IV SA/Wa 135/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Gminy G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za badanie próbki wody 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymana nią w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] października 2008 roku nr [...]; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. na rzecz skarżącego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Gminy G. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2008r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. nr [...] z dnia [...] października 2008r., wydaną w sprawie obciążenia p. R. L. - dyrektora Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w G. opłatą w kwocie 1658,80 zł za badanie próbki wody pobranej dnia [...] sierpnia 2008r. z wodociągu publicznego M. z punktu zlokalizowanego w Zakładzie Gospodarki Komunalnej przy ul. [...] w M. Organ w uzasadnieniu skarżonego aktu wskazał, iż Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawuje bieżący nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. wydana została na podstawie wyników badań laboratoryjnych próbek wody pobranych w dniu [...] sierpnia 2008r. z wodociągu publicznego M., z punktu zlokalizowanego w Zakładzie Gospodarki Komunalnej przy ul. [...] w M. w ramach monitoringu przeglądowego. Przeprowadzone analizy laboratoryjne pobranej próbki wody kwestionowały jakość badanej wody z powodu podwyższonej zawartości antymonu. Wobec powyższego na podstawie art. 36 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej została wydana decyzja obciążająca Zakład Wodociągów i Kanalizacji Gminy G. opłatą, która stanowi koszty za badania wykonane w związku ze sprawowanym bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Opłatę ponosi osoba lub jednostka organizacyjne obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. podniósł, że przeprowadzenie badań laboratoryjnych próbek wody z ww. ujęcia pobranych przez próbkobiorcę Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Gminy G. w dniu [...] listopada 2008r., czyli 93 dni po poborze przez pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej i uzyskanie pozytywnych wyników jakości próbek wody nie zwalnia z uiszczenia opłat należnych za wykonanie badań przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] listopada 2008r. wniósł Zakład Wodociągów i Kanalizacji Gminy G. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż punkt poboru wody wyznaczony przez Państwowego Inspektora Sanitarnego tj. kran w siedzibie Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w M. przy ul. [...] stanowi wewnętrzną instalację odbiorcy za którą Zakład Wodociągów i Kanalizacji Gminy G. nie może ponosić odpowiedzialności w zakresie jakości wody. Pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej pobrali jedynie próbkę wody u odbiorcy i wydali decyzję zapłaty obciążającą ZWiK G., podczas gdy jest to punkt na instalacji wewnętrznej, za którą skarżący nie odpowiada, a której wykonanie może mieć wpływ na wyniki przeprowadzonych badań. Woda do posesji przy ul. [...] w M. dostarczana jest ze Stacji Uzdatniania Wody przy ul. [...] systemem przewodów wodociągowych łączących ul. [...] z ul. [...]. Zarówno ze Stacji Uzdatniania Wody jak i na sieci znajdują się potencjalne miejsca poboru, które mogłyby wynik poboru obiektywnie potwierdzić lub podważyć. Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków badanie pobranych próbek wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi mogą wykonywać laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub inne laboratoria o udokumentowanym systemie jakości prowadzonych badań wody, zatwierdzonym przez Państwową Inspekcję Sanitarną. Przepis ten obliguje laboratoria do wdrażania systemów jakości, które pozwolą na uzyskanie potwierdzenia Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji. Zarówno jeden jak i drugi dokument jest potwierdzeniem kompetencji laboratorium oraz rzetelności przeprowadzenia badań i prawidłowości otrzymanych wyników. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że wyniki badań laboratoryjnych próbek wody dostarczonych przez skarżącego, a wykonane przez Centralne Laboratorium Chemiczne Państwowego Instytutu Geologicznego w W., nie mogą być dowodem w sprawie, gdyż Laboratorium to nie posiada zatwierdzenia przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Organ podniósł również, że próbkę wody do badania pobrał w punkcie poboru wody wyznaczonym przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji Gminy G. W związku z tym, nawet usytuowanie tego punktu w instalacji wewnętrznej nie zwalnia Zakładu z odpowiedzialności za jakość wody pochodzącej z tego punktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153 , poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazano. W ocenie Sądu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji dopuszczono się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. dz. U. z 2006r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) stanowi, że Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru m.in. nad warunkami higieny środowiska w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Wykonywanie zadań określonych w art. 1 polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej - art. 2 w/w ustawy. Z kolei art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wskazuje, że do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w tym w szczególności dotyczących higieny środowiska, a zwłaszcza wody do spożycia. Art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz. U. z 2006r. Nr 123, poz. 858 ze zm.) wskazuje, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek m.in. zapewnić należytą jakość dostarczanej wody. Z kolei nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na zasadach określonych w przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - art. 12 ust. 1. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. działając w ramach swoich kompetencji, prowadząc monitoring jakości wody w dniu [...] sierpnia 2008r. pobrał próbki wody do badań z wodociągu publicznego M. w Zakładzie Gospodarki Komunalnej ul. [...] w M. i wykonał badania pobranych próbek wody ( § 12 ust. 7 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi Dz. U. Nr 61, poz. 417 ). W oparciu o sprawozdanie z badań próbki wody z dnia [...] września 2008r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. stwierdził pogorszenie jakości produkowanej i dostarczanej przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji Gminy G. wody z uwagi na przekroczenie zawartości antymonu do 0,0456 mg/l przy najwyższej dopuszczalnej zawartości tego parametru wynoszącej 0,005 mg/l w wodzie podawanej do sieci i w sieci dystrybucyjnej. Z uwagi na przekroczenie wskazanego parametru chemicznego w pobranej próbie wody, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. działając na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wymierzył opłatę za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Opłatę ustalił w wysokości kosztów ich wykonania, w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 20, poz. 193). Zgodnie z brzmieniem ustawy opłatę ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. w decyzji z dnia [...] października 2008r., utrzymanej w mocy przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. decyzją z dnia [...] listopada 2008r. opłatą tą w wysokości 1658,80 zł obciążył p. R. L. - dyrektora Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w G. Zapis w decyzji wskazuje na osobistą odpowiedzialność R. L. jako dyrektora Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w G. za pogorszenie jakości fizykochemicznej wody w wodociągu publicznym M. Przy takim zapisie opłata ta winna być uiszczona z jego majątku prywatnego, a nie z zasobów finansowych Zakładu. W ocenie Sądu, do osobistego obciążenia dyrektora Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w G. opłatą wymierzoną w oparciu o art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej brak jest podstawy prawnej. Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków podmiotem obowiązanym zapewnić należytą jakość dostarczanej wody jest przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. W przedmiotowej sprawie, skoro w wyniku badań pobranej próby wody stwierdzono pogorszenie jakości wody w wodociągu publicznym M., to opłatą za badania laboratoryjne pobranej próbki wody powinien być obciążony Zakład Wodociągów i Kanalizacji w G., do którego należy wodociąg. Organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy weźmie pod uwagę powyższe stanowisko Sądu. Natomiast odnosząc się do zarzutów skargi Sąd nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. Stosownie do art. 12 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków badanie pobranych próbek wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi mogą wykonywać laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub inne laboratoria o udokumentowanym systemie jakości prowadzonych badań wody, zatwierdzonym przez Państwową Inspekcję Sanitarną. Z kolei stosownie do § 4 ust. 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne w ramach kontroli wewnętrznej przeprowadzają ocenę przydatności wody poprzez m.in. prowadzenie badań jakości wody, które to badania wykonują laboratoria, o których mowa w art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zatwierdzenie, o którym mowa w art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, jest dokonywane każdego roku przez właściwego państwowego powiatowego lub państwowego granicznego inspektora sanitarnego, na podstawie: 1) zaświadczenia potwierdzającego przeszkolenie przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej osób pobierających próbki wody do badań albo certyfikatu laboratorium w zakresie pobierania próbek wody; 2) wykazu badań prowadzonych przez laboratorium oraz charakterystyki metod badawczych; 3) dokumentów potwierdzających udział laboratorium w badaniach biegłości; 4) zestawienia wyników i oceny badań biegłości ( § 6 ust. 1 w/w rozporządzenia). Organ podniósł, iż Centralne Laboratorium Chemiczne Państwowego Instytutu Geologicznego w W., które wykonało badania próbek wody na zlecenie skarżącego nie jest zatwierdzone przez Państwową Inspekcję Sanitarną. W tej sytuacji należy uznać, że uzyskane wyniki badań nie spełniają ustawowych norm. Przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne w ramach kontroli wewnętrznej prowadzonej w celu oceny przydatności wody obowiązane są m.in. do wykonania stałych punktów czerpalnych służących do pobierania próbek wody zgodnie z § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Organ udokumentował, że skarżący wskazał Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej przy ul. [...] w M. jako punkt poboru próbek wody na sieci w ramach badań monitoringu kontrolnego. W tej sytuacji organ miał prawo pobrać próbkę wody do badań w wyżej wskazanym punkcie. Zauważyć należy, że Zakład Wodociągów i Kanalizacji Gminy G. wskazał powyższy punkt jako miejsce poboru próbek wody na sieci. Zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przez sieć należy rozumieć przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Skoro punkt ten został wskazany na sieci, to znaczy, że skarżący jest w jego posiadaniu i ponosi odpowiedzialność za jakość wody w nim. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.