IV SA/Wa 1368/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-10
Skład orzekający: Anna Szymańska, Anna Falkiewicz-Kluj, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka transportowa, która zgłosiła do odprawy celnej towary, które okazały się odpadami, jest podmiotem zobowiązanym do oddania tych odpadów do przedsiębiorcy posiadającego odpowiednie zezwolenie, nawet jeśli twierdzi, że jest jedynie przewoźnikiem, a właścicielem odpadów jest inny podmiot?Ratio decidendi
Spółka, która zgłosiła do odprawy celnej towary, które następnie zostały zakwalifikowane jako odpady, jest uznawana za wysyłającego i zgłaszającego, nawet jeśli twierdzi, że jest jedynie przewoźnikiem. W przypadku stwierdzenia nielegalnego przemieszczania odpadów, Główny Inspektor Ochrony Środowiska ma prawo wezwać zgłaszającego do zastosowania odpowiednich procedur, w tym do oddania odpadów do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie. Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił odpowiedzialność spółki jako wysyłającego i zgłaszającego, a zarzuty dotyczące wadliwości postępowania nie miały wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka U. Sp. z o.o. zgłosiła do odprawy celnej towary, które okazały się odpadami. Główny Inspektor Ochrony Środowiska (GIOŚ) postanowieniem zobowiązał spółkę do oddania odpadów do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie. Spółka wniosła zażalenie, twierdząc, że jest jedynie firmą transportową, a właścicielem odpadów jest inny podmiot. GIOŚ utrzymał w mocy swoje postanowienie, uchylając jedynie termin wykonania. Spółka zaskarżyła postanowienie GIOŚ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenie jej statusu jako strony zobowiązanej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do oddania odpadu oddala skargę
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 127 §1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a., w związku z art. 3a ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 ze zm.), art. 25 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) oraz w związku z art. 24 ust 2 lit. b i art. 2 pkt 35 lit f rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006r. ze zm.), art.. 27 ust 2 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21), po rozpatrzeniu zażalenia firmy U. Spółki z.o.o. z siedzibą w W. (dalej Skarżąca), na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2012 r. zobowiązującego Skarżącego do oddania odpadów o kodzie 16 01 21* w postaci 11 sztuk przednich części (fragmentów) pojazdów marki [...], [...], [...], [...] (2 szt), [...], [...], [...], [...], [...], [...], 10 sztuk zbiorników paliwa, 11 sztuk zderzaków, 23 sztuk lamp samochodowych, 11 szt. pokryw bagażnika, 2 szt. klapek wlewów paliwa, 44 szt. drzwi, 2 szt. anten samochodowych, 20 szt. uszczelek, 2 szt. głośników samochodowych, 12 szt. pasów bezpieczeństwa, 7 szt. przewodów do lamp, 377 szt. plastikowych elementów wnętrza, 10 szt. szyb samochodowych, 1 szt. lusterka, 6 szt. wycieraczek do szyb, 11 szt. amortyzatorów, 4 szt. sprężyn, 1 szt. lewarka samochodowego, 41 szt. kół samochodowych, 3 sztuk wałów napędowych do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gospodarki odpadami - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od otrzymania postanowienia:
1. uchylił wyżej opisane postanowienie z [...] sierpnia 2012 r. w części dotyczącej terminu jego wykonania;
2. utrzymał w mocy to postanowienie w pozostałym zakresie.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 24 grudnia 2011 r. przedstawiciel S., s.c., działając z upoważnienia Skarżącego dokonał w Urzędzie celnym w L. zgłoszenia do procedury wywozu towaru 11 sztuk przednich części (fragmentów) pojazdów marki [...], [...], [...], [...] (2 szt), [...], [...], [...], [...], [...], [...]; 10 sztuk zbiorników paliwa, 11 sztuk zderzaków, 23 sztuk lamp samochodowych, 11 szt. pokryw bagażnika, 2 szt klapek wlewów paliwa, 44 szt. drzwi, 2 sztuk anten samochodowych, 20 szt. uszczelek, 2 szt. głośników
samochodowych, 12 szt. pasów bezpieczeństwa, 7 szt. przewodów do lamp, 377 szt.
i
plastikowych elementów wnętrza, 10 szt. szyb samochodowych, 1 szt. lusterka, 6 szt. wycieraczek do szyb, 11 szt. amortyzatorów, 4 szt. sprężyn, 1 szt. lewarka samochodowego, 41 szt. kół samochodowych, 3 sztuk wałów napędowych. W wyniku przeprowadzonej kontroli przez urzędników celnych okazało się, że przedmiotowe towary stanowią odpady. Stało się to powodem wszczęcia przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, dalej GDOŚ, postępowania w sprawie określenia gospodarowania odpadami w postaci wyżej wymienionych przedmiotów. Odpis postanowienia został doręczony Skarżącemu jako wysyłającemu odpady, który pismem z 27 lutego 2012 r. wyjaśnił, że jest jedynie firmą transportową a odpady stanowią własność P. Y. z [...]., na którą to okoliczność Skarżący dołączył jego oświadczenie.
GDOŚ uznał, że Skarżący jest wysyłającym przedmiotowe odpady i postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r. zobowiązał go do oddania ich do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i odzysku odpadów w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty otrzymania postanowienia.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przemieszanie miało charakter nielegalny, przewożone fragmenty pojazdów i części samochodowe miały charakter odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie wniósł Skarżący wskazując na:
- błędne ustalenie że jest podmiotem zobowiązanym do dokonania zgłoszenia o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów ponieważ jest jedynie przedsiębiorcą transportowym dokonującym przewozu towarów na zlecenie. Skarżąca Spółka nie zakupywała tych przedmiotów a więc nie mogła dokonać ich odsprzedaży. Okoliczność ta została potwierdzona zeznaniami strony a zeznania te organ pominął;
- wadliwe przyjęcie, że dokument [...] jest fakturą zakupu podczas gdy dokument ten nigdy nie został przez spółkę zaksięgowany, co świadczy o tym, że taka transakcja nie miała miejsca;
- błędne ustalenie, że Skarżący jest stroną postępowania przy jednoczesnym nie zapewnieniu mu czynnego udziału w postępowaniu i nie zapewnienie mu możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy, zgodnie z art. 10 K.p.a.;
- pominięcie wyjaśnień strony oraz załączonych dokumentów odnośnie charakteru przewożonych towarów, co stanowi naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a;
- brak opinii biegłego rzeczoznawcy ds. motoryzacji, co uniemożliwia zakwalifikowanie wszystkich przewożonych części jako odpadów, nie wykazanie które z towarów uznano za części, które za niebezpieczne i negatywnie wpływające na środowisko.
- niewyjaśnienie czy wszystkie zgłoszone do odprawy celnej części samochodowe stanowią odpady, w tym które z nich są odpadami niebezpiecznymi o ustalonym kodzie.
Organ, ponownie rozpoznając sprawę potwierdził, że przewożony towar jest odpadem. Są to wymieszane ze sobą używane części samochodowe, które zostały załadowane na naczepę w sposób bezładny, nie zabezpieczone przed ewentualnym wyciekiem płynów eksploatacyjnych, części z nich to mechanicznie odcięte części samochodowe, które co najwyżej mogą stanowić źródło części zamiennych, po ich demontażu, który mógłby być przeprowadzony wyłącznie w stacji demontażu. W stanie w jakim są nie mogą być one, z technologicznych przyczyn, wykorzystane jako części zamienne, gdyż aby mogły być wykorzystane jako części zamienne musiałby być przetworzone. Przedmiotowe przednie części pojazdów pochodzą z samochodów osobowych o konstrukcji samonośnej, których nośnym elementem jest cała karoseria. Wykorzystanie całej przedniej części pojazdu w celu jej zespolenia z tylną takiej samej marki doprowadziłaby do wytworzenia pojazdu, którego konstrukcja powodowałaby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Poza tym nadwozia mają unikatowe numery, i zabrania się wymiany nadwozia posiadającego takiego rodzaju numery. Nie jest także możliwe złożenie nowego samochodu poza wytwórnią (poza samochodami typu [...]) - o czym stanowi art 75 ust. 3 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr. 108, poz. 908 ze zm.). Wszystko to skutkuje uznaniem, że przedmioty te nie będą mogły być wykorzystane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem i zajdzie konieczność poddania ich procesowi odzysku. Stan opisywanych przedmiotów (zbiorniki paliw z resztkami paliwa, zużyte opony, zardzewiałe i zużyte części samochodowe) oraz forma w jakiej zostały załadowane na naczepę świadczy o tym, że dla wysyłającego były one bezużytecznie i nie stanowiły pełnowartościowych części zamiennych a jedynie złom. Potwierdza to dokumentacja fotograficzna. Wśród tych przedmiotów znajdują się takie których powtórne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu na drodze lub stanowią zagrożenie dla środowiska. Są to pasy bezpieczeństwa, wycieraczki do szyb z piórami, części znajdujące się w jednostkach napędowych, płyny eksploatacyjne których użycie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 28 września 2005 r. jest zakazane.
Części będące przedmiotem zatrzymanego transportu zostały zakwalifikowane do kategorii Q2 "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym" oraz Q6 "przedmioty lub ich części nie nadające się do użytku - wg załącznika 1 do ustawy o odpadach. Co do części zakazanych do powtórnego użycia zostały one zakwalifikowane do kategorii Q13 "wszelkie substancje lub przedmioty których użycie zostało prawnie zakazane". Organ uznał, że skoro fragmenty pojazdów i części samochodowe nie mogą być wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem, to znaczy że Skarżący wyzbył się ich na rzecz
P. Y., co stanowi spełnienie przesłanki "pozbycia się" o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącego organ wskazał, że:
1. nie doszło do błędnego ustalenia, że podmiotem zobowiązanym do dokonania zgłoszenia międzynarodowego przemieszczania była Skarżąca Spółka, ponieważ zarówno w zgłoszeniu celnym jak i dokumencie [...] jako sprzedawcę wskazano spółkę U. a nabywcę P. Y. przy równoczesnym wskazaniu Skarżącego jako przewoźnika. Opis nazwy towaru na tym dokumencie jest zgodny z wykazem przedmiotów objętych zgłoszeniem celnym. Poza tym zgłoszenie celne zostało dokonane przez tę spółkę a więc to ta spółka była nadawcą towaru.
2. Organ odniósł się do oświadczeń strony, przeanalizował zebrany materiał dowodowy w tym zeznania świadków M. S. z których wynikało, że ustalenia organu co do podmiotu który dokonał zgłoszenia i nakazania uruchomienie procedury celnej są prawidłowe. Tą osobą prawną była skarżąca spółka. Tym samym organ nie dał wiary twierdzeniom Skarżącego, że jest tylko przewoźnikiem.
3. Postępowanie zostało wszczęte z urzędu na podstawie art. 25 ust. 1 pkt. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów a zgłaszający został wezwany do zastosowania procedur o jakich mowa w rozporządzeniu 1013)2006. Jak wykazało postępowanie podmiotem zobowiązanym do zgłoszenia był Skarżący, który brał udział w postępowaniu administracyjnym - co czyni zarzut naruszenia art. 28 K.p.a. za nietrafny.
4. Za nieudowodnione organ uznał twierdzenia Skarżącej o tym, że dokument [...] nie był fakturą, ponieważ nie był księgowany a transakcji nigdy nie miała miejsca. Organ wskazał, że faktura jest jednym z najważniejszych dokumentów dołączanych do zgłoszenia celnego. Przedstawiony przy zgłoszeniu celnym dokument posiada wszystkie niezbędne elementy cechujące tego rodzaju dokument: zawiera opis towaru, pełne dane nabywcy i sprzedającego, cenę jednostkową towaru, wartość ogólną faktury, rodzaj waluty, miejsce zawarcia transakcji. Specyfikacja z tego dokumentu odpowiada zgłoszeniu celnemu z 24 grudnia 2011 r. a dokument ten ([...]) został wpisany do zgłoszenia jako jeden z głównych dokumentów wymaganych do realizacji wysyłki. Fakt, że nie został zaksięgowany ma jedynie znaczenie z punktu widzenia przepisów podatkowych.
5. Nietrafny jest zdaniem organu zarzut naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a. ponieważ organ w sposób prawidłowy zebrał materiał dowodowy a następnie go ocenił, w tym również twierdzenia Skarżącego którym nie dał wiary w wyżej opisanym zakresie. Ustalenia co do stanu zatrzymanych przedmiotów oparł na protokole sporządzonym przez pracowników [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, które to
czynności odbywały się z udziałem prezesa Skarżącej Spółki. Mimo że prezes nie podpisał protokołu to go nie kwestionował.
6. Odnośnie zarzutu niewyjaśnienia czy wszystkie zgłoszone do odprawy celnej przedmioty stanowią odpady organ wyjaśnił, że przedmioty te zostały sklasyfikowane pod kodem 16 01 21* i 16 01 22 zgodnie z ich stanem. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że odpady zawierają substancje i elementy niebezpieczne, (przednie części pojazdów zawierające silniki, przeguby układu kierowniczego i zawieszenia, płyny eksploatacyjne, filtry oleju), zostały zmieszane z odpadami inne niż niebezpieczne (wycieraczki samochodowe z piórami, pasy bezpieczeństwa oraz inne części samochodowe), w związku z tym stanowią one mieszaninę 2 rodzajów odpadów, która nie została zaliczona do żadnej z kategorii wymienionej w załącznikach iii, IIIB, IV, IVA rozporządzenia 1013/2006 i dlatego organ wszystkie części samochodowe będące przedmiotem wysyłki zakwalifikował pod kodem 16 01.21*.
7. Nie trafny był zarzut dotyczący braku wywołania opinii biegłego rzeczoznawcy samochodowego, gdyż biegły taki nie ma uprawnień do formułowania opinii na temat tego czy dany przedmiot stanowi odpad a co najwyżej może stwierdzić jaki jest jego stan techniczny czy wartość. Kompetencję do ustalenia czy dany przedmiot stanowi odpad pozostawiono GIOŚ. Decydujące znaczenie dla oceny czy dany przedmiot stanowi odpad ma ich stan w dacie przemieszczania oraz wola ich przeznaczenia wyrażona przez poprzedniego posiadacza. Stąd opinia biegłego rzeczoznawcy odnosiłaby się do jednego z tych elementów (stanu technicznego), która jedynie może mieć wpływ na ocenę GIOŚ. Poza tym, zgodnie z art. 84 § 1 K.p.a. organ może zwrócić się do biegłego o zasięgnięcie opinii gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne a w tym wypadku takiej konieczności nie ma gdyż GIOŚ na mocy art. 1 i 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U: z 2007 r., Nr 44, poz. 287 ze zm.) został powołany do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska, badania i oceny stanu środowiska, kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska, oraz badania i oceny stanu środowiska a którego ustawową kompetencją jest realizacja zadań określonych w przepisach o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
8. Spółka U. jako władająca przedmiotowymi odpadami w dacie ich zgłoszenia do eksportu na teren Białorusi była posiadaczem tych odpadów, która zleciła ich eksport, co uprawniało organ do wszczęcia postępowania z udziałem Skarżącego a następnie zobowiązanie go, na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach, do przekazania ich do uprawnionego odbiorcy.
9. Zasadny jest zarzut uniemożliwienia stronie zapoznania się z zebranym przez organ I instancji materiałem dowodowy (art. 10 K.p.a.), bowiem mimo że organ traktował
Skarżącą jako stronę nie umożliwił jej, przed wydaniem decyzji merytorycznej, zapoznanie się z zebranymi dowodami. Poza tym jednak, organ informował stronę o podejmowanych czynnościach a strona złożyła wyjaśnienia. W toku postępowania przed organem odwoławczym prawo strony wynikające z art. 10 K.p.a. zostało jej zagwarantowane. Pełnomocnik Spółki zapoznał się z materiałem dowodowym 26 lutego 2013 r. a swoje stanowisko zawarł w pismach z 1 i 15 marca 2013 r., co znaczy że organ II usunął uchybienia organu I instancji. Ponieważ w toku postępowania administracyjnego Skarżąca wykonała obowiązek oddania odpadów, organ uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania tego obowiązku na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. a w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie, jako zgodne z prawem, utrzymał w mocy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Skarżąca, zaskarżając postanowienie GIOS z [...] marca 2013 r w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności:
1. błędne ustalenie, że Skarżąca Spółka jest stroną postępowania, co stanowi naruszenie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów;
2. mimo błędnego uznania Skarżącej za stronę postępowania niezapewnienie jej czynnego udziału w sprawie poprzez:
a. -uniemożliwienie jej zapoznania się z ustaleniami w sprawie oraz wypowiedzenia się na ich temat, przed wydaniem decyzji I instancji, co stanowi naruszenie art. 10 § 1, 79 i 81 K.p.a.;
b. -uniemożliwienie Skarżącej ustosunkowania się do Protokołu czynności WIOŚ w B. podjętych na wniosek organu celnego w L. stanowiącym część adnotacji urzędowej z czynności inspektora po zgłoszeniu organu celnego z 2 stycznia 2012r., co stanowi naruszenie art. 10 § 1 i 81 K.p.a.;
3. pominięcie przez organ wyjaśnień Spółki złożonych w lutym 2012 r. oraz załączonych dokumentów odnośnie charakteru przewożonych towarów i dokumentu [...] oraz wyjaśnień P. Y. odnośnie faktu kto był właścicielem przewożonych towarów, co stanowi naruszenie art. 77 § 1, 80 i 7 K.p.a.
4. niewyjaśnienie w pełni stanu faktycznego poprzez nieustalenie czy wszystkie zgłoszone do odprawy celnej części samochodowe stanowią odpady, w tym odpady niebezpieczne, co stanowi naruszenie art. 80 K.p.a.
W uzasadnieniu przedstawiono następujące argumenty:
1. postanowienie o wszczęciu postępowania nie wskazywało kto jest stroną postępowania i dopiero z postanowienia I instancji wynikało komu organ przyznaje przymiot strony i że to Skarżąca jest zobowiązana do oddania odpadu, organ nie przedstawił powodów dla których nie uznał P. Y. za stronę tego postępowania.
2. Spółka nie otrzymała protokołu z czynności oględzin z 2 stycznia 2013 r. mimo że Prezes Spółki brał udział w tych czynnościach i nie mogła tym samym złożyć wniosków wynikających z tego protokołu.
3. Pominięto wyjaśnienia Spółki co do charakteru przewożonych towarów, dokumentu [...] oraz wyjaśnień P. Y., kto jest właścicielem przewożonych towarów.
4. Pominięcie faktu, że dokument który organ uznał za fakturę nie został wprowadzony do obrotu prawnego (nie został doręczony adresatowi) i nie może stanowić podstawy do zapłaty podatku w niej wykazanego. Nie jest także dokumentem potwierdzającym zaistnienie zdarzenia gospodarczego właśnie z powodu nieprzedstawienia jej odbiorcy oraz tym samym nie wprowadzenie jej do obrotu prawnego.
5. P. Y. był właścicielem opisanych w postanowieniu towarów więc Skarżący nie mógł się ich pozbyć. To on nabył te towary które w kraju pochodzenia były traktowane jako części samochodowe co podważa stwierdzenie organu, że Skarżąca pozbyła się towarów jako przedmiotów nienadających się do ponownego użycia zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Towary, wbrew temu co stwierdza organ, były starannie ułożone i zabezpieczone a zdjęcia w aktach nie są opisane i nie wynika z nich kto je wykonał i co przedstawiają i jaki mają związek ze sprawą.
6. Brak przekonującego uzasadnienia co do zakwalifikowania poszczególnych przedmiotów w tym czy wszystkie przedmioty zostały zakwalifikowane jako odpady niebezpieczne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia nielegalnego przemieszczania odpadów Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa zgłaszającego lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia, podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia - jeżeli za nielegalne przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006 określając termin wykonania na czas nie dłuższy niż 30 dni. W tym wypadku organ wezwał do oddania odpadów do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów o kodzie 16 01 21*. Z akt sprawy wynikało, że zgłoszenia celnego dokonała firma C. S.c. z siedzibą w B. działająca w imieniu Skarżącego a więc organ prawidłowo wezwał zgłaszającego sprzedawcę uwidocznionego w zgłoszeniu celnym z 24 grudnia 2011 r., dokumencie [...] i upoważnieniu dla firmy C. do działaniu w imieniu Skarżącego z 24 grudnia 2011 r. w zakresie wszystkich niezbędnych procedur celnych, do zastosowania wskazanej procedury. Organ przyjął, że wysyłający jest jednocześnie zgłaszającym. Przeprowadzona przez organ analiza tych dokumentów jest prawidłowa a wysnute przez organ wnioski są logiczne i dlatego Sąd wywody organu w tym zakresie przyjmuje jako własne, bez potrzeby ich powtarzania.
W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi co do braku podstaw do przyjęcia, że Skarżący był jedynie przewoźnikiem, skoro z wyżej powołanych dowodów wynika zupełnie co innego. Wskazać należy, że w obu tych dokumentach jako sprzedawca widnieje Skarżący natomiast P. Y. jako kupujący. Potwierdzone to zostało zeznaniami P. C., właściciela Spółki C., który przygotowywał dokumenty celne, w tym CMR (drogowy list przewozowy) i deklarację wywozową a w których jako sprzedawcę wskazał Skarżącą Spółkę. Po drugie, o czym wydaje się zapominać Skarżący, gdyby istotnie to nie skarżąca spółka dokonała zakupu tych przedmiotów za granicą ani w Polsce, jak twierdziła w piśmie z 27 lutego 2012 r., to albo ona a już na pewno P. Y. wskazaliby podmiot lub podmioty od których nabyte zostały zabezpieczone części. Logika wskazuje, że przewożone przedmioty musiały być od kogoś zakupione. Takiej informacji w aktach brak. Gdyby podzielić argumentację Skarżącej należałoby dojść do wniosku, że ustalony jest przewoźnik i kupujący natomiast nie ma sprzedawcy. Brak tych danych w powiązaniu z wyjątkowo spójnymi dokumentami celnymi i zeznaniami P. C. świadczy w ocenie Sądu o tym, że to właśnie Skarżąca spółka była podmiotem który wysyłał towary na terytorium [...], co jest równoznaczne z ich przemieszczaniem.
Czyni to nie zasadnym zarzut skargi o błędnym ustaleniu przez organ, że skarżący jest stroną postępowania i zobowiązanym do oddania odpadów.
Wbrew temu co twierdziła strona skarżąca organ poddał analizie wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody w tym oświadczenie P. Y., któremu nie dał wiary jako sprzecznemu z dokumentami sporządzonymi przez R. C., zaakceptowanymi przez prezesa skarżącej spółki P. D. - co wynika z zeznań R. C. Zeznania tego świadka nie zostały w żaden sposób podważone przez Skarżącą Spółkę a poza tym są zgodnie z innymi wiarygodnymi dowodami, którym organ dał wiarę tj. dokumentami zgłoszenia celnego wraz z załącznikami.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art 15 i 136 K.p.a. organ II instancji jest organem merytorycznym co znaczy że ma obowiązek ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i może, o ile uzna to za celowe i niezbędne, przeprowadzać postępowanie dowodowe w celu jego uzupełnienia.
Istotnie uzasadnienie postanowienia organu i instancji było dość lakoniczne to jednak organ ponownie rozpoznając sprawę dokonał gruntownej oceny materiału dowodowego, dokonując subsumcji pod odpowiednią normę prawną. Wyjaśnił którym dowodom dał wiarę a które pominął i z jakich powodów. Uzasadnienie rozstrzygnięcia spełnia wymogi art. 107 § 3 K.p.a. Organ uznał za uzasadniony zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. i w związku z tym w toku postępowania poinformował pełnomocnika Skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, co pełnomocnik potwierdził w piśmie z 26 lutego 2013 r. (k 150 akt administracyjnych). Naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania tj. art. 10 K.p.a, w ocenie Sądu, nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia i z tego powodu, że zapoznanie się z materiałem dowodowym nie wywołało po stronie skarżącego inicjatywy dowodowej poza powtórzeniem argumentów zaprezentowanych w toku postępowania przed wydaniem postanowienia z [...] sierpnia 2012 r. Stąd zarzut dotyczący uniemożliwienia stronie zapoznania się z Protokołami czynności WIOŚ w B. nie może odnieść pożądanego przez stronę skutku i czyni zarzut niezapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie niezasadnym.
Nie trafne są także zarzuty Skarżącej iż ujawnione przedmioty nie stanowiły odpadu i że zostały wadliwie sklasyfikowane. Organ prawidłowo ustalił na podstawie protokołu z oględzin i stanu towarów, że towary były ze sobą wymieszane, zniszczone, ze znacznymi śladami korozji. Były w sposób nieuporządkowany umieszczone na naczepie, choć poprzypinane pasami. Stan tych towarów (pocięte, z płynami eksploatacyjnymi) jednoznacznie wskazywał na to, że nie mogą one stanowić nawet źródła części zamiennych, gdyż w tym wypadku musiałby być najpierw zdemontowane. Nie mogą też zostać użyte zgodnie z ich dotychczasowym przeznaczenie. Części przednie samochodów z uwagi na samonośną konstrukcję samochodów nie mogły być wykorzystane ze względu na brak możliwości wykorzystania np. przedniej części samochodu z inną, tylną częścią samochodu (zespolenie) ponieważ, każda karoseria ma unikalny nr. VIN, stanowi całość, a wykorzystanie jej w części nie przez wytwórcę tego samochodu, jest niedozwolone, o czym stanowi art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr. 108, poz. 908). Sąd w pełni podziela zaprezentowaną przez organ argumentację zawartą na stronach 15-19 postanowienia, również w odniesieniu do przyczyn zakwalifikowania towarów jako odpadu do kategorii 16 01 21*. - niebezpieczne elementy inne niż wymienione w 16 01 07 do 16 01 11, 16 01 13 i 16 01 14. Odpady tak sklasyfikowane wymienione są w załączniku nr V do rozporządzenia 1013/2006. Zgodnie z art. 36 ust 1 lit a tego rozporządzenia zabroniony jest. wywóz ze Wspólnoty, w celu dokonania odzysku, w państwach w których nie obowiązuje decyzja OECD, odpadów wyszczególnionych jako niebezpieczne w załączniku nr V do rozporządzenia 1013/2006. Zakazem tym objęte są także mieszaniny odpadów niebezpiecznych z innymi. Mieszaniną są - zgodnie z art. 2 par 3 rozporządzenia odpady, które powstały w wyniku celowego lub przypadkowego wymieszania dwóch lub więcej rodzajów odpadów a która to mieszanina nie została zaliczona do żadnej z kategorii w załącznikach nr III, IHR, IV, IVA. Organ sklasyfikowała odpady jako odpady niebezpieczne - tj. te które zawierają płyny eksploatacyjne o kodzie 16 01 21* i odpady inne niż niebezpieczne - te bez płynów eksploatacyjnych o kodzie 16 01 22. Ponieważ odpady te były zmieszane zostały ostatecznie, jako całość, uznane za odpady niebezpieczne o kodzie 16 01 21*. Ponieważ w [...] nie obowiązuje decyzja OECD - wywóz tego rodzaju towarów na jej teren, zgodnie z wyżej powołanymi uregulowaniami prawnymi, jest zabroniony.
Przedmioty tego postępowania wypełniają definicję odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach obowiązującą w dniu wydania zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z cytowanym przepisem, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Organ prawidłowo uznał te towary za odpad ponieważ przedmioty te nie mogą być w takim stanie w jakim są wykorzystane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, co uzasadnia twierdzenie, że ich posiadacz pozbył się ich. Świadczy o tym ich stan, sposób przewożenia, fakt, że część z nich jest mechanicznie pocięta a część z nich (np. filtry oleju, wycieraczki z piórami) nie jest możliwa w ogóle do ponownego wykorzystania czy w końcu to, że nie można ich wykorzystać jako części zamienne bez uprzedniego demontażu.
Nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia fakt, że zdjęcia są nieopisane ponieważ po pierwsze stanowiły one część pozostałej dokumentacji, po drugie Skarżąca nie zaprzeczała, że uwidocznione na nich części pojazdów są tymi które były przedmiotem wysyłki.
Bez istotnego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia są wywody skargi dotyczące niemożności potraktowania dokumentu [...] jako faktury. Bez względu na nazwę dokument ten był dowodem na to że sprzedawca uwidoczniony na nim tj. U. Spółka z.o.o. z siedzibą w W. sprzedała określone w nim przedmioty nabywcy P. Y. Dokument ten został przekazany przez Skarżącego firmie C. wraz z pełnomocnictwem do dokonania czynności celnych związanych z wywozem wyszczególnionych tam towarów do [...]. Okoliczności te wynikają co najmniej z zeznań R C. i zgłoszenia celnego. Skoro tak to niewiarygodne są twierdzenia Skarżącego, że nie jest sprzedawcą skoro sam takie dokumenty dostarczył. Wśród zebranych dowodów, poza oświadczeniem P. Y. nie ma żadnego, nawet pośredniego dowodu na to, że to on był sprzedawcą, wysyłającym towary a Skarżąca spółka jedynie przewoźnikiem. Fakt, że P. Y. w tym oświadczeniu przyjął na siebie odpowiedzialność za zgłoszenie nie zwalniała, w świetle tych dokumentów, Skarżącej od zgłoszenia przewozu odpadów.
Przepisy ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w art. 25, stanowiącym podstawę materialnoprawną do wydania postanowienia, odsyłają do rozporządzenia 1013/2006 który statuuje obowiązek zastosowania procedur o jakich mowa w tym rozporządzeniu. Rozporządzenie zawiera definicję "zgłaszającego" i "odbiorcy". Zgłaszającym jest w przypadku przemieszczeń pochodzących z Państwa Członkowskiego - "każda osoba fizyczna lub prawna podlegająca jurysdykcji Państwa Członkowskiego, która zamierza dokonać przemieszczenia odpadów lub zlecić to przemieszczenie i na której ciąży obowiązek zgłoszenia. Do zgłoszenia zobowiązani są w kolejności wymienionej w wykazie:
1. wytwórca pierwotny lub
2. posiadający zezwolenie nowy wytwórca który wykonuje działanie poprzedzające przemieszczanie,
3. posiadający zezwolenie podmiot zbierający (...),
4. zarejestrowany sprzedawca, który został upoważniony na piśmie przez wytwórcę pierwotnego, nowego wytwórcę lub posiadający zezwolenie podmiot zbierający, określony w pkt. 1,2,3, do działania w ich imieniu w charakterze zgłaszającego;
5. posiadacz, jeżeli wszystkie osoby wymienione w pkt 1,2,3 oraz w odpowiednich przypadkach w pkt 4 są nieznane lub niewypłacalne.
Wytwórcą jest natomiast każdy podmiot którego działalność prowadzi do powstania odpadów (wytwórca pierwotny) lub zajmujący się wstępnym przetwarzaniem, mieszaniem odpadów lub innymi działaniami w wyniku którego zmienia się charakter lub skład odpadu, (definicje zawarte w słowniczku rozporządzenia).
Gdyby nawet przyjąć koncepcję Skarżącej Spółki, że jest tylko pośrednikiem to i tak zgodnie z kolejnością wskazaną w Rozporządzeniu a opisaną wyżej, w okolicznościach tej sprawy, zgodnie z punktem 5, uznając, że wszystkie wcześniej osoby są nieznane, to U. była posiadaczem tych przedmiotów zobowiązanym do dokonania zgłoszenia. W żadnym z wypadków o których mowa wyżej nie ma mowy o tym, że to nabywca odpadów (okoliczność że P. Y. jest odbiorcą nie była kwestionowana przez Skarżącą) jest zobowiązany do dokonania zgłoszenia. Nie zachodzą tu także wyjątki o których mowa w pkt 15 Vi. in fine Rozporządzenia.
Dlatego organ prawidłowo uznał, że odpowiedzialnym za nielegalne przemieszczanie odpadów jest firma U. Spółka z.o.o. z siedzibą w W.
Sąd uznał zatem, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem gdyż organ nie dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło