IV SA/Wa 1355/16

WyrokWSA w Warszawie2016-10-14

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Alina Balicka, Małgorzata Małaszewska – Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., czy też powinno wydać decyzję reformatoryjną?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 138 § 2 K.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bez wykazania i uzasadnienia konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części. Organ odwoławczy powinien był wydać decyzję reformatoryjną, rozstrzygając co do istoty sprawy, gdyż mógł uzupełnić materiał dowodowy na podstawie art. 136 K.p.a. lub ocenić zebrany materiał dowodowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającą decyzję Wójta Gminy Z. odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla rozbudowy fermy królików. SKO uchyliło decyzję Wójta, uznając, że nie odniosła się ona do pozytywnych wyników uzgodnień i opinii organów, a także do ustaleń raportu o oddziaływaniu na środowisko, skupiając się jedynie na uwagach mieszkańców. Skarżący zarzucił SKO naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. i art. 15 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.), Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Z. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].03.2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. (zwane dalej SKO) - po rozpatrzeniu odwołania A. N. od decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...].12.2015 r., nr [...] (zwanego dalej Wójtem) w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy królików na działce nr ew. [...] w miejscowości P., gm. [...] - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. Niniejsza sprawa toczy się od 2013 r. i przez ten czas zapadło w niej klika decyzji Wójta Gminy Z., które były następnie uchylane przez SKO. Była ona również przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1379/14 uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy Z., wskazując na zasadnicze mankamenty sporządzonego raportu o oddziaływaniu zamierzonej inwestycji na środowisko. Mając to na względzie Wójt Gminy Z. w dniu [...].03.2015 r. wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia raportu w niniejszej sprawie, a mianowicie wezwał do: 1/ przedłożenia ujednoliconego raportu z podaniem imienia i nazwiska osoby sporządzającej raport i jego uzupełnienie; 2/ właściwego zatytułowania uzupełnienia do raportu; 3/ uwzględnienia zakresu raportu, podanego w wezwaniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...].07.2013 r. znak [...] (zwanego dalej RDOŚ). W następstwie tego wezwania Inwestor w dniu [...].04.2015 r. złożył uzupełniony raport. Wójt Gminy Z. dokonał analizy raportu pod względem jego kompletności, zgodności z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz postanowieniem Wójta Gminy Z. z dnia [...].05.2013 r., określającym zakres raportu. Organ ten stwierdził, iż Wnioskodawca wypełnił wszystkie zobowiązania wynikające z postanowienia z dnia [...].05.2013 r. oraz że raport jest zgodny z art. 66 ust. 1 cyt. ustawy. Organ zgodnie z jej art. 77 ust. 1, przed wydaniem decyzji uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w W. oraz RDOŚ w W., który to organ wezwał do uzupełnienia raportu o określone elementy. W dniu [...].05.2015 r. Wójt Gminy Z. wezwał Inwestora do uzupełnienia raportu o zalecenia RDOŚ w W.. W dniu [...].06.2015 r. RDOŚ w W. wydał postanowienie nr [...], uzgadniające realizację przedsięwzięcia i określające warunki jego realizacji. Określił działania jakie należy podjąć na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia. Zalecenia dotyczyły głównie: utrzymania porządku na terenie fermy, zabezpieczenia przed zanieczyszczeniem, zagospodarowania odpadów, nieczystości ciekłych, obornika i padłych zwierząt, ograniczenia uciążliwości odorowej i pylenia oraz racjonalnej gospodarki wodnej. W punkcie II postanowienia RDOŚ stwierdził, że przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie ma konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 cyt. ustawy. W dniu [...].07.2015 r. Wójt Gminy Z. wezwał Wnioskodawcę oraz wszystkie strony postępowania na rozprawę administracyjną, która odbyła się w dniu [...].07.2015 r. Organ I. instancji przed wydaniem decyzji dokonał analizy uwag i wniosków złożonych podczas rozprawy administracyjnej. Wójt Gminy Z. zważył, iż przedsięwzięcie będzie zlokalizowane w dalekiej odległości od obszarów Natura 2000. Nie będzie wpływało na cele i przedmiot ochrony obszarów Natura 2000 oraz integralność tych obszarów. W ocenie Organu, wątpliwości budził natomiast krótki okres działalności firmy i kwestia możliwości opracowania obszernego raportu zawierającego specjalistyczne informacje. Wójt stwierdził, że w raporcie Inwestor nie zakłada zaistnienia konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Jednakże w toku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pojawiło się wiele negatywnych zarzutów ze strony społeczności lokalnej. Odmowa wskazania przez Wnioskodawcę sposobów złagodzenia konfliktu budzi obawy, że realizacja przedsięwzięcia może spowodować nasilenie konfliktu. Nadto Wnioskodawca pismem z dnia [..].08.2015 r. został wezwany do sporządzenia szczegółowej analizy hydrogeologicznej obszaru działki, na której planuje się realizację inwestycji. W odpowiedzi pełnomocnik Wnioskodawcy stwierdził, że domaganie się od inwestora analizy hydrogeologicznej nie ma podstaw prawnych i wykracza poza ustawowy zakres raportu. Organ zaznaczył, że strona społeczna wielokrotnie zgłaszała uwagi co do uciążliwości odorowej fermy, a przedstawione przez Wnioskodawcę i jego pełnomocników działania nie rozwiązują tego problemu. W ocenie Wójta Gminy Z., dokumentacja zgromadzona w przedmiotowej sprawie, pomimo przedłożonych do niej uzupełnień i wyjaśnień, nie daje możliwości jednoznacznego określenia oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko i nie jest podstawą do ustalenia warunków realizacji przedsięwzięcia. Rozpoznając odwołanie wniesione od decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...].12.2015 r. Kolegium uznało, nie może ona pozostać i funkcjonować w obrocie prawnym, ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. SKO wskazało, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter "rozstrzygnięcia wstępnego" względem ewentualnego przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia i nadal pełni wobec niego funkcję prejudycjalną. Określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia" nie mogą być zatem na dalszych etapach procesu inwestycyjnego modyfikowane, a decyzja o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań i tym samym wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia przesądza de facto o braku możliwości realizacji danego przedsięwzięcia w danym miejscu, czasie i na proponowanych warunkach. Objęte zamiarem inwestycyjnym przedsięwzięcie w rozpoznawanej sprawie, na mocy przepisu § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zaliczane jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zatem zgodnie z przepisem art. 59 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, gdyż obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie jej art. 63 ust. 1, postanowieniem Wójta Gminy Z. z dnia [...].05.2013 r. W ocenie Organu odwoławczego, wniesione odwołanie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja zupełnie nie odnosiła się do pozytywnych wyników uzgodnień i opinii: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W., jak również do ustaleń zawartych w przedłożonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem SKO, Wójt Gminy Z. wydając rozstrzygnięcie skupił się wyłącznie na wyniku postępowania przeprowadzonego z udziałem mieszkańców wsi P.. Zatem w sposób wybiórczy dokonał oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, co nie spełnia, zdaniem SKO, wymogów przepisów ustawy, jak również stanowi naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Zaskarżona decyzja nie zawiera zaś de facto wymaganego uzasadnienia prawnego, do czego obligują przepisy art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 85 ust.2 pkt 1 lit. b cyt. ustawy. Kolegium podało, że w obszernym uzasadnieniu decyzji, Wójt Gminy Z. nie dokonał w istocie rzeczy ustawowych rozważań i ustaleń prawnych co do możliwości ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, bazując wyłącznie na krytycznych uwagach strony społecznej co do uciążliwości odorowej fermy. W szczególności, organ ten nie wyjaśnił zasadności i podstawy prawnej żądania opinii hydrogeologicznej. Nie wyjaśnił również dlaczego dokumentacja zgromadzona w przedmiotowej sprawie, nie daje od strony prawnej możliwości jednoznacznego określenia oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko i nie jest podstawą do ustalenia warunków realizacji przedsięwzięcia, pomimo uzyskanych: uzgodnienia RDOŚ w W. i opinii PPIS w W.. Z uwagi na te uchybienia, w ocenie SKO, należało uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. O. zarzucając wydanie jej z naruszeniem: 1) art. 138 § 2 K.p.a. poprzez uchylenie decyzji Wójta Gminy Z. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temuż organowi w sytuacji, gdy nie zachodziły przesłanki wydania decyzji o takiej treści oraz poprzez brak wskazania jakie okoliczności Organ I. instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy; 3) art. 15 K.p.a. poprzez brak merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II. instancji, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania. Podnosząc te naruszenia, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęta tylko w sytuacjach, określonych w art. 138 § 2 K.p.a. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w I. instancji, nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Taki rodzaj decyzji organu odwoławczego, stanowiący wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Co do zasady bowiem, orzeczenie organu odwoławczego winno mieć charakter reformacyjny (art. 138 § 1 K.p.a.), zaś uprawnienia kasacyjne tego organu, mają charakter wyjątkowy. Skarżący podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. analizując decyzję Wójta Gminy Z. nie doszukało się jakichkolwiek braków dowodowych, a ponadto przychyliło się do stanowiska Odwołującego, iż organ I. instancji nie wykazał podstaw prawnych do żądania opinii hydrologicznej. Twierdzenie takie stoi w sprzeczności z art. 66 ust. 1 pkt 6 oraz art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Konkretyzacja poszczególnych elementów raportu następuje w chwili określenia jakiego rodzaju przedsięwzięcie i w jakim otoczeniu geograficzno - przyrodniczym będzie realizowane. Oczywistym jest, zdaniem Skarżącego, że inny zakres treściowy raportu będzie właściwy dla elektrowni wodnej, a zupełnie odmienny dla stacji benzynowej. W przedmiotowej sprawie organ I. instancji dążył do dogłębnej analizy oddziaływania inwestycji na środowisko, do czego był uprawniony. Brak stosownej informacji o sytuacji hydrologicznej w raporcie i odmowa sporządzenia osobnej analizy pozbawiły organ możliwości oceny rzeczywistego wpływu inwestycji na środowisko, co zostało wyartykułowane w uzasadnieniu decyzji organu I. instancji. Ponadto – jak zarzucono w skardze -Wnioskodawca w raporcie pominął istniejący konflikt społeczny, a wezwany do zaproponowania sposobów złagodzenia tego konfliktu, żadnych nie podał. W ocenie Skarżącego, nie sposób dopatrywać się jakichkolwiek luk w postępowaniu wyjaśniającym, zatem organ II. instancji nie dopełnił wymogów stawianych jednoznacznie w przepisie art. 138 § 2 K.p.a., nie wykazując podstaw do jego zastosowania, a tym samym niezasadnie uchylił się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy, czym naruszył podstawowe zasady postępowania a przede wszystkim opisaną w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności, gwarantującą stronie prawo do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy. Zdaniem Skarżącego, skoro organ II. instancji odmiennie ocenia zebrane dowody, powinien wydać decyzję reformatoryjną i uzasadnić swoje stanowisko. Jeżeli Organ odwoławczy przyjął, że materiał dowodowy został w sposób nieprawidłowy zinterpretowany, to w takiej sytuacji zobowiązany był do przeprowadzenia oceny stanu faktycznego i prawnego, której wynikiem winno być orzeczenie merytoryczne, wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Brak takiej oceny w powiązaniu z treścią wydanej decyzji, zdaniem Skarżącego oznacza, że organ wyższego stopnia naruszył art. 138 § 2 K.p.a., a tym samym naruszył wyrażoną w art. 12 K.p.a. - zasadę ogólną postępowania administracyjnego - zasadę szybkości postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z powyższej regulacji wynika, że decyzja kasacyjna może zapaść wówczas, gdy organ odwoławczy wykaże i uzasadni konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części. Jedynie bowiem w takiej sytuacji można stwierdzić, że konieczny do wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W przeciwnym razie sprawę może wyjaśnić organ odwoławczy, który nie tylko kontroluje decyzję organu pierwszej instancji, lecz również ponownie rozpoznaje sprawę administracyjną (por. m. in. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. II OSK 1013/14). Ponadto podkreślenia wymaga, że art. 136 K.p.a. upoważnia organ odwoławczy do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, jak również uprawnia do zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi pierwszej instancji. W ocenie Sądu, SKO orzekające w niniejszej sprawie jako organ II. instancji nie wykazało w jakim zakresie zachodzi konieczność ponownego wyjaśnienia sprawy przez organ I. instancji, ponadto jakie czynności należy w sprawie przeprowadzić i dla wyjaśnienia, ustalenia jakich okoliczności mają one zmierzać. Należy mieć na względzie, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 2013 r. – kiedy to A. N. złożyła wniosek wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy królików na działce nr ew. [...] w miejscowości P. gm. [...]. Do dnia rozstrzygania tej sprawy obecnie przez Sąd Organ I. instancji orzekał w niej czterokrotnie, zaś Organ odwoławczy trzykrotnie. W sprawie wypowiedział się również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1379/14 uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy Z. nr [...]. Wyrok ten, stosownie do art.153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiąże nie tylko organy których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że organy nie oceniły raportu pod względem kompletności, a także nie dokonały weryfikacji podmiotu, który raport sporządził. Raport w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia jest dowodem prywatnym, lecz o szczególnej mocy dowodowej. Konieczna jest samodzielna ocena, której efektem będzie szczegółowe i wyczerpujące uzasadnienie decyzji. Jakkolwiek raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzony jest przez podmioty wyspecjalizowane w tym zakresie, to jednak istotą prawidłowo prowadzonego postępowania jest możliwość przeprowadzenia przez organ własnej oceny tego specjalistycznego dokumentu. Sąd uznał wówczas, że w konsekwencji organ przeprowadził dalsze postępowanie w oparciu o dowód, który obarczony był wadą formalną, a organ nie podjął kroków zmierzających do usunięcia tej wady np. przez wezwanie wnioskodawcy do wyjaśnienia, kto sporządził raport. Sąd wskazał również, że kwestia uzupełnienia raportu nie została przez organ szczegółowo wyjaśniona. Nie ustalono bowiem jaki był cel uzupełnienia, jakich informacji brakowało i czy zostały one w sposób zadowalający uzupełnione. Sąd nakazał, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonano ponownej oceny raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a także uwagami Sądu. Na podstawie tej oceny organ miał stwierdzić, czy konieczne było uzupełnienie raportu i w jakim zakresie, a także szczegółowo odnieść się do argumentów podnoszonych w postępowaniu przez mieszkańców wsi P.. Wobec tego, Sąd kontrolując w niniejszym postępowaniu decyzję SKO z dnia [...] marca 2016 r. jest obowiązany ocenić również, czy organy orzekające w sprawie zastosowały się do wytycznych wynikających z tego wyroku. Jak wynika z akt sprawy Wójt Gminy Z. w dniu [...] marca 2015 r. wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia raportu przez: 1. przedłożenie ujednoliconego raportu z podaniem imienia i nazwiska osoby sporządzającej raport i jego uzupełnienie; 2. właściwe zatytułowanie uzupełnienia do raportu; 3. uwzględnienie zakresu podanego w wezwaniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [..].07.2013 r. znak [...]. Inwestor w dniu [...].04.2015 r. złożył uzupełniony raport. Wójt Gminy Z. postanowieniem z dnia [...].05.2013 r. ustalając zakres raportu zobowiązał Wnioskodawcę do: • wykonania obliczeń rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu, zgodnie z metodyką Ministra Środowiska i dostosowanym do niej programem obliczeniowym oraz przedstawienia czytelnej interpretacji graficznej wyników tych obliczeń; • zawarcia w raporcie informacji dotyczących przewidywanych ilości oraz sposobów postępowania ze ściekami socjalno-bytowymi, technologicznymi oraz wodami opadowymi pochodzącymi z dachów oraz powierzchni utwardzonych, jak również wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko gruntowo-wodne; • zawarcia w raporcie informacji dotyczących rodzajów, kodów i przewidywanych ilości odpadów powstających na poszczególnych etapach realizacji przedsięwzięcia oraz miejsca powstawania odpadów, sposobu ich magazynowania oraz dalszego gospodarowania tymi odpadami; • wykonania analizy emisji hałasu do środowiska zgodnie z metodyką zalecaną przez Ministra Środowiska, z wykorzystaniem instrukcji zgodnej z polskimi normami i dostosowanym do nich programem obliczeniowym, a następnie przedstawienia zagadnienia w formie graficznej, prezentującej zasięgi poszczególnych izofon w porze dnia i nocy (dla poszczególnych wariantów i etapów) i wskazującej tereny chronione akustycznie; • szczegółowej analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem wraz z podaniem propozycji ich łagodzenia. W ocenie Organu I. instancji, Wnioskodawca wypełnił wszystkie zobowiązania wynikające ze wskazanego postanowienia ponadto uznał, że przedstawiony raport jest zgodny z art. 66 ust. 1 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Inwestor w dniu [...].05.2015 r. złożył uzupełnienie do raportu, zgodnie z wezwaniem z dnia [...].05.2015 r. Organ I. instancji odnosząc się do zalecenia Sądu co do ustalenia autora raportu wskazał, że został opracowany przez C.. Na stronie tytułowej raportu widnieje podpis W.. Podał, że według danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz rejestru REGON ta firma rozpoczęła działalność [...].01.2015 r. Raport został złożony w dniu [...].04.2015 r. Zdaniem organu, raport uwzględnia oddziaływanie przedsięwzięcia na etapach jego realizacji, eksploatacji lub użytkowania oraz likwidacji, zgodnie z art. 66 ust. 6 cyt. ustawy. W raporcie inwestor nie zakłada zaistnienia konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Przed wydaniem postanowienia uzgadniającego RDOŚ w dniu [...].05.2015 r. wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia raportu o analizę zaistniałego konfliktu społecznego wraz z podaniem sposobów jego złagodzenia. Inwestor w uzupełnieniu raportu z dnia [...].05.2015 r. stwierdził, że strona społeczna nie przedstawiła dowodów na poparcie swoich zarzutów, a niektóre z uwag nie dotyczą postępowania o wydanie decyzji środowiskowej. Zdaniem Organu I. instancji natomiast Wnioskodawca nie podał żadnych sposobów złagodzenia konfliktu. Organ I instancji uznał, że dokumentacja zgromadzona w przedmiotowej sprawie, pomimo przedłożonych do niej uzupełnień i wyjaśnień, nie daje możliwości jednoznacznego określenia oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko i nie jest podstawą do ustalenia warunków realizacji przedsięwzięcia. Uchylając tę decyzję SKO wskazało m.in. że zaskarżona decyzja zupełnie nie odnosi się do wyników uzgodnień i opinii: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W., jak również ustaleń zawartych w przedłożonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Kolegium wskazało, że Wójt Gminy Z. wydając rozstrzygnięcie skupił się wyłącznie na wyniku postępowania przeprowadzonego z udziałem mieszkańców wsi P.. Analiza legalność decyzji SKO wykazuje, że zapadła ona z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a. Przepis ten będzie miał bowiem zastosowanie – jak uprzednio wskazano - gdy organ odwoławczy wykaże i uzasadni konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części. W ocenie Sądu, decyzja SKO narusza również art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej P.p.s.a.), bowiem Organ odwoławczy - wbrew wytycznym Sądu uprzednio orzekającego w tej sprawie - nie dokonał oceny raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, nie ustalił również, czy konieczne było uzupełnienie raportu i w jakim zakresie Rację wobec tego ma Skarżący, że Organ odwoławczy tym razem w sposób nieuprawniony uchylił się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy, czym naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, a przede wszystkim opisaną w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności, gwarantującą stronie prawo do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy. W ocenie Sądu, brak odniesienia się przez organ I. instancji do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie nie stanowił przesłanki do uchylenia jego decyzji przez Organ odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Brak ten mógł bowiem zostać konwalidowany przez Organ odwoławczy. Nie należy bowiem zapominać, że na organie odwoławczym ciąży nie tylko obowiązek rozpatrzenia środka odwoławczego, ale też ponownego rozpoznania sprawy. Tak więc organ II. instancji co do zasady orzeka na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu przed organem I. instancji, posiada jednak instrumenty do uzupełnienia materiałów i dowodów (art. 136 K.p.a.). Jeżeli zatem organ odwoławczy jedynie kwestionuje rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, lecz nie wskazuje na uchybienia w ustalonym stanie faktycznym i z tej przyczyny nie podnosi potrzeby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, to powinien wydać decyzję reformatoryjną - rozstrzygającą co do istoty sprawy, w rozumieniu dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. W ocenie Sądu, organ II. instancji powinien zatem ustalić na podstawie wszystkich dokumentów zgromadzonych w sprawie, czy sporządzony w niniejszej sprawie raport spełnia wymagania określone w przepisach prawa. Elementy, które powinien zawierać raport określa w szczególności art. 66 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Należy podkreślić, że raport powinien uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na etapach jego realizacji, eksploatacji lub użytkowania oraz likwidacji (art. 66 ust. 6 cyt. ustawy). W przypadku dostrzeżenia przez Organ odwoławczy braków w sporządzonym raporcie, SKO powinno rozważyć również możliwość zastosowania art. 136 K.p.a. Treść raportu należy bowiem oceniać w kategorii wytycznych dotyczących realizacji przedsięwzięcia, zgodnie z wymaganiami prawa ochrony środowiska. Dla organu raport powinien być źródłem wiedzy na temat ograniczenia potencjalnych negatywnych skutków przedsięwzięcia na środowisko. Raport winien precyzować również wymagania ochrony środowiska w związku z realizacją konkretnego przedsięwzięcia w danym miejscu oraz uwzględniać zasady prawa ochrony środowiska (m.in. prewencji i przezorności). SKO powinno również ocenić czy organ I. instancji prawidłowo określił zakres raportu. Organ odwoławczy nie wyjaśnił zasadności i podstawy prawnej żądania opinii hydrogeologicznej. Nie wyjaśnił również dlaczego dokumentacja zgromadzona w przedmiotowej sprawie, nie daje od strony prawnej możliwości jednoznacznego określenia oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko i nie jest podstawą do ustalenia warunków realizacji przedsięwzięcia, pomimo uzyskanych uzgodnień: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W.. Wymaga zaznaczenia, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie może zastępować Organu II instancji. To Organ ma bowiem ocenić, czy zebrany materiał dowodowy daje podstawę do uwzględnienia wniosku inwestora i ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgodny na realizację przedsięwzięcia. Nie bez znaczenia pozostaje w sprawie także i ta okoliczność, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 2013 r. Inwestor zatem już trzeci rok nie uzyskał odpowiedzi na pytanie, czy będzie mógł zrealizować zamierzoną inwestycję na wskazanym terenie. Tym bardziej zatem zasadne było wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w tej sprawie. Przemawia za tym bowiem, wynikająca z art. 12 K.p.a., zasada szybkości postępowania. Stanowi ona, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z tego względu, biorąc pod uwagę wskazane ustalenia Sąd uznał, że w niniejszej sprawie Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 15 oraz art. 12 K.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. należało orzec jak w pkt 1 sentencji. W pkt 2 orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, przy ponownym rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze zastosuje się do wytycznych wynikających z niniejszego wyroku, w powiązaniu z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1379/14.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło