IV SA/Wa 1351/17
WyrokWSA w Warszawie2017-09-07
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Leszek Kobylski, Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik, który użyczył autokar innemu podmiotowi, jest odpowiedzialny za nałożenie kary administracyjnej za przewóz cudzoziemców bez wymaganych dokumentów, jeśli kierowcy okazali zezwolenie wydane na rzecz tego pierwszego przewoźnika?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ustalił przewoźnika odpowiedzialnego za nałożenie kary administracyjnej. Kluczowe znaczenie miało okazanie przez kierowców zezwolenia wydanego na rzecz skarżącego przewoźnika, co jednoznacznie wskazywało na niego jako podmiot wykonujący przewóz. Umowa użyczenia pojazdu oraz oświadczenia kierowców o zatrudnieniu przez inny podmiot nie mogły podważyć tej okoliczności, zwłaszcza w kontekście przepisów prawa przewozowego, które nakładają na przewoźnika odpowiedzialność za czynności podwykonawców.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika (skarżącego) za przewóz trzech cudzoziemców bez ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu do Polski. Skarżący twierdził, że w dniu kontroli nie wykonywał przewozu, a jedynie użyczył autokar innemu podmiotowi, który faktycznie realizował kurs. Organy administracji uznały skarżącego za stronę postępowania, opierając się na zezwoleniu na przewóz wydanym na jego rzecz, które okazali kierowcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Główny Komendant Straży Granicznej, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w H. z [...] października 2016 r. o nałożeniu na p. J. M. (przewoźnika, prowadzącego firmę [...]), zwanego dalej "Przewoźnikiem", kary administracyjnej w wysokości [...] EUR (w przeliczeniu – [...] PLN) za przewóz 3 cudzoziemców, nieposiadających zezwolenia na wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przywołał m.in. następujące istotne okoliczności faktyczne i uwarunkowania prawne sprawy:
- [...] lipca 2016 r., w trakcie kontroli granicznej autobusu marki [...] (nr rej. [...]) relacji K. [...] – K. [...], realizującego w tym dniu kurs przez Przewoźnika, wykonującego regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym, ustalono że podróżujący tymże autokarem trzej obywatele [...] (p. I. A., I. B., oraz V. V.) nie posiadali ważnych wiz lub innych ważnych dokumentów, uprawniających do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu kontroli,
- w sprawie jest bezsporne ze Cudzoziemcy nie posiadali dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zaś kierowcy, działając na rzecz przewoźnika, nie dochowali należytej staranności przy kontroli biletów,
- celem nałożenia kary jest przeciwdziałanie stwarzaniu przez przewoźników warunków, sprzyjających nielegalnej imigracji; wobec kategorycznego sformułowania w art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach – "nakłada się karę administracyjną" - organ nie ma uznaniowości w tym zakresie, za wyjątkiem możliwości określenia jej wysokości,
- odnosząc się do argumentów odwołania Przewoźnika, że zdarzenie z [...] lipca 2016 r. go nie dotyczy, gdyż nie świadczył on w tym dniu usług przewozu, lecz robił to podmiot [...] – zwany dalej "firmą [...]", któremu Przewoźnik użyczył autokaru, jak również do zarzutów, że organ I. instancji nie przeprowadził czynności, niezbędnych do załatwienia sprawy - nie ustalił w sposób wystarczający stanu faktycznego i nie wyjaśnił w sposób przekonujący swojego stanowiska w sprawie - wskazano: rolą organu kontroli granicznej jest ustalenie, jaki przewoźnik realizuje kurs, oraz sprawdzenie czy dokumenty, okazane do kontroli przez przywiezionych przez niego cudzoziemców, uprawniają do wjazdu i pobytu na terytorium RP, nie zaś badanie, kto jest właścicielem pojazdu, którym wykonywany jest transport międzynarodowy oraz czyim pracownikiem jest kierowca, dokonujący przewozu,
- materiał dowodowy, zebrany na etapie postępowania przed organem I. instancji, był wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych, na tyle precyzyjnych, aby jednoznacznie stwierdzić istnienie podstaw do nałożenia kary administracyjnej na Przewoźnika; potwierdza to, okazany do kontroli -przez kierowców, realizujących kurs [...] lipca 2016 r., wypis nr [...] z zezwolenia nr [...] z [...] czerwca 2014 r., wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako "GITD"), na wykonywanie regularnych przewozów w międzynarodowym transporcie drogowym w relacji K. – K. dla firmy [...], zwanego dalej Zezwoleniem"; świadczył on, że podmiotem, dokonującym przewozu [...] lipca 2016 r. był Przewoźnik,
- wbrew twierdzeniom Przewoźnika, organ I. instancji, określając stronę postępowania, nie kierował się danymi posiadacza - właściciela pojazdu, znajdującymi się w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki [...] (nr rej. [...]); kluczowe, dla określenia strony postępowania, były okazane przez kierowcę do kontroli granicznej dokumenty, potwierdzające fakt wykonywania transportu międzynarodowego osób na rzecz Przewoźnika, w szczególności wypis z Zezwolenia,
- odnosząc się do twierdzeń, zawartych w odwołaniu, że nie Przewoźnik powinien być stroną postępowania, albowiem nie on wykonywał w tym dniu przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym, a czyniła to [...] firma [...], której użyczył autokaru (na dowód tego przedłożył kserokopię umowy użyczenia), wskazano: art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.) jasno wskazują katalog dokumentów, jakie obowiązany jest posiadać i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli kierowca podczas wykonywanego przewozu drogowego - m.in. wypis z zezwolenia, wraz z obowiązującym rozkładem jazdy; ponieważ kierowca autobusu na pokładzie, którego przyjechali trzej obywatele przedstawił wypis z Zezwolenia, brak było podstaw, na gruncie obowiązującego prawa, do uznania, że zdarzenie z [...] lipca 2016 r. nie dotyczy Przewoźnika,
- zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozów regularnych i przewozów specjalnych wymaga zezwolenia w międzynarodowym transporcie drogowym, wydanego przez GITD - dla linii komunikacyjnych wykraczających poza obszar państw członkowskich Unii Europejskiej; zaś - w myśl art. 22 ust. 2 tejże ustawy - do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w międzynarodowym transporcie drogowym, dołącza się:
- rozkład jazdy, uzgodniony z zagranicznym przewoźnikiem drogowym, przewidzianym do prowadzenia przewozów regularnych na danej linii regularnej, uwzględniający przystanki, czas odjazdów i przyjazdów, przejścia graniczne oraz długość linii regularnej, podaną w kilometrach i odległości między przystankami,
- kopię umowy z zagranicznym przewoźnikiem drogowym o wspólnym prowadzeniu linii regularnej,
- harmonogram czasu pracy i odpoczynku kierowców,
- schemat połączeń komunikacyjnych z zaznaczoną linią komunikacyjną i przystankami,
- cennik;
zaś, na zasadzie art. 20 ust. 1 wskazanej ustawy, w zezwoleniu określa się w szczególności:
- warunki wykonywania przewozów,
- przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów,
- miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób;
w myśl ust. 1a wskazanego przepisu, załącznikiem do zezwolenia o którym mowa w ust. 1, jest obowiązujący rozkład jazdy,
- zezwolenie powinno znajdować się w pojeździe przez cały czas trwania przewozu i być okazywane przez kierowcę na żądanie uprawnionego organu kontroli - art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o transporcie drogowym; nie może być odstąpione osobie trzeciej, przy czym nie jest odstąpieniem zezwolenia powierzenie wykonywania przewozu innemu przewoźnikowi, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 915); w myśl tegoż przepisu przewoźnik może bowiem powierzać wykonywanie przewozu innym przewoźnikom na całej przestrzeni przewozu lub jej części, jednakże ponosi odpowiedzialność za ich czynności jak za swoje własne; w takim przypadku powinien udokumentować, że taka sytuacja miała miejsce,
- w myśl przywołanych przepisów, zarówno oświadczenia Kierowców, że wykonują przewóz osób na rzecz [...] firmy [...], której są pracownikami, jak również dowód zgłoszony w odwołaniu - umowa użyczenia pojazdu - pozostają bez znaczenia dla uznania, że przewoźnikiem, dokonującym przewozu [...] lipca 2016 r., była [...] firma – Skarżącego; umowa użyczenia pojazdu nie jest wystarczającym dokumentem do określenia strony postępowania; dla przedmiotu postępowania nieistotnym jest bowiem, kto jest właścicielem autobusu, i czyim pracownikiem pozostaje jego kierowca; również oświadczenia Kierowców, złożone do protokołu przesłuchania, że wykonują transport na rzecz [...] przewoźnika, nie mogą stanowić podstawy uznania, wskazanej przez kierowców, firmy [...], jako strony postępowania; przyjmując taki tok rozumowania, można by uznawać za przewoźnika dowolnie wskazaną przez kierowców firmę, mimo że przeczyłyby temu, okazywane przez nich, dokumenty wymagane przepisami prawa,
- organy obu instancji nie negowały, że Kierowcy - wykonujący transport międzynarodowy [...] lipca 2016 r. - są zatrudnieni w [...] firmie [...]; niemniej jednak, z dostępnych baz danych wynika, że p. V. K. od marca 2016 roku (taką datę zatrudnienia w [...] firmie [...] wskazał do protokołu przesłuchania), do kontroli granicznej okazuje głownie Zezwolenie, wydane Przewoźnikowi; również drugi z Kierowców – p. N. D. - wykonując przewóz pasażerów w transporcie międzynarodowym (pojazdami marki [...] o nr rej. [...]), stawiając się na wjazd do Polski, okazywał do kontroli dokumenty Przewoźnika; w tym świetle można stwierdzić, że okazanie przez kierowców autobusu marki [...] (nr rej. [...])[...] lipca 2016 r., zezwolenia na wykonywanie przewozu przez Skarżącego nie było incydentalne,
- istnienie współpracy Skarżącego z podmiotem [...] nie wyklucza jego roli, jako przewoźnika w dniu zdarzenia; wbrew jego twierdzeniom, roli przewoźnika nie wyklucza również umowa użyczenia pojazdu; to strony umowy decydują bowiem o zakresie użyczenia; Przewoźnik, będąc właścicielem autokaru, mógł w każdej chwili z niego korzystać, mimo istnienia takiej umowy; mógł również korzystać z usługi kierowcy, zatrudnionego przez inny podmiot, jako podwykonawcy lub podmiotu współdziałającego,
- podkreślono, że zarówno [...] Przewoźnik jak i [...] firma [...], posiadają odrębne zezwolenia na wykonywanie przewozów na terytorium Polski; gdyby, kurs w danym dniu był realizowany przez [...] firmę [...], kierowca okazałby zezwolenie wystawione na tegoż przewoźnika; mając na uwadze powyższe regulacje, adnotacja znajdująca się w uwagach do Zezwolenia, świadczy jedynie, że linia jest prowadzona we współpracy z firmą [...]; z samej adnotacji nie można wywodzić uprawnienia dla wykonywania przewozu na tymże zezwoleniu przez firmę [...]; Kierowcy autobusu nie posiadali w dniu kontroli żadnych dokumentów, świadczących o wykonywaniu transportu międzynarodowego na rzecz przewoźnika [...]; nie posiadali również umowy użyczenia pojazdu, która i tak, jak wskazano powyżej nie jest wystarczająca dla potwierdzenia, że przewozu osób dokonywał podmiot [...]; z uzyskanych od organu I. instancji wyjaśnień wynika, że - wbrew twierdzeniom Przewoźnika - żaden z funkcjonariuszy, prowadzących przedmiotowe postępowanie, nie kontaktował się z jego pracownikiem ani w sprawie użyczenia pojazdu, ani w żadnej innej kwestii, związanej z postępowaniem w przedmiocie nałożenia kary,
- niezrozumiały jest dla organu odwoławczego zarzut naruszenia w I. instancji art. 27 Konstytucji R.P. oraz art. 4 pkt 4 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. z 2011 r., Nr 43, poz. 224). a także art. 6, 7, 8, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez powoływanie się na dowody (dokumenty), które zostały sporządzone w języku obcym (prawdopodobnie [...]), stanowiące rzekomo bilety, rzekomo rozkład jazdy oraz bliżej nieokreślone [...] zezwolenie; Przewoźnik zarzucał, że treści tych dokumentów nie sposób zrozumieć - nie może się z nimi zapoznać; kwestionowane dowody to, wystawione [...] grudnia 2013 r., przez Ministerstwo Infrastruktury [...], pozwolenie nr [...] dla przewoźnika [...] na międzynarodowe regularne przewozy pasażerów między [...] a Rzeczpospolitą Polską oraz, stanowiący jego integralną część, rozkład jazdy; co istotne, owo zezwolenie jest sygnowane pieczęcią podmiotu polskiego, którego właścicielem jest Przewoźnik oraz jego własnoręcznym podpisem; wobec tego, nie budzi wątpliwości, że treść tych dokumentów jest znana, wnoszącemu odwołanie; co za tym idzie nie wymagała przełożenia ich na język polski; znana jest również funkcjonariuszom Straży Granicznej, przeprowadzającym kontrolę; stąd nie żądają oni od przewoźników okazywania tychże dokumentów, wraz z ich przysięgłym tłumaczeniem,
- z kopii rozkładu jazdy, będącego załącznikiem do udzielonego Przewoźnikowi [...] zezwolenia na przewóz osób wynika, że kursy z K. i K. są realizowane w różnych dniach tygodnia przez różnych przewoźników (podmiot [...] – Przewoźnika - oraz podmiot [...] – firmę [...]); z informacji, zawartych bezpośrednio na biletach autobusowych, wystawionych cudzoziemcom wynika, że wyjazd z terytorium [...] nastąpił [...] lipca 2016 r. (sobota), natomiast ze wskazanego rozkładu jazdy, że sobotnie kursy z K. są realizowane przez przewoźnika [...] – wnoszącego odwołanie,
- dodatkowo, niezrozumiałym jest działanie, gdzie Przewoźnik dopiero na etapie postępowania odwoławczego zarzuca, jakoby nie był właściwy w sprawie, pomimo że miał wiedzę o toczącym się wobec niego postępowania (w szczególności z zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej, czy też zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w I instancji, co do zebranych materiałów i dowodów); Przewoźnik, do dnia otrzymania rozstrzygnięcia organu I. instancji, nie występował z żadnym wnioskiem dowodowym, a w szczególności nie kwestionował uznania go za stronę postępowania,
- prawidłowo ustalono i wyjaśniono stan faktyczny oraz prawny sprawy, dochodząc do - znajdującego oparcie w tymże stanie faktycznym i prawnym - wniosku o właściwym określeniu strony postępowania, jak też zasadności nałożenia kary administracyjnej; nie było wobec tego również konieczności gromadzenia dodatkowych materiałów w sprawie,
- weryfikacja uprawnień do wjazdu na terytorium Polski, przysługujących trzem obywatelom [...], była stosunkowo prosta, a - mimo to - nie dokonano jej w sposób prawidłowy; istniała więc podstawa do nałożenia na Przewoźnika kary administracyjnej, do czego obligowały organ administracji publicznej przepisy ustawy o cudzoziemcach,
W skardze sformułowano zarzuty naruszenia przepisów:
- art. 28 K.p.a., poprzez skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu - Przewoźnika, przy jednoczesnym pominięciu, jako strony postępowania, podmiotu który rzeczywiście i bezpośrednio wykonywał przewóz międzynarodowy - podmiotu prawa [...]: firmy [...],
- art. 7, 8, 77 oraz 107 K.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i przeanalizowania materiału dowodowego w sprawie, objawiające się przez:
- gołosłowne i niepoparte prawidłowo przeprowadzonymi procedurami ustalenie, że to Skarżący był przewoźnikiem, wykonującym regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, w zakresie objętym niniejszą sprawą; tymczasem wnikliwe i prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego jednoznacznie prowadziłoby do wniosku, że zawarł on z podmiotem prawa [...] - firmą [...] - umowę użyczenia pojazdu marki [...] w okresie od [...] lipca 2016 r. do [...] grudnia 2017 r.; nie był więc dysponentem przedmiotowego pojazdu w chwili popełnienia czynu, objętego niniejszym postępowaniem,
- pominięcie zeznań świadków – Kierowców, w zakresie ich zatrudnienia przez podmiot prawa [...] (firmę [...]) oraz wskazania tegoż podmiotu, jako organizatora kontrolowanego przewozu, wobec rzekomego nie przedłożenia przez nich dokumentów, dotyczących podmiotu wykonującego usługę przewozową,
- zaniechanie podjęcia jakichkolwiek sprawdzających czynności dowodowych w zakresie ustalenia stosunku prawnego, łączącego podmiot prawa [...] (firmę [...]) jak również samych świadków (Kierowców) ze Skarżącym, pomimo wskazania przez świadków (już na samym początku przesłuchań) podmiotu prawa [...], jako ich pracodawcy, jak również bezpośredniego organizatora i przewoźnika; miałoby to istotne przełożenie na prawidłowe ustalenie właściwego "przewoźnika wykonującego regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym", względnie na dokonaniu dalszych ustaleń w zakresie art. 462. ust. 3. pkt 2 ustawy prawo o cudzoziemcach - dołożenia należytej staranności przez Skarżącego, poprzez powierzenie czynności sprawdzenia dokumentów wjazdowych profesjonaliście, jakim jest podmiot prawa [...] – firma [...],
- brak przetłumaczenia na język polski i przeprowadzenia dowodu z dokumentów, w szczególności z biletu autokarowego, rzekomo zalegającego na karcie 54 akt administracyjnych,
- brak zwrócenia się do GITD - pomimo ustalenia, że podmiot prawa [...] (firma [...]) posiada odrębne zezwolenie transportowe - o przedłożenie tego zezwolenia wraz z rozkładem jazdy i przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie,
- art. 27 Konstytucji RP oraz art. 4 pkt 4 i art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim a także art. 6, 7, 8, 77 § 1 i art. 80 K.p.a - z uwagi na powoływanie się na dowody (dokumenty), które zostały sporządzone w innym języku aniżeli język polski (prawdopodobnie [...]), co z kolei stanowiło naruszenie obowiązku posługiwania się w postępowaniu administracyjnym dokumentami przetłumaczonymi na język polski, gdy stanowią podstawę rozstrzygnięcia organów administracji publicznej.
W treści uzasadnienia przywołano szereg orzeczeń, gdzie wojewódzki sąd administracyjny ocenił, że w konkretnych sprawach w przedmiocie wymierzenia kar administracyjnych, przewozu dokonywał podmiot prawa [...] – firma [...], bądź nie wykazano, aby robił to Przewoźnik.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty, zawarte w zaskarżonej decyzji.
W trakcie rozprawy pełnomocnik Przewoźnika wywodził, że - zdaniem jego mandanta - w trakcie kontroli Kierowcy dysponowali także pozwoleniem na przewozy międzynarodowe, wystawionym na podmiot [...] lecz - pomimo tego, że okazywali te dokumenty - nikt od nich ich nie przyjął. Twierdzili oni, że wykonują przewóz na rzecz przewoźnika [...]. Pełnomocnik podnosił również, że Skarżący aktualnie nie korzysta z praw z zezwolenia na przewozy, jakim dysponuje, bo wszystkie kursy realizuje podmiot [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Nie są w istocie sporne uwarunkowania prawne i faktyczne sprawy, gdy chodzi o kwestie niedopełnienia obowiązku należytej kontroli przez podmiot, dokonujący czynności przewoźnika prowadzącego transport międzynarodowy, gdy chodzi o sprawdzenie ważności dokumentów, uprawniających do wjazdu na teren Rzeczpospolitej Polskiej trzech obywateli [...]. Ustalenia organu w tym zakresie nie są nawet kwestionowane.
Spór sprowadza się do kwestii, kto [...] lipca 2016 r., dokonywał przewozu autobusem marki [...] (nr rej. [...]), a więc jest obowiązany do poniesienia kary - Przewoźnik czy też, współpracująca z nim, firma [...].
Oceniając zgromadzony materiał dowodowy zasadnie wywiódł organ, że podmiotem obowiązany do poniesienia kary jest Przewoźnik. Trafne są w tym zakresie konstatacji organu, jak i ich uzasadnienie. Wobec szczegółowego uprzedniego zreferowania stanowiska w tym zakresie, jego ponowne powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje argumentację organu za własną.
Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba jedynie dodać, co następuje.
Zgromadzony materiał dowodowy pozwala na wyciągnięcie logicznego wniosku, że przewóz w dniu [...] lipca 2016 r wykonywał Przewoźnik. Ustalenia w tym zakresie potwierdza przede wszystkim to, że Kierowcy przedłużyli w trakcie kontroli na granicy Zezwolenie - akt wydany [...] Przewoźnikowi. Wynika to ze zgromadzonego materiału dowodowego (w tym stosownej notatki urzędowej - k. 254, nr obwiedziony kółkiem, akt adm.), który w toku postępowania przed organem I. instancji nie był w ogóle kwestionowany. Podnoszone obecnie nowe okoliczności - jakoby Kierowcy posiadali także zezwolenie na przewóz dla firmy [...], lecz istniały przeszkody do jego przedłożenia - nie znajdują żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy. Natomiast zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego nie pozwalają uznać za wiarygodne twierdzeń, formułowanych później, w sytuacji, gdy tak istotne dla Przewoźnika zastrzeżenia w zakresie ustalonego stanu faktycznego mogły być zgłoszone na bieżąco zaraz po wszczęciu postępowania, gdy istniała możliwość ich weryfikacji (np. świadkowie mogli mieć w pamięci szczegóły wydarzeń z dnia [...] maja ubiegłego roku). Nie ulega także wątpliwości, że dokument urzędowy - załącznik do zezwolenia wydanego na rzecz Przewoźnika przez organ administracji na [...] – określa, że kursy do Polski, rozpoczynające się w sobotę, są realizowane właśnie przez Przewoźnika. Wynika to jednoznacznie z treści tabeli, zamieszczonej pod rozkładem jazdy (kol. 6 wrs. 3, k. 251v nr zakreślony kółkiem akt adm.). Odprawę przeprowadzano w niedzielę w godzina porannych (tak powołana notatka urzędowa – k. 254). Równocześnie z treści, znajdujących się w aktach sprawy kopii biletów (k. 178, 191 i 204, nr obwiedziony kółkiem, akt adm.) wynika, że wyjazd autobusu nastąpił w sobotę. W takiej sytuacji twierdzenia Skarżącego, że dany kurs był realizowany przez przewoźnika [...] nie zostały nawet uprawdopodobnione. Zwłaszcza wobec faktu, że - wedle danych organu - szereg wcześniejszych przewozów na rzecz Przewoźnika, było obsługiwanych przez tych samych kierowców, zatrudnionych w tamtym czasie, według ich oświadczeń, przez podmiot [...] (firmę [...]). Pozwalało to na wywiedzenie logicznego wniosku, że kursy realizowane na rzecz Przewoźnika, obsługiwane są także przez kierowców, zatrudnionych przez podmiot zagraniczny. Sam Przewoźnik nie uprawdopodobnił natomiast, aby kursy (w tym przedmiotowy) były wykonywane niezgodnie z warunkami zezwolenia władz [...]. W takiej sytuacji sprzeczne z zasadą ekonomii postępowania (art. 12 K.p.a.) byłoby prowadzenie czynności wyjaśniających, skoro koszty dalszego procedowania byłyby ponoszone ze środków publicznych. W szczególności nie było rolą organu ustalanie, na jakiej podstawie kursy, wykonywane przez Przewoźnika (na jego odpowiedzialność - art. 5 ustawy - Prawo przewozowe), były obsługiwane przez kierowców, zatrudnionych przez firmę [...], z którą nota bene on współpracuje. Kwestie te wykraczają poza granice danej sprawy, gdzie przedmiotem rozważania jest określenie, kto był przewoźnikiem, który nie dopełnił stosownych obowiązków, gdy chodzi zapewnienie kontroli posiadania dokumentów, uprawniających do wjazdu. Jak trafnie wskazał organ nie ma istotnego znaczenia, kto włada autokarem, którym realizowany jest przewóz oraz zatrudnia jego kierowców. Nie jest bowiem rolą organów Straży Granicznej ustalenie, na jakiej podstawie i w jakiej formie Przewoźnik zlecił obsługę realizowanego na jego rzecz kursu osobie trzeciej. Wykracza to poza granice danej sprawy.
Bezpodstawnie wywodzono w skardze, jakoby kluczowe znacznie mogło mieć wskazywanie przez Kierowców, w trakcie kontroli na granicy, że wykonują przewóz na rzecz podmiotu [...]. Nie znajdowało to bowiem żadnego potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym. Wręcz przeciwnie - przedkładając zezwolenie Przewoźnika Kierowcy wskazali jednoznacznie na to, że rejs jest wykonywany właśnie na jego rzecz. Zasady doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania wskazują, że w takiej sytuacji, sami przedłożyliby Straży Granicznej zezwolenie, wydane przewoźnikowi [...] bądź zostali wezwanie do przedłożenia przez funkcjonariuszy dokonujących kontroli. Tymczasem w powołanej już notatce urzędowej wskazano wręcz: "jednakże nie posiadali żadnych dokumentów potwierdzających powyższe" (k. 254v wrs. 8 i 9). Zasady doświadczenia życiowego nakazywały uznać ten dokument za wiarygodny, w sytuacji gdy był on sporządzony przez funkcjonariusza publicznego w czasie pełnienia służby oraz nie był kwestionowany po wszczęciu postępowania (w myśl zasady swobodnej oceny dowodów - art. 80 K.p.a.).
W tym kontekście chybiony są także poszczególne zarzuty Skargi, wobec następujących uwarunkowań:
- jak wskazano, nie ma kluczowego znaczenia, kto na dzień wykonywania kursu władał pojazdem oraz zatrudniał kierowców - w świetle dokumentów, których obowiązywania nie podważano, przewóz w tym dniu wykonywany był przez Przewoźnika; nie uprawdopodobniono nawet, aby oba podmioty (przewoźnicy [...]) działały w sprzeczności z warunkami pozwolenia na przewóz, wydanego przez organ administracji na [...],
- nie było konieczne dokonywanie dalszych czynności dowodowych co do zasad realizowania przewozów przez firmę [...], skoro Skarżący nie kwestionuje, że w obiegu prawnym pozostaje stosowne zezwolenie od władz [...]; o ile Przewoźnik zaprzestałby wykonywania przewozów na jego warunkach (realizacja kursów, według określonych w nim rozkładów i podziału zadań) zostałoby ono, w stosownym trybie, wycofane z obrotu; uprawnionym jest też założenie, że - o ile istniałyby dokumenty, wskazujące na realizację przewozów przez podmiot [...] w tym samym dniu i o tej samej godzinie – Przewoźnik, który współpracuje z podmiotem [...], znałby ich treść oraz na nie się powoływał; żądanie od organu administracji, aby wykluczył taką ewentualność, poprzez prowadzenie dalszych czynności wyjaśniających, jest bezpodstawne - godziłaby w zasadę ekonomii postępowania,
- w przywołanych w skardze orzeczeniach sądów w istocie kwestionowano wykazanie realizacji przewozów przez Przewoźnika (wyroki, gdzie uchylono zaskarżone akty) bądź przypisywano ten przewóz firmie [...] (oddalenie skarg); brak jednak podstaw aby uznać, że identyczne były okoliczności faktyczne, oceniane tam przez Sądy; jak natomiast ustalono w danej sprawie, przewóz był wykonywany przez Przewoźnika, zgodnie z rozkładem, zaś Kierowcy przedłużyli wyłącznie wydane w stosunku do niego Zezwolenie.
Nie naruszono wobec tego przepisów postępowania, w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy, w szczególności nie przyjęto w sposób dowolny, że Przewoźnik jest jego stroną – obowiązanym do uiszczenia kary administracyjnej.
Nie naruszono też przepisów prawa materialnego, zasadnie wymierzając karę, zresztą w najniższej dopuszczalnej wysokości.
Zasadne są w prawdzie zarzuty skargi, gdzie wychodzono, że organ uchybił obowiązkowi użycia języka polskiego, powołując się w postępowaniu na dokumenty, których treść nie została przetłumaczona (załącznik do zezwolenia [...] i bilety). Uchybienie to nie mogło mieć jednak żadnego wpływu na wynik sprawy. Nie ograniczono tym prawa Przewoźnika do aktywnego udział w postępowaniu i zgłaszanie ewentualnych uwag i zastrzeżeń (art. 10 § 1 i 81 K.p.a.). Słusznie uznał organ, że osoba prowadząca przedsiębiorstwo, działające profesjonalnie w zakresie ruchu międzynarodowego z [...], ma zapewnioną możliwość zapoznawania się z treścią dokumentów, sporządzonych w obcym języku, w szczególności, gdy chodzi o wydawane na jego rzecz akty administracyjne. W takiej sytuacji całkowicie niewiarygodne są te wypowiedzi w skardze, gdzie Przewoźnik sugeruję jakoby nie był w stanie ocenić nawet, czy dane dokumenty są sporządzony w języku [...]. Brak stosownego tłumaczenia nie był także przeszkodą dla Sądu przy ocenie trafności skargi, w kontekście zgromadzonych dokumentów. Chodziło bowiem wyłącznie o wybiórczą znajomość podstawowego słownictwa (m.in. nazwy dni tygodnia i ich skróty oraz miast). Nie może mieć także istotnego znaczenia nie przetłumaczenie treści biletów, skoro nawet Przewoźnik, prowadząc przedsiębiorstwo, gdzie za pewne trzeba uznać władanie językiem kraju, do którego realizuje przewozy, nie wskazał w nich żadnych zapisów wskazujących, że przewóz realizowała firma [...]. Z biletów tych wynika natomiast w sposób czytelny termin wyjazdu.
W takiej sytuacji uchybienie w zakresie posługiwania się w postępowaniu językiem polskim, które w procedurze administracyjnej wypada odnosić do obowiązków zgromadzenia właściwego materiału dowodowego oraz zapewnienia stronie udziału w postępowaniu nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, zaś uchybienie materialnoprawnej regule, obowiązku używanie języka polskiego w sprawach urzędowych, wyniku takiego nie miał, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
Sąd nie spostrzegł z kolei z urzędu tego rodzaju wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło