IV SA/Wa 1368/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-03

Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże trudną sytuację materialną i brak możliwości poniesienia kosztów postępowania, a w szczególności kosztów związanych ze skargą kasacyjną objętą przymusem adwokackim?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że jej dochody i sytuacja materialna nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania, a ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest niezbędne do realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, zwłaszcza w przypadku konieczności wniesienia skargi kasacyjnej objętej przymusem adwokackim.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił jej skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury. Skarżąca uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialno-bytową swojej rodziny, wskazując na niskie dochody z emerytury i renty chorobowej, chorobę męża i córkę studiującą na uczelni wyższej. Posiada również mieszkanie i nieruchomość rolną, jednak gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów z powodu stanu zdrowia skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono Z. G. od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. G. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1) zwolnić Z. G.od kosztów sądowych, 2) ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Po wydaniu w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 5 października 2010 r. postanowienia odrzucającego skargę Z. G. na wskazane w sentencji postanowienie Ministra Infrastruktury, skarżąca wnioskiem z dnia 27 października 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazała na trudną sytuację materialno - bytową swojej rodziny, nadmieniając, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z chorym mężem oraz studiującą córką. Mąż skarżącej jest osobą niepełnosprawną ( po przebytym wylewie oraz paraliżu), co do której orzeczono I stopień niepełnosprawności. Jedynym jego dochodem jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.160 zł miesięcznie. Skarżąca w związku ze złym stanem zdrowia przebywa obecnie na okresowej rencie chorobowej, której miesięczna wysokość wynosi 950 zł. Uzyskiwany dochód w łącznej wysokości 2.110 zł służy do zaspokojenia niezbędnych potrzeb trzyosobowej rodziny oraz kosztów stałego leczenia skarżącej i jej męża. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku wynika, iż jest ona właścicielką mieszkania o pow. 100 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 9,90 ha. Według oświadczenia skarżącej gospodarstwo rolne właściwie nie przynosi żadnych dochodów, bowiem zły stan zdrowia skarżącej oraz brak środków na zatrudnienie osób do pracy uniemożliwia jego prowadzenie. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) Oceniając wynikający z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. warunek zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w kontekście przedstawionych we wniosku okoliczności faktycznych, stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, iż nie posiada, jak również nie jest w stanie zgromadzić oszczędności, które mogłyby zostać wykorzystane do prowadzenia (finansowania) sprawy przed sądem administracyjnym. Skarżąca oraz jej mąż są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, co wskazuje na to, że uzyskiwane przez nich dochody w postaci emerytur i renty w łącznej wysokości 2.110 zł miesięcznie, służą do zaspokojenia nie tylko codziennych potrzeb życiowych rodziny skarżącej ale również do opłacenia lekarstw oraz ewentualnej pomocy innych osób. Ponadto należy mieć na uwadze, iż na utrzymaniu skarżących pozostaje córka, która odbywając naukę na wyższej uczelni nie uzyskuje żadnych dochodów. Trudna sytuacja materialna skarżącej, a w szczególności niskie dochody oraz brak oszczędności daje zatem podstawę przypuszczać, iż poniesienie przez wnioskodawczynię kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, narazi ją na uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. Powyższe wskazuje, że istnieją przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dodatkowo należy wskazać, iż ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 5 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. G. Od postanowienia tego przysługuje skarżącej skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokackim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącą konstytucyjnego prawa do sądu. Z tych względów na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 § 2 pkt 7 ustawy P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło