowania. Co prawda, wywody organu I instancji w znacznej mierze dotyczyły kwestii tytułu prawnego do lokalu, to jednak decyzja ta zawierała również ustalenia, oparte na zgromadzonym materiale dowodowym, co do faktu niezamieszkiwania przez skarżącego w przedmiotowym lokalu. A zatem orzeczenie o uchyleniu czynności materialno - technicznej zameldowania było oparte na ustawowych przesłankach uzasadniających wydanie takiego rozstrzygnięcia. Zarzut przerobienia przez Wojewodę decyzji Prezydenta w ocenie Sądu jest nieporozumieniem. Sam skarżący nie używa w skardze słowa "przerobił" w jego dosłownym znaczeniu, gdyż ujął je w cudzysłów. Wojewoda w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził jedynie, że Prezydent Miasta W. rozpoznając sprawę niepotrzebnie badał kwestię tytułu prawnego skarżącego do lokalu przy ul. [...] w W., gdyż nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzenie tego faktu nie obligowało Wojewody do uchylenia decyzji organu I instancji. Uchylenie decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy możliwe jest tylko wówczas, gdy stwierdzone zostanie, że jest ona obarczona wadą, które miała wpływ na treść rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej przez Wojewodę sprawie tego typu przesłanka nie zaistniała. Niezależnie bowiem od tego czy skarżący posiadał tytuł prawny do wymienionego wyżej lokalu czy też nie istniały podstawy do uchylenia czynności zameldowania, gdyż skarżący w lokalu tym w dacie dokonania czynności nie przebywał. Jego meldunek był fikcją. Uchylenie decyzji do ponownego rozpoznania mogłoby spowodować jedynie skorygowanie przez organ I instancji uzasadnienia decyzji. Nie byłoby natomiast podstaw do zamiany samego rozstrzygnięcia. Nieporozumieniem jest również wniosek skarżącego o orzeczenie przez Sąd eksmisji rodziny J.. Sąd administracyjny nie posiada żadnych kompetencji w tym przedmiocie. Orzekanie w sprawach o eksmisję lokalu należy do właściwości sądów powszechnych. Poruszona przez skarżącego kwestia naruszenia tajemnicy służbowej pozostaje poza kompetencją Sądu. Jeśli zdaniem skarżącego doszło do naruszenia tajemnicy służbowej, to skarżący może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa i odpowiednie organy ścigania przeprowadzą w tej sprawie stosowne czynności. Na marginesie zauważyć jedynie należy, iż każdy obywatel ma prawo dostępu do informacji publicznej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Odnośnie zarzutu zignorowania przez urzędników notatki służbowej z dnia 4 listopada 2004 roku ponownie stwierdzić należy, że kwestia posiadania przez skarżącego tytułu prawnego do lokalu nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zarzuty, iż urzędnicy dopiero po wielu miesiącach prowadzonego postępowania, zwrócili się z pismem do Administracji Nieruchomości o "definitywne stwierdzenie" prawa skarżącego i jego żony do lokalu oraz, że prowadzili postępowanie przez wiele miesięcy może być rozpatrywane jedynie w kategoriach zarzutu przewlekłości postępowania. Kwestia ta nie może być rozpatrywana w niniejszej sprawie. Na przewlekłość postępowania stronom postępowania przysługuje odrębna skarga na bezczynność. Żądanie skarżącego, by sąd wyjaśnił skarżącemu znaczenie słowa "definitywne" jest kolejnym nieporozumieniem. Nie jest rolą Sądu wykonywanie tego typu czynności. Gdyby skarżący zapoznał się ze słownikiem języka polskiego z łatwością dowiedziałby się, że słowo "definitywny" oznacza "ostateczny, decydujący, rozstrzygający, stanowczy". Odnosząc się do żądania skarżącego, by wyjaśniono mu jaki cel mają urzędnicy w wymeldowaniu skarżącego i jego żony z jego lokalu stwierdzić należy, że organy administracji nie prowadziły postępowania w sprawie wymeldowania skarżącego, tylko w sprawie uchylenia czynności materialno technicznej zameldowania. Celem tych działań było usunięcie naruszenia prawa jakim było fikcyjne zameldowanie się skarżącego w lokalu przy ul. [...] w W. Zarzut skarżącego, iż urzędnicy mataczą w jego sprawie jest niczym nieuzasadnionym domniemaniem. Nie nastąpiła też zmiana podstaw faktycznych rozstrzygnięcia z braku posiadania przez skarżącego tytułu prawnego do lokalu na niezamieszkiwanie przez skarżącego w w przedmiotowym lokalu w dacie zameldowania. Prezydent Miasta W. poczynił ustalenia faktyczne w obydwu kwestiach. Wojewoda stwierdził natomiast, że sam fakt niezamieszkiwania skarżącego w dacie zameldowania w lokalu przy ul. [...] w W. był wystarczający do uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło