IV SA/Wa 136/14
WyrokWSA w Warszawie2014-04-08
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Alina Balicka, Magdalena Durzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie pracy przez cudzoziemca na stanowisku innym niż określone w zezwoleniu na pracę, nawet jeśli jest to praca dodatkowa, stanowi podstawę do wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie pracy na stanowisku innym niż określone w zezwoleniu na pracę, nawet jeśli jest to praca dodatkowa i wykonywana w dobrej wierze, stanowi nielegalne wykonywanie pracy w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co jest podstawą do wydalenia cudzoziemca z terytorium RP. Sąd stwierdził również, że więzi rodzinne między 20-letnim cudzoziemcem a jego matką i siostrą w Polsce nie są na tyle silne, aby uzasadniały ochronę na gruncie art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i wyłączały możliwość wydalenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cudzoziemca V. K., który posiadał zezwolenie na pracę na stanowisku tancerza, jednak w okresach od października do grudnia 2012 r. oraz od stycznia do lutego 2013 r. wykonywał pracę również jako barman. Wojewoda orzekł o wydaleniu V. K. z Polski, co zostało utrzymane w mocy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, z modyfikacjami dotyczącymi terminu dobrowolnego opuszczenia kraju i okresu zakazu ponownego wjazdu. V. K. zaskarżył decyzję, argumentując naruszenie przepisów KPA oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, wskazując na swoje centrum życiowe i rodzinne w Polsce.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi V. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - oddala skargę -
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w części dotyczącej wydalenia V. K. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej zobowiązania cudzoziemca do dobrowolnego opuszczenia terytorium Polski w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji i w części dotyczącej określenia okresu zakazu ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen na 1 rok i zmienił początek biegu 30-dniowego terminu do opuszczenia terytorium RP oraz określił termin zakazu ponownego wjazdu.
Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.
Komendant Placówki Straży Granicznej w S. wnioskiem z dnia 15 marca 2013 r. zwrócił się do Wojewody [...] o wydalenie obywatela [...] V. K. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując, że cudzoziemiec wykonywał pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej niezgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r. na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 oraz art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego orzekł o wydaleniu obywatela [...] V. K. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określił termin dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen i określił okres tego zakazu na 1 rok.
Organ w oparciu o treść:
1. protokołu kontroli legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców, prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców, powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcom z dnia 12 marca 2013 r.
2. zezwolenia typu A nr [...] na pracę cudzoziemca V. K. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. na stanowisku tancerz oraz przedłużenia tego zezwolenia z dnia [...] stycznia 2013 r.
3. umów o pracę zawartych w dniach:
• [...] kwietnia 2012 r. pomiędzy Przedsiębiorstwem W. a V. K. na okres [...] kwietnia 2012 r. - [...] lipca 2012 r. na stanowisku tancerz
• [...] października 2012 r. pomiędzy Przedsiębiorstwem W. a V. K. na okres [...] października 2012 r. - [...] grudnia 2012 r. na stanowisku barma, tancerz,
• [...] stycznia 2013 r. pomiędzy Przedsiębiorstwem W. s.c. a V. K. na okres [...] stycznia 2013 r. - [...] luty 2013 r. na stanowisku tancerz i barman,
• [...] lutego 2013 r. pomiędzy Przedsiębiorstwem W. a V. K. na okres [...] luty 2013 r. – [...] luty 2014 r. na stanowisku tancerz,
4. protokołu przesłuchania: V. K. z dnia 12 lutego 2013 r., A. G. z dnia 19 lutego 2013 r. oraz A. V. z dnia 12 lutego 2013 r.
uznał, że V. K. w dniach od [...] października 2012 r. do [...] grudnia 2012 r. oraz od [...] stycznia 2013 r. do [...] lutego 2013 r. wykonywał nielegalnie pracę w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tj. wykonywał pracę na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę.
Na skutek odwołania V. K., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wydalenia cudzoziemca z terytorium RP oraz uchylił tę decyzję w zakresie dobrowolnego opuszczenia terytorium Polski i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Polski i państw obszaru Schengen i określił nowe terminy i początek ich biegu.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że V. K. dopuścił się wykroczenia polegającego na wykonywaniu pracy barmana bez wymaganego zezwolenia, czym wyczerpał dyspozycję art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Powyższe wykroczenie nie mogło być usprawiedliwione tym, że cudzoziemiec podjął dodatkowo w pracy obowiązki barmana w dobrej wierze, aby zastąpić właściciela firmy. Obowiązkiem cudzoziemca było dokładne zapoznanie się ze wszystkimi szczegółami i warunkami określonymi w wydawanych mu zezwoleniach na pracę i przestrzegać tych warunków również w przedmiocie zakresu wykonywanych obowiązków.
Ponadto organ uznał, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że po powrocie do kraju pochodzenia V. K. będzie narażony na prześladowania lub zagrożenia, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Wydalenie cudzoziemca nie narusza również jego prawa do poszanowania życia rodzinnego, albowiem nie jest on małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Odnosząc się do powołanej w odwołaniu okoliczności pobytu cudzoziemca w Polsce wraz z siostrą i matką organ stwierdził, że okoliczność ta nie wyczerpuje postanowień art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pobyt V. K. w Polsce jako osoby 20-letniej nie jest już integralnie związany z pobytem matki czy siostry. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że od lipca do października 2012 r. cudzoziemiec przebywał na [...].
Skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2013 r. wywiódł V. K. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, 77 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz błędną wykładnie art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w kontekście art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2006 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co skutkowało obrazę przepisu art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.
Skarżący stanął na stanowisku, że organ nie ustalił sytuacji rodzinnej cudzoziemca, a ta w jego ocenie przemawia za niewydalaniem go z terytorium Polski. W uzasadnieniu skargi skarżący wywiódł, że jego centrum życiowe i rodzinne jest w Polsce, gdzie zamieszkuje jego najbliższa rodzina. Organ administracji powinien wyjaśnić i ocenić dopuszczalność wydania zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP w kontekście ochrony więzi rodzinnych.
W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzję organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organ I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowił art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium RP, jeśli wykonywał pracę niezgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674). Dokonując oceny, czy wykonywanie pracy przez cudzoziemca było niezgodne z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy należy mieć na względzie definicję "nielegalnego wykonywania pracy przez cudzoziemca" wyrażoną w art. 2 ust. 1 pkt 14 tej ustawy. W świetle tej definicji, nielegalnym wykonywaniem pracy przez cudzoziemca jest między innymi wykonywanie pracy na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę, z zastrzeżeniem art. 88i ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Możliwe było bowiem czasowe powierzenie cudzoziemcowi wykonywania pracy na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę, na okresy łącznie nieprzekraczające 30 dni w roku kalendarzowym. Niezbędne jednak było niezwłoczne powiadomienie w formie pisemnej wojewody o dokonanej zmianie (art. 88i ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy).
Z kolei przepis art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach stanowi, że decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany; cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że związek małżeński został zawarty w celu uniknięcia wydalenia; cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen upoważniającej tylko do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 26, lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego na podstawie art. 53a ust. 2; cudzoziemiec posiada ważne zezwolenie pobytowe lub inne zezwolenie uprawniające do pobytu, wydane przez inne państwo obszaru Schengen i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że nie udał się niezwłocznie na terytorium tego państwa obszaru Schengen po pouczeniu go o tym obowiązku przez organ właściwy do wydania decyzji o wydaleniu.
W świetle powyższych przepisów, Sąd stwierdził, że organy orzekające w sprawie prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcie odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy okolicznością bezsporną jest, że V. K. zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz z dnia [...] stycznia 2013 r. posiadał w okresie od dnia [...] lutego 2012 r. do dnia [...] lutego 2014 r. zezwolenie typu A na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stanowisku tancerza. Poza sporem pozostaje również fakt, że V. K. w okresach: [...] października 2012 r. - [...] grudnia 2012 r oraz [...] stycznia 2013 r. - [...] luty 2013 r. wykonywał pracę na stanowisku tancerza i barmana. Wynika to, z przedłożonych w toku postępowania umów o pracę, wyjaśnień stron oraz zeznania świadka. W tych okolicznościach faktycznych organy prawidłowo uznały, że skarżący wykonywał pracę nielegalnie, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku prac i co stanowiło podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
Niniejszą skargą strona skarżąca kwestionuje natomiast prawidłowość ustaleń organu co do sytuacji rodzinnej V. K., która z punktu widzenia art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. zmienionej Protokołami 3,5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284), dalej "Konwencja", przemawia za pozostaniem skarżącego w Polsce. Skarżący, co wyraźnie podkreślał w toku postępowania administracyjnego, obawia się zerwania więzi rodzinnych z matką i siostrą przebywających w Polsce i będących jego jedyną najbliższą rodziną. Wskazał zarówno przed organami administracyjnymi, jak i przed Sądem, że na [...] nie ma możliwości zatrudnienia, nie ma żadnej rodziny, ani nie posiada żadnych możliwości lokalowych.
Zdaniem Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie, przy wydawaniu decyzji wydalającej wzięły pod uwagę sytuację rodzinną skarżącego. Organ poddając analizie okoliczności, które uniemożliwiłyby wydanie V. K. decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na kanwie art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, rozważał czy zachodzą przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany stosownie do treści art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680). Organ uznał, że pobyt cudzoziemca w Polsce jako osoby 20-letniej nie jest już integralnie związany z pobytem w tym kraju matki i siostry.
Za niezasadny Sąd uznał zatem zarzut naruszenia art. 8 Konwencji. W tym miejscu należy przypomnieć, że przepis ten wskazuje, iż każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Rację ma skarżący, że kwestia życia rodzinnego nie dotyczy tylko związków opartych na małżeństwie, ale też relacji rodzic - dziecko. Wskazać jednak należy, że orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wskazuje, że podstawowym element życia rodzinnego między rodzicem a dzieckiem jest wykonywanie praw rodzicielskich (zob. wyrok z dnia 8 lipca 1987 r. w sprawie W. przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, seria A nr 121, § 64). Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie matka V. K.– w świetle polskiego porządku prawnego - takich praw co do skarżącego nie posiada.
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący, urodzony dnia [...] października 1993 r. po uzyskaniu pełnoletności ubiegał się o zezwolenie na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu [...] grudnia 2011 r. otrzymał stosowne zezwolenie na pracę i od kwietnia 2012 r. podjął na terytorium Polski pracę. Powyższe pozwala wnioskować, że skarżący jest osobą dorosłą, niezależną i odpowiada za swoje działania i zaniechania. Nie ma problemów zdrowotnych, pracuje i jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Z kolei matka skarżącego G. L., zgodnie z oświadczeniem zawartym w odwołaniu, przebywa w Polsce od 2012 r. i tu koncentrują się jej sprawy życiowe.
W świetle powyższego zasadne jest stwierdzenie, że relacje łączące skarżącego i jego matkę mają charakter zwykłych więzi emocjonalnych i nie można ich uznać za taką wzajemną zależność, która wymaga ochrony na gruncie art. 8 Konwencji. Skarżący, mimo że jest osobą młodą, to swoje dorosłe życie rozpoczął opuszczając kraj ojczysty. Swoje życie skoncentrował w Polsce, podejmując tu pracę i stając się osobą samodzielną.
W konsekwencji Sąd nie stwierdził naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców prawidłowo wykazał w zaskarżonej decyzji, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie wystąpiły okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany V. K. z uwagi na ochronę jego życia rodzinnego. Nie zaistniała tym samym przesłanka wyłączająca wydanie decyzji o wydaleniu lub niewykonanie decyzji o wydaleniu.
Skład orzekający uznał, że rozpatrywana sprawa została dostatecznie przez organ wyjaśniona. Strona miała zapewnioną możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, uzupełnienia go oraz złożenia wniosków i oświadczeń. Skarżący z prawa tego nie skorzystał i nie może oczekiwać, że organ będzie podejmował wszelkie czynności z urzędu. Tym samym chybione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a, art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a, 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło