IV SA/Wa 1372/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-26

Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja materialna skarżącej, która jest bezrobotna, nie posiada oszczędności i utrzymuje się dzięki pomocy córki, uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w pełnym zakresie, aby nie pozbawić jej prawa do sądu.
Stan faktyczny
A. O. i M. N. wnieśli skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Sąd odrzucił skargę A. O. z powodu braku legitymacji procesowej. Następnie A. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uzasadniając go trudną sytuacją materialną (bezrobocie, brak dochodów, utrzymanie przez córkę).
Rozstrzygnięcie
Wniosek A. O. o przyznanie prawa pomocy został uwzględniony: A. O. została zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. O. i M. N. na d decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wydaleniu postanawia: 1) zwolnić A. O. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla A. O. adwokata. A. O. i M. N. wnieśli skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia decyzji o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. O. uznając, że nie była ona stroną postępowania administracyjnego i nie przysługuje jej legitymacja do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 30 lipca 2013 r. W dniu 27 sierpnia 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że ani ona ani jej mąż M. N. nie uzyskują żadnych dochodów. Oświadczyła, że od stycznia 2013 r., nie pracuje, zaś jej mąż [...] stycznia 2013 r. został deportowany do [...] i nie pracuje. Jako osobę pozostającą z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wskazała męża. Skarżąca jest właścicielką domu o pow. 60 m2 oraz działki o pow. 700 zm2. Oświadczyła, że nie posiada kont bankowych. W piśmie z dnia 21 października 2013 r., będącym uzupełnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że odkąd jej mąż został deportowany do [...], nie ma żadnych informacji o źródłach jego utrzymania w [...]. Skarżąca zaś odkąd straciła pracę, jest na utrzymaniu córki, u której mieszka. Oświadczyła także, że córka uzyskuje dochód wysokości ok. 1000 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając sytuację materialną skarżącej wzięto pod uwagę, że jest osobą bezrobotną, nie posiada oszczędności pieniężnych. Pomoc w utrzymaniu uzyskuje od córki, która uzyskuje dochód w wysokości ok. 1000 zł miesięcznie i u której mieszka. Opisana sytuacja uzasadnia przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy nieudzielanie skarżącej prawa pomocy mogłoby wiązać się z pozbawieniem jej prawa do Sądu. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło