IV SA/Wa 1366/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-22
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Alina Balicka, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemcowi korzystającemu z ochrony uzupełniającej, który obawia się represji ze strony władz kraju pochodzenia w przypadku kontaktu z jego placówką dyplomatyczną, może zostać odmówione wydanie polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca z powodu niewykazania niemożności uzyskania dokumentu podróży od kraju pochodzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wydania polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca jest zasadna, jeśli cudzoziemiec nie udokumentuje w sposób niebudzący wątpliwości niemożności uzyskania dokumentu podróży od kraju pochodzenia. Obawy przed represjami ze strony władz kraju pochodzenia, choć mogą być uzasadnione, nie zwalniają z obowiązku wykazania tej niemożności, a samo wystąpienie o dokument podróży do kraju pochodzenia nie stanowi podstawy do pozbawienia ochrony uzupełniającej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania polskiego dokumentu podróży dla małoletniej M. E., która korzystała z ochrony uzupełniającej w Polsce. Ojciec dziecka obawiał się kontaktu z placówką dyplomatyczną kraju pochodzenia ze względu na ryzyko represji i pozbawienia ochrony uzupełniającej. Organy administracji odmówiły wydania dokumentu, uznając, że nie wykazano niemożności uzyskania dokumentu podróży od kraju pochodzenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. E. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat M. C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...].05.2012r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez - pana S. E., przedstawiciela ustawowego obywatelki [...] małoletniej M. E. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.2011r. Nr [...] orzekającej o odmowie wydania małoletniej cudzoziemce polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca, postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 21.11.2011 r. pan S. E. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie jego małoletniej córce- M. E. polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca. W uzasadnieniu wniosku cudzoziemiec wskazał, że jego małoletnia córka korzysta z ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz, że : " Posiadane obywatelstwo [...] w sytuacji objęcia mnie i mojej córki ochroną uzupełniającą, zabezpieczającą nas przed ryzykiem poddania prześladowaniu i wyrządzeniem poważnej szkody właśnie przez władze [...], nie pozwala mojej córce na uzyskanie dokumentu podróży państwa swojego obywatelstwa."
Wojewoda [...] na mocy decyzji z dnia [...].11.2011r. Nr [...] odmówił wydania małoletniej cudzoziemce polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca, z uwagi na fakt, iż: " małoletnia M. E. spełniła jeden z obligatoryjnych warunków do wydania polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca, tj. korzysta z ochrony uzupełniającej na terytorium Polski. Jednakże samo udzielenie małoletniej cudzoziemce ochrony uzupełniającej nie powoduje automatycznie konieczności wydania jej polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca." Ponadto w uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że pan S. E. powinien sam podjąć jakiekolwiek starania w przedmiocie uzyskania dla swojej małoletniej córki nowego dokumentu podróży, a zaniechanie takiego obowiązku nie może wynikać jedynie z niechęci do kontaktów z władzami kraju pochodzenia, jednocześnie dodając, że zwrócenie się do placówki kraju pochodzenia nie spowoduje pozbawienia jego córki ochrony uzupełniającej.
Od powyższego rozstrzygnięcia pan S. E., za pośrednictwem Wojewody [...], złożył odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W uzasadnieniu odwołania cudzoziemiec stwierdził m.in., iż na dzień dzisiejszy nie ma możliwości uzyskania nowego dokumentu podróży dla małoletniej córki podnosząc, że: "poza realnym zagrożeniem " taki krok, jak zwrócenie się o pomoc do Ambasady [...], może dla mnie nieść (władze [...] dowiedzą się o miejscu mojego pobytu, a podstawą udzielenia mi przez Polskę ochrony międzynarodowej był mój konflikt właśnie z władzami) dobrowolne zwrócenie się do władz kraju pochodzenia może spowodować przede wszystkim represje względem mojej rodziny i tych znajomych, którzy pozostali w [...], co wobec działań reżimu tam panującego jest bardzo realne."
Rozpoznając ponownie sprawę na skutek wniesionego odwołania, organ wskazał, iż zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach polski dokument podróży dla cudzoziemca wydaje się na wniosek cudzoziemca, który posiada zezwolenie na osiedlenie się, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE lub korzysta z ochrony uzupełniającej, jeżeli utracił on dokument podróży albo gdy jego dokument podróży uległ zniszczeniu bądź utracił ważność, a uzyskanie przez cudzoziemca nowego dokumentu podróży nie jest możliwe.
W chwili wydawania decyzji w przedmiotowej sprawie przez Wojewodę [...], tj. w dniu [...].11.2011r. wobec małoletniej M. E. nie miał zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, albowiem ojciec małoletniej cudzoziemki nie wykazał, iż uzyskanie przez niego nowego dokumentu podróży dla małoletniego dziecka nie jest możliwe. Pan S. E. wezwany w dniu w 21.11.2011 r. przez Wojewodę [...] do przedstawienia zaświadczenia z Ambasady [...] o braku możliwości uzyskania dokumentu podróży dla małoletniej M. E., nie dostarczył wymaganego dokumentu.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 12.06.2007r. matka małoletniej cudzoziemki - pani S. S. wystąpiła do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy wniosek obejmował małoletnie dzieci cudzoziemki w tym małoletnią M. E. Decyzją z dnia [...] .09.2007r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania pani S. S. oraz jej małoletnim dzieciom statusu uchodźcy i stwierdził, że zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie im zgody na pobyt tolerowany.
Z uzasadniania decyzji Szefa Urzędu do Cudzoziemców wynika, że ani cudzoziemka ani jej maż -pan S. E., ani nikt z jej najbliższej rodziny nie był zaangażowany w działania wojenne. Ponadto stwierdziła, że ani ona, ani jej mąż nigdy nie byli zatrzymani, aresztowani, czy też skazani wyrokiem sądu, a na pytanie:,, czego obawia się w przypadku powrotu do kraju pochodzenia" zeznała: "Niczego"
W dniu 29.05.2008r. weszła w życie ustawa z dnia 18 marca 2008r. o zmianie ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008r. Nr 70, poz. 416) Zgodnie z art. 18 ust 1 pkt 1 w/w ustawy z dniem wejścia w życie ustawy decyzje w sprawie udzielenia zgody na pobyt tolerowany na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 października 2005r. stają się z mocy prawa decyzjami w sprawie udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Polski. Nie bez znaczenia w powyższej sprawie jest fakt - jak wynika z decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na mocy której pani S. S. i jej małoletnim dzieciom udzielono zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - iż pani S. S. wyjechała z kraju pochodzenia w dniu [...].10.2006r. bez problemów, legalnie, na podstawie paszportu wydanego przez władze kraju pochodzenia, do którego wpisane były jej małoletnie dzieci.
Obecnie wnioskodawca obawia się kontaktu z placówką kraju pochodzenia akredytowaną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak również powrotu do kraju pochodzenia.
Z dokonanych ustaleń wynika, iż strona występując w 2006 roku do władz [...] z wnioskiem o wydanie dokumentu podróży nie napotkała żadnych problemów z uzyskaniem wnioskowanego dokumentu a w przedmiotowym postępowaniu strona w żaden sposób nie udokumentowała źródła swoich obaw w związku z wystąpieniem o wydanie dokumentu podróży dla małoletniej córki przez władze kraju pochodzenia.
W dniu 19.01.2012r. organ II instancji wezwał przedstawiciela ustawowego małoletniej cudzoziemki do uzupełnienia materiału dowodowego o zaświadczenie wystawione przez Ambasadę [...] w Polsce, stwierdzające braku możliwości uzyskania przez stronę dla małoletniej córki dokumentu podroży. Cudzoziemiec w dniu 26.03.2012r. złożył do akt sprawy poświadczenie wydania zaświadczenia uprawniającego do wjazdu (powrotu) do [...] wydanie przez Ambasadę [...] w Polsce, z którego wynika, że wniosek cudzoziemca w sprawie wydania zaświadczenia zezwalającego na wjazd (powrót) do [...] został przyjęty do rozpatrzenia. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie daje podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji Wojewody [...]. Należy stwierdzić, iż w związku z koniecznością łącznego spełnienia warunków wymienionych w art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wobec małoletniej M. E. nie zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie jej polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca, albowiem ojciec jej nie udokumentował fakt, iż nie ma możliwości uzyskania dla niej w placówce dyplomatycznej kraju pochodzenia dokumentu podróży.
Ponadto organ wskazał, iż obawa strony o pozbawienie jej ochrony uzupełniającej jest nieuzasadniona, ponieważ okoliczności, z powodu których była udzielona, nie przestały istnieć lub zmieniły się w taki sposób, że ochrona nie jest już wymagana.
Wystąpienie do placówki dyplomatycznej kraju pochodzenia w celu uzyskania dokumentu podróży nie pozbawia cudzoziemca ochrony uzupełniającej nadanej przez władze polskie.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. E. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego S. E., domagają się jej uchylenia w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, poprzez odmowę wydania skarżącej polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca pomimo spełniania przez nią przesłanek do jego uzyskania, tzn. udzielonej ochrony uzupełniającej na terytorium RP oraz niemożności uzyskania dokumentu podróży państwa swojego pochodzenia,
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 8 i art. 11 w zw. z art. 80 art. 107 §3 k.p.a., poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i dokonanie w istocie dowolnej oceny materiałów sprawy administracyjnej w szczególności poprzez przyjęcie, iż skarżąca może bez obawy o swoje bezpieczeństwo faktyczne i prawne - uzyskać rosyjski dokument podróży oraz niedokonanie należytego uzasadnienia takiej konstatacji,
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez przerzucenie na przedstawiciela ustawowego skarżącej w całości ciężaru dowodu w zakresie niemożności uzyskania przez nią dokumentu podróży kraju pochodzenia i niepodjęcie stosownych czynności w tym zakresie z urzędu.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż stosownie do przepisu art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dn. 13 czerwca 2003 o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 189, z. 1472 z późn. zm. — dalej: u.u.c.o.) cudzoziemca pozbawia się ochrony uzupełniającej w przypadku twierdzenia, iż okoliczności, ze względu na które ta forma ochrony międzynarodowej została udzielona przestały istnieć albo też zmieniły się w taki sposób, że dalsza ochrona tegoż cudzoziemca nie jest już wymagana. Wystąpienie skarżącej do ambasady [...] w Polsce z wnioskiem o udzielenie jej paszportu zagranicznego w sposób oczywisty - wbrew temu, co twierdzi Szef Urzędu w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji - stanowiłoby dla polskich organów migracyjnych dowód tego, iż element subiektywny obawy przed prześladowaniem w [...] zanikł. Okoliczność ta w połączeniu z obserwowaną w ostatnich latach zmianą linii orzeczniczej Szefa Urzędu i Rady do Spraw Uchodźców w zakresie spraw z wniosków obywateli [...] narodowości [...] (przeświadczenie, iż - co do zasady - nie zagraża im na terytorium [...] niebezpieczeństwo poddania prześladowaniu / wyrządzenia poważnej krzywdy) mogłoby doprowadzić do pozbawienia skarżącej ochrony uzupełniającej w Polsce.
Przedstawiciel ustawowy skarżącej wskazał, iż złożenie wniosku o wydanie paszportu dla jego córki ujawniłoby przed odpowiednimi władzami [...] miejsce jego pobytu, co wobec długotrwałej już nieobecności na obszarze [...] mogłoby doprowadzić do powzięcia przez te władze informacji o udzielonej mi ochronie międzynarodowej na terytorium RP, w konsekwencji sprowadzić bezpośrednie niebezpieczeństwo dla krewnych pozostałych na terytorium [...], w szczególności w [...].
Zajęcie przez Szefa Urzędu (w postępowaniu w I instancji - przez Wojewodę [...]) stanowiska, iż stronie i jej rodzinie nie groziłoby w przypadku podjęcia starań o uzyskanie dla niej paszportu zagranicznego kraju pochodzenia, tzn. poprzez bezpośredni kontakt z władzami [...] ani faktyczne (ze strony władz [...]), ani też prawne (możliwość pozbawienia ochrony uzupełniającej w Polsce) niebezpieczeństwo nie zostało przez organ odwoławczy w dostateczny sposób uzasadnione (art. 107 § 3 k.p.a.), co z kolei stanowi naruszenie przepisów art 8 i art. 11 k.p.a., tzn. obrazę zasady ochrony zaufania strony postępowania do organów państwa, której urzeczywistnieniu służy, m.in. wyjaśnienie przesłanek, ukierunkowujących załatwienie sprawy administracyjnej w określony sposób. Naruszenie to jest szczególnie poważne z uwagi na fakt, że decyzja w przedmiocie wydania polskiego dokumentu podróży cudzoziemca - na co już wskazywałem - jest decyzją opartą na konstrukcji związania administracyjnego, a rolą organu jest jedynie ocena (która powinna zostać należycie uzasadniona) czy spełniona została hipoteza art. 73 ust. 1 u.c.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].05.2012r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].11.2011r. orzekającą o odmowie wydania małoletniej cudzoziemce M. E. polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca.
Została ona wydana w oparciu o art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz. U Nr 264, poz. 1573 z 2011 r. j.t.), który stanowi, iż polski dokument podróży dla cudzoziemca wydaje się na wniosek cudzoziemca, który posiada zezwolenie na osiedlenie się, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE lub korzysta z ochrony uzupełniającej, jeżeli utracił on dokument podróży albo gdy jego dokument podróży uległ zniszczeniu bądź utracił ważność, a uzyskanie przez cudzoziemca nowego dokumentu podróży nie jest możliwe. W ocenie orzekającego organu przedstawiciel ustawowy skarżącej nie udokumentował, że nie jest możliwe uzyskanie przez nią dokumentu podróży w placówce dyplomatycznej jej kraju pochodzenia, a zatem nie ma podstaw faktycznych i prawnych do wydania jej wnioskowanego dokumentu.
Strona skarżąca swoją skargę opiera na stanowisku, iż wobec udzielenia przedstawicielowi ustawowemu skarżącej i jej samej ochrony uzupełniającej, niedopuszczalne jest domaganie się od nich, aby podjęli jakiekolwiek kontakt z placówką swojego kraju pochodzenia, bowiem mogłoby to narazić ich samych i innych członków rodziny, w tym szczególnie tych którzy pozostali w kraju pochodzenia na niebezpieczeństwo i represje ze strony władz, co z kolei nie zostało właściwie zbadane i przeanalizowane przez orzekający organ.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca w dacie orzekania przez organy korzystała z ochrony uzupełniającej, tym samym mogła zgodnie z art 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach ubiegać się o wydanie jej polskiego dokumentu podróży, ale pod warunkiem wykazania, iż nie jest możliwe uzyskanie przez nią nowego dokumentu podróży z kraju pochodzenia. Podnieść należy, iż powyższy zapis stanowi implementację do polskiego porządku prawnego art. 25 ust. 2 Dyrektywy Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004r., zgodnie z którym Państwa Członkowskie wydadzą beneficjentom statusu ochrony uzupełniającej, którzy nie są w stanie otrzymać paszportów państwa, którego są obywatelami, dokumenty umożliwiające im podróżowanie. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i art. 25 ust. 2 w/w Dyrektywy Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004r. mają charakter wyraźnie subsydiarny. Wolą prawodawcy było, aby zapewnić takim osobom możliwość podróżowania poprzez wydanie koniecznych dokumentów, ale jedynie w takich przypadkach, w których z różnych przyczyn nie jest możliwe wydanie takich dokumentów przez kraj, którego cudzoziemiec jest obywatelem. Regulacje te oparte są więc na założeniu, że w pewnych przypadkach osoby takie będą mogły uzyskać dokument podróży od władz kraju, którego są obywatelami, a w innych będzie to niemożliwe. Badając, czy w konkretnym przypadku możliwe jest uzyskanie przez cudzoziemca dokumentu podróży Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dokonał wykładni art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, posiłkował się przy tym poglądami wyrażonymi w publikacji — "Prawo o cudzoziemcach" pod redakcją Jacka Chlebnego, wydawnictwo C.H. BECK,
Warszawa 2006, str. 173). Zdaniem autora komentarza niemożność, o której mowa w art. 73 ust. 1 musi mieć charakter trwały i niezależny od cudzoziemca, na którym ciąży ciężar wykazania, iż sytuacja taka ma miejsce. Wprawdzie art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach został już po wydaniu w/w publikacji znowelizowany, ale uwagi dotyczące tej kwestii jak słusznie wskazał organ zachowują swoją aktualność. Wskazano w nim m.in., że przyjąć należy, iż niezależna od cudzoziemca niemożność uzyskania dokumentu podróży wynikać może z różnych przyczyn. Tytułem przykładu można wskazać, że przyczyną taką może być brak placówki dyplomatycznej danego kraju, zachowanie pracowników tej placówki, przepisy prawa krajowego wykluczające dopuszczalność wydania dokumentu.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż słusznie orzekające w sprawie organy przyjęły, że w przypadku skarżącej żadna z w/w okoliczności nie zachodzi. Pan S. E. i jego córka – M. E. - są obywatelami [...]. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działa przedstawicielstwo tego kraju. Oczywiście samo istnienie takiego przedstawicielstwa nie przesądza jeszcze, że uzyskanie dokumentu podróży przez skarżącą było możliwe. Niemniej jednak przedstawiciel ustawowy strony pomimo wezwania go przez organ nie przedłożył żadnego dokumentu, który potwierdzałby okoliczność niemożliwości uzyskania dokumentu podróży. Na wezwanie organu zostało przedłożone jedynie przetłumaczone na język polski poświadczenie wydania zaświadczenia uprawniającego do wjazdu (powrotu) do [...] wydane przez Ambasadę [...] w Polsce, które potwierdza, że wniosek o wydanie dokumentu podróży dla M. E. został przyjęty do rozpatrzenia w dniu [...].02.2012r. (k. 14 akt organu odwoławczego). Tym samym w ocenie Sądu słusznie orzekające organy przyjęły, iż strona nie wykazała, braku możliwości uzyskania dokumentu podróży od kraju pochodzenia.
Odnosząc się z kolei do podniesionych przez stronę twierdzeń, iż wystąpienie o sporny dokument do kraju pochodzenia narazi ją i jej rodzinę na represje ze strony władz rosyjskich, wskazać należy, iż ze zgromadzonych przez organ akt sprawy w tym decyzji przyznających stronie ochronę uzupełniającą wynika, że powodem udzielania przedmiotowej ochrony było zamieszkiwanie na obszarze konfliktu zbrojnego wynikającym związanym z tym zagrożeniem praw do życia i niebezpieczeństwo osobiste, nie wiązało się zaś z innym zagrożeniem tj. np. prześladowaniem członków rodziny. Rodzice skarżącej przed opuszczeniem kraju pochodzenia uzyskali bez problemu paszporty uprawniające ich do wyjazdu rodziny z kraju.
Wskazać zatem należy, iż wbrew stanowisku prezentowanemu przez stronę skarżącą władze [...] mają wiedzę na temat wyjazdu całej rodziny z terytorium [...], ponieważ same ten wyjazd umożliwiły, poprzez wydanie rodzinie stosownych dokumentów podróży.
Tym samym w sytuacji gdy władze [...] bez przeszkód umożliwiły całej rodzinie legalny wyjazd z terytorium tego kraju, również obecnie - w odniesieniu do wniosku o wydanie dokumentu podróży tylko dla córki pana S. E. można przyjąć, iż powinny one się do tego wniosku przynajmniej ustosunkować, nawet w sytuacji gdy uznają, że wydanie takiego dokumentu nie jest możliwe. Akta sprawy wskazują że wniosek o wydanie dokumentu podróży został w imieniu skarżącej złożony w dniu [...].02.2012r. (k. 14 akt organu odwoławczego). Jak ustalono w toku postępowania, w/w wniosek powinien doprowadzić do wydania lub odmowy wydania zainteresowanej paszportu zagranicznego.
Rozpoznając przedmiotową sprawę należy ponadto wskazać, iż przedstawiciel ustawowy skarżącej pan S. E. niesłusznie podnosi, że procedura wydania dokumentu podróży dla jego córki sprowadzi bezpośrednie niebezpieczeństwo na całą rodzinę i jego bliskich zamieszkujących na terytorium [...] również z tej przyczyny, iż wniosek o wydanie dokumentu podróży dla skarżącej został już złożony, i dotyczy tylko jej, a nie jej ojca. Po drugie z akt sprawy wynika, że cudzoziemiec domaga się zwolnienia go z obowiązku ubiegania się o dokument podróży w placówce kraju pochodzenia w dużej mierze z uwagi na swoje obawy, że działania te zostaną zinterpretowane przez polskie władze jako podstawa do pozbawienia jego i jego córki ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jednak jak słusznie wskazały orzekające organy "obawy" te nie mogły być uwzględnione jako powód uchylania się przez cudzoziemca od uzyskania dokumentu podróży kraju pochodzenia dla córki. Ubieganie się o wydanie dokumentu podróży z kraju pochodzenia nie stanowi bowiem podstawy do pozbawienia cudzoziemca udzielonej mu ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Kwestie pozbawienia cudzoziemca ochrony uzupełniającej reguluje art. 22 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2012.680 j.t.). Zgodnie z tym przepisem cudzoziemca pozbawia się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy (art 22 ust. 1):
1) okoliczności, z powodu których była udzielona, przestały istnieć lub zmieniły się w taki sposób, że ochrona nie jest już wymagana;
2) po jej udzieleniu wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a (popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu prawa międzynarodowego), lub b (jest winny działań sprzecznych z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych określonymi w Preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych),lub w art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c (popełnił na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zbrodnię lub popełnił poza tym terytorium czyn, który jest zbrodnią według prawa polskiego, lub stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa).
3) wyjdzie na jaw, że zataił informacje lub dokumenty albo przedstawił fałszywe informacje lub dokumenty o istotnym znaczeniu dla udzielenia ochrony uzupełniającej.
(art. 22 ust. 2) Pozbawienie ochrony uzupełniającej w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy zmiana okoliczności ma charakter na tyle znaczący i długotrwały, że dalsza obawa cudzoziemca przed doznaniem poważnej krzywdy nie jest uzasadniona.
(art. 22 ust. 3.) Cudzoziemca nie pozbawia się ochrony uzupełniającej z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 3, jeżeli nadal spełnia warunki jej posiadania.
(art. 22 ust.4.) Cudzoziemca można pozbawić ochrony uzupełniającej, jeżeli po jej udzieleniu wyjdą na jaw okoliczności, o których mowa w art. 20 ust. 3.
Tym samym uznać należy, iż co do zasady w odniesieniu do skarżącej pozbawienie jej ochrony dopuszczalne jest w przypadku stwierdzenia, że okoliczności, z powodu których była udzielona, przestały istnieć lub zmieniły się w taki sposób, że ochrona nie jest już wymagana, przy czym może nastąpić to dopiero wtedy, gdy zmiana okoliczności ma charakter na tyle znaczący i długotrwały, że dalsza obawa cudzoziemca przed doznaniem poważnej krzywdy nie jest uzasadniona. Samo zatem wystąpienie przez cudzoziemca do placówki kraju pochodzenia o wydanie dokumentu podróży, nie może być zatem interpretowane jako podstawa do pozbawienia go ochrony uzupełniającej, skoro nie była to przesłanka uzasadniająca jej udzielenie. Cudzoziemiec ma bowiem prawo wystąpienia do kraju pochodzenia o wydanie mu dokumentu podróży, zaś jeśli spełnia przesłanki określone w art.73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w tym wykaże w sposób nie budzący żadnych wątpliwości (czego w niniejszej sprawie strona nie uczyniła), iż nie ma żadnej możliwości uzyskać dokument od kraju z którego pochodzi, cudzoziemcowi może być wydany polski dokument podróży.
Mając na uwadze powyższe Sąd nie podzielił zarzutów skargi, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, decyzje wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów. Czyni to nietrafnymi zarzuty skargi dotyczące naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego, jak również niewłaściwego uzasadnienia decyzji.
Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w zakresie pomocy prawnej udzielonej z urzędu oparto o art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło