IV SA/Wa 1367/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-03

Skład orzekający: Paweł Groński, Anna Falkiewicz-Kluj, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, wynikająca z problemów prawnych członka rodziny (brata) i potencjalnego zagrożenia ze strony władz, uzasadnia nadanie statusu uchodźcy lub udzielenie ochrony uzupełniającej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Obawa przed prześladowaniem musi mieć charakter obiektywny i subiektywny, a w tym przypadku skarżący nie wykazał, aby istniało uzasadnione ryzyko prześladowania z powodów określonych w Konwencji Genewskiej. Problemy prawne brata i ogólna niestabilność w kraju pochodzenia nie stanowiły wystarczającej podstawy do przyznania ochrony międzynarodowej.
Stan faktyczny
Skarżący, obywatel F., złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, powołując się na problemy swojego brata z policją w kraju pochodzenia oraz obawę przed prześladowaniem ze względu na podejrzenia o współpracę z bojownikami. Organy obu instancji odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w Konwencji Genewskiej i ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Rada do Spraw Uchodźców, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania M.A., utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2014 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Stan faktyczny sprawy poprzedzający wydanie kwestionowanej decyzji przedstawia się w sposób następujący. M.A., obywatel F. deklarujący narodowość [...], urodzony w dniu [...] r. w G., złożył w dniu 23 października 2012 r. w Placówce Straży Granicznej w T. wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczpospolitej Polskiej. Motywując wniosek cudzoziemiec powołał się na problemy jego brata z policją, związane z podejrzeniami o współpracę z bojownikami. Z wniosku wynika, że cudzoziemiec wyjechał z kraju pochodzenia w sposób legalny, nie miał problemów z przekroczeniem granicy kraju pochodzenia, nie był poddawany przemocy fizycznej i psychicznej. Zeznał, iż uważa się za osobę prześladowaną. Nie zadeklarował przynależności do partii politycznej, a także organizacji o innym charakterze. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, działając na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, 20 ust. 1 pkt 1, oraz art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680), po rozpatrzeniu wniosku M.A., odmówił cudzoziemcowi nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł o wydaleniu go z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Uwzględniając fakt, iż wnioskodawca powołał się na zagrożenie wynikające z pokrewieństwa ze swym bratem, organ stwierdził, że sprawę nadania mu statusu należy rozpatrywać w ścisłym powiązaniu ze sprawą uchodźczą jego brata. W ocenie organu, zeznania cudzoziemca, dotyczące zatrzymań jego brata przez policję [...], nie stanowią podstawy do nadania statusu uchodźcy. W postępowaniu uchodźczym prowadzonym na wniosek brata wnioskodawcy M.A. organ ustalił, iż zatrzymania były rutynowymi czynnościami lokalnych organów porządkowych. Zdaniem organu, nieprawdziwie jest twierdzenie cudzoziemca, iż pozostaje on w kręgu zainteresowania lokalnych struktur siłowych, co miałoby się przejawiać w nachodzeniu jego matki i wypytywaniu o miejsce pobytu syna. Organ pierwszej instancji stwierdził, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie daje podstaw, aby uznać, że cudzoziemiec w kraju pochodzenia był prześladowany lub zagrożony prześladowaniem ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub poglądy polityczne. Cudzoziemiec nie brał udziału w działaniach zbrojnych, nie pomagał bojownikom, nie udowodnił, aby ktoś z bliskich angażował się w działania opozycyjne, czy walkę narodowowyzwoleńczą. Nie prowadził również żadnej innej działalności, która byłaby sprzeczna z polityką [...] lub władz [...], realizowaną na K. Nie należał do żadnej partii bądź organizacji, w której jego działalność mogłaby być postrzegana za opozycyjną. Zdaniem organu, incydentalne zatrzymanie brata wnioskodawcy przez lokalne struktury siłowe nie jest wystarczającym powodem, aby mógł on zasadnie obawiać się prześladowania. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie stwierdził, aby w przypadku wnioskodawcy istniała uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, bowiem cudzoziemiec nie był prześladowany, brak jest też jakichkolwiek innych okoliczności mogących wskazywać, że jest on zagrożony prześladowaniem. Względem cudzoziemca nie zachodzi też poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, gdyż obecnie na całym terytorium F. (w tym również w C. i I.) nie toczy się żaden z konfliktów zbrojnych. Organ dodał również, że wydalenie wnioskodawcy do kraju pochodzenia nie będzie naruszało jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ani praw dziecka, określonych w Konwencji o prawach dziecka, gdyż cudzoziemiec jest kawalerem, nie posiada dzieci, a jego matka obecnie przebywa w I. Rozstrzygnięciem wniosku uchodźczego jego brata jest natomiast odmowa nadania statusu uchodźcy, odmowa udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzeczenie o wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. M.A wniósł od powyższej decyzji odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców. W tych okolicznościach, w wyniku rozpatrzenia odwołania cudzoziemca, została wydana opisana na wstępie decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2014 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że Konwencja genewska dotycząca statusu uchodźców sporządzona w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. w art. 1A zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie winny być spełnione przez osobę ubiegającą się o nadanie jej statusu uchodźcy. Zgodnie z art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w Polsce może być nadany cudzoziemcowi, który spełnia przesłanki zawarte konwencji genewskiej. Nie tylko wewnętrzne przekonanie wnioskodawcy, ale także obiektywne warunki uzasadniają stwierdzenie stanu zagrożenia z powodów wymienionych w Konwencji. Przesłankami przy nadawaniu statusu uchodźcy mogą być konkretne dowody prześladowania albo uprawdopodobnienie istnienia okoliczności mogących tworzyć uzasadnioną obawę przed prześladowaniem. W ocenie organu odwoławczego, w trakcie prowadzonego postępowania wnioskodawca nie przedstawił okoliczności wskazujących na to, że był prześladowany z przyczyn, o których mówi Konwencja genewska. Wyjazd z kraju pochodzenia po dwóch latach od zajścia, nie miał z nim bezpośredniego związku. Organ stwierdził, że wnioskodawca nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji genewskiej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia strona i jej rodzina nie byłaby narażona na prześladowanie, ani innego rodzaju represje. Wnioskodawca nie wskazał przesłanek znalezienia się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń wymienionych w art. 97 pkt 1 cytowanej ustawy w związku z postanowieniami Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 r. Nadesłane przy piśmie z dnia 13 marca 2014 r. stanowiącym uzupełnienie odwołania kserokopie zdjęć i świadectw dotyczących nauki tańca i występów strony oraz zaświadczenie o uczęszczaniu do szkoły, zdaniem organu nie mają związku z istotą sprawy. Ponadto organ podał, że artykuły prasowe nie mają waloru dowodu, o którym mowa w k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, aby spełniał warunki, które uzasadniałyby udzielenie mu ochrony uzupełniającej. Nie znalazł podstaw do podważenia stanowiska organu pierwszej instancji, zgodnie z którym wobec strony nie zachodzą przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany oraz udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu drugiej instancji, postępowanie w sprawie prowadzone było właściwie, w oparciu o dostępne możliwości ustalenia stanu faktycznego i odpowiednio zastosowane przepisy prawa materialnego, jak też postępowania administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.A., zwracając się o uchylenie jej w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 13 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 pkt 1 i 2 w związku z art. 14 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 i 517) poprzez stwierdzenie, że nie zachodzą wobec niego przesłanki uzasadniające nadanie statusu uchodźcy; art. 15 pkt 2 ww. ustawy poprzez nieodniesienie się do możliwości przyznania ochrony uzupełniającej oraz pominięcie tego rodzaju ochrony międzynarodowej; art. 97 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy w związku z art. 3 i art. 5 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285) poprzez nieuznanie C. za miejsce, w którym dochodzi do poważnych naruszeń praw człowieka oraz zagrożenia prawa skarżącego do życia, zdrowia oraz bezpieczeństwa, - naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niedokładne i niewyczerpujące zbadanie materiału dowodowego; art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niekompletne wyjaśnienie zasadności podjęcia decyzji; art. 12 k.p.a. poprzez niewystarczająco wnikliwe działania w sprawie; art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wobec nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego; art. 80 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do argumentów strony. W uzasadnieniu skargi cudzoziemiec wyjaśnił, że złożył wniosek o przyznanie statusu uchodźcy z uwagi na obawę przed prześladowaniem związanym z wydarzeniami, do jakich doszło w kraju pochodzenia, tj. problemami brata z milicją. Stwierdził, iż obawia się o swoje życie. Skarżący podkreślił, że jak zeznał w czasie przesłuchania oraz w odwołaniu wniesionym od decyzji organu pierwszej instancji, obawia się o swoje bezpieczeństwo w związku z sytuacją jego brata oraz ojca, podejrzewanych o współpracę z bojownikami islamskimi. Ojciec skarżącego zaginął wiele lat temu, został skazany na 16 lat więzienia, a potem został prawdopodobnie zabity. Do akt sprawy cudzoziemiec dołączył potwierdzenie skazania ojca, do którego nie odniesiono się w żaden sposób. Zdaniem skarżącego, jego obawy wciąż są aktualne oraz uzasadnione. Przyczyną najść są niesłuszne podejrzenia o współpracę z bojownikami. Wyjechał wraz ze swoim bratem, ponieważ obawiał się, że spotka go taki sam los, jak ojca. Skarżący podniósł, że przyczyną ubiegania się o status uchodźcy jest obawa przed grożącymi mu w kraju pochodzenia prześladowaniami ze strony funkcjonariuszy, wymuszających zeznania o byłych bojownikach, a także represje za pomoc bojownikom. Obawy nie są bezpodstawne, lecz znajdują źródło w doświadczeniach ojca oraz brata. Skarżący obawia się, że w przypadku powrotu do swojego kraju pochodzenia zostanie poddany przemocy i zmuszany do współpracy. Prawdopodobieństwo zagrożenia jego bezpieczeństwa jest bardzo wysokie. Zdaniem skarżącego, organy obu instancji nie dopełniły obowiązku wnikliwego zbadania sprawy i zebrania materiału dowodowego, przez co naruszyły ustawowe zasady prawdy obiektywnej i praworządności. Rada do Spraw Uchodźców nie przeprowadziła postępowania wyjaśniającego, a jedynie ograniczyła się do uznania ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji za właściwe, naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania. Skarżący wskazał, że w czasie drugiej wojny [...] został zmuszony wraz z rodziną do opuszczenia C. jako uchodźca. Ich dom został całkowicie zniszczony. Wraz z bratem są rozpoznawalni, gdyż od wielu lat występowali w zespołach tanecznych i dużo podróżowali. Skutkuje to bezpośrednim zagrożeniem ich życia oraz zdrowia. Skarżący podniósł, że sytuacja w C. nadal jest bardzo trudna, niebezpieczna i niestabilna oraz stwarza zagrożenie zarówno dla całego społeczeństwa, jak i poszczególnych jednostek. Skarżący zauważył, iż według Ośrodka Studiów [...], na K. mamy do czynienia z "pełzającą" wojną domową oraz stałym od wielu miesięcy zaostrzaniem konfliktu, natomiast w ocenie Komisji Europejskiej dla zwykłych obywateli obecna sytuacja w C. niewiele różni się od tej z 1999 r., gdy trwała [...] interwencja zbrojna. Ponadto, Europejska Rada do Spraw Uchodźców i Wygnańców (ECRE) stoi na stanowisku, że ze względu na sytuację w R. żaden [...] poszukiwacz azylu nie powinien być przymusowo odsyłany do tego kraju. Tymczasem, Rada do Spraw Uchodźców w żaden sposób nie odniosła się do aktualnej sytuacji panującej w kraju jego pochodzenia. Zdaniem skarżącego, organ powinien przetłumaczyć artykuły dotyczące obecnej sytuacji w C. Skarżący podniósł, iż przesłanka uzasadnionej obawy przed prześladowaniem jest podstawową i najważniejszą ze wszystkich przesłanek. Ponadto, o prześladowaniach świadczy także możliwość ich wystąpienia w przyszłości. Na realność zagrożenia wskazuje sytuacja w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o status uchodźcy, a także jej dotychczasowe doświadczenia. Skarżący stwierdził, że ma podstawy, aby obawiać się kolejnych najść po powrocie do C. Boi się również, że przy panującej niestabilności i bezprawiu kolejne najścia mogą zakończyć się tragicznie dla niego i rodziny, dlatego istnieje realne zagrożenie dla ich zdrowia i życia. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała dotychczasowe stanowisko oraz wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi, organy administracji prawidłowo orzekły o braku podstaw do przyznania skarżącemu statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz o wydaleniu skarżącego z terytorium RP wobec stwierdzenia braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Stosownie do treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy ubóstwa. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w RP nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę, określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim, tj. Konwencji o statusie uchodźców, sporządzonej w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r. oraz Protokole dotyczącym statusu uchodźców sporządzonym w Nowym Jorku w dniu 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 i 517). Jak wynika z postanowień art. 1 ust. A pkt 2 ww. Konwencji oraz art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa - wskazuje, że chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych. Podkreślić należy, że Art. 1 ust. A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. Wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, przesłanki do nadania statusu uchodźcy wskazane w Konwencji Genewskiej należy interpretować wąsko. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy. Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie jest dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości). Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi uzasadniona obawa przed prześladowaniem. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem obawa jest odczuciem indywidualnym. Dla uznania tego odczucia za udowodnione, musi ono zostać potwierdzone przez ocenę sytuacji na podstawie materiału dowodowego sprawy. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń strony. Ponieważ termin "uzasadniona obawa" łączy element subiektywny i obiektywny, oba te elementy muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu, jak wskazane zostało w podręczniku "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.). Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku oraz na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji przeanalizowały oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak również treść wypowiedzi strony złożonych w toku postępowania. Analiza tych oświadczeń jest wyczerpująca, nadto uzasadnienia wydanych decyzji zawierają wypływające z niej wnioski. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że deklarowanym powodem opuszczenia kraju pochodzenia przez skarżącego było zagrożenie wynikające z pokrewieństwa z bratem, który według zeznań strony został zatrzymany przez [...] policję w maju 2010 r. oraz w styczniu 2011 r. bez wskazania wyraźnego powodu. Skarżący podniósł, że z uwagi na osiągnięcie pełnoletniości po powrocie do kraju również może zostać zatrzymany ze względu na podejrzenia o pomoc bojownikom islamskim działającym na K., co miało miejsce w przypadku jego brata. Wskazać trzeba, że organy orzekające w sprawie dokonały analizy sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego w oparciu o opracowania eksperckie Ośrodka Studiów [...] oraz Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców dotyczące aktualnej sytuacji na K. i w I. Z opracowań tych wynika, że głównym czynnikiem powodującym niestabilność w regionie jest działalność fundamentalistycznego islamskiego podziemia zbrojnego, walczącego o oderwanie całego regionu K. (w tym C. i I.) od R. i utworzenie na jego terenach republiki rządzonej według zasad szariatu - Emiratu K. Czasowe wprowadzanie na niektórych obszarach tzw. prawnego reżimu operacji antyterrorystycznej (rodzaju stanu nadzwyczajnego) nie wpływa negatywnie na bezpieczeństwo ludności terenów nim objętych. Wprawdzie działania struktur siłowych wiążą się niekiedy z poważnymi naruszeniami praw człowieka, a zarazem naruszeniami ustawodawstwa, jednakże liczba tego typu zdarzeń jest marginalna. W tym kontekście zauważyć należy, że skarżący nie był członkiem jakiejkolwiek partii politycznej bądź innej organizacji zaangażowanej w działalność opozycyjną. Opuścił kraj pochodzenia legalnie, a władze państwa nie utrudniały mu podróżowania po terytorium kraju oraz przekroczenia granicy. W tych okolicznościach, na treść rozstrzygnięcia nie mogła wpłynąć argumentacja skarżącego, dotycząca nachodzenia jego matki przez policję w celu uzyskania informacji o skarżącym, jak również przeświadczenie strony o prawdopodobnym pozbawieniu życia ojca skarżącego przez struktury siłowe państwa, po uprzednim skazaniu na karę pozbawienia wolności. Organy orzekające prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia. Cudzoziemiec nie uprawdopodobnił, aby władze kraju pochodzenia bądź inne podmioty podejmowały czy mogłyby podejmować w przyszłości wobec niego jakiekolwiek działania krzywdzące na tle rasowym, religijnym, narodowościowym bądź na tle przynależności do określonej grupy społecznej lub poglądów politycznych. Powyższe pozwala przyjąć, iż rzeczywistym powodem wyjazdu cudzoziemca z kraju pochodzenia było dążenie strony do poprawy sytuacji życiowej. Brak poczucia bezpieczeństwa wynikający z niestabilnej sytuacji w kraju pochodzenia nie mógł stanowić przesłanki, pozwalającej na uwzględnienie wniosku strony przez organy administracji. Podkreślenia wymaga, że na terytorium kraju pochodzenia strony nie toczy się międzynarodowy lub wewnętrzny konflikt zbrojny, mogący spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludności cywilnej. Mając powyższe na uwadze, Sąd podzielił stanowisko organów administracji, zgodnie z którym skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. W ocenie Sądu, za prawidłowe należy również uznać orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji (pkt 1), tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie (pkt 2), poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego (pkt 3) i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Organy zasadnie przyjęły, że wobec skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. W związku z powyższym, organy orzekające w sprawie słusznie stwierdziły, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie za uprawnionego do nadania statusu uchodźcy bądź udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust. 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy, organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia, czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę oraz odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1 a. Przechodząc do oceny istnienia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, należy wskazać, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie: mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (pkt 1); naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu (pkt 1a); jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca (pkt 2). Jak wynika z akt sprawy, powrót skarżącego do kraju pochodzenia nie będzie naruszał prawa do życia rodzinnego strony w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ani praw dziecka, określonych w Konwencji o prawach dziecka. Skarżący jest kawalerem, nie posiada dzieci, a jego matka przebywa w I. Ponadto, wniosek o nadanie statusu uchodźcy złożony przez brata skarżącego również nie został uwzględniony. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił bratu skarżącego M.A. nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł o wydaleniu go z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Wprawdzie utrzymująca ją w mocy decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2014 r. została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1393/14, jednakże w obrocie prawnym pozostaje nadal decyzja organu pierwszej instancji. Mając na uwadze ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego, organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, iż jest narażony na naruszenia praw człowieka. Żywione obawy w świetle złożonych zeznań można rozpatrywać w kategoriach domniemania, które nie zostało potwierdzone w materiale dowodowym. Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które można zakwalifikować jako indywidualne prześladowania lub które mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. Nie przedstawił dowodu potwierdzającego znalezienie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń czy wskazującego, że władze kraju pochodzenia lub inne podmioty podejmowały krzywdzące wobec niego działania. W ocenie Sądu, przytoczone przez skarżącego okoliczności nie stanowią przesłanek uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, określonych w art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.) oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 80 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. Organy obu instancji oparły się na materiale dowodowym dostarczonym przez skarżącego, jak również na ocenie sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca. W sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające oraz ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności wydanych w sprawie decyzji. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło