IV SA/Wa 1373/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], Minister Gospodarki działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], którą na postawie art. 145 § 1 pkt 4 i 148 § 1 i 2 kpa odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1996 r., nr [...], dotyczącą stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] stycznia 1951 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. Fabryka [...] oraz orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1964 r. w sprawie przejścia na własność Państwa ww. fabryki. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Gospodarki wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiąca odstępstwo od ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych, które może mieć miejsce w sytuacji, w której postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, o których mowa w art. 145 § 1 kpa. W niniejszej sprawie, pismem z dnia 18 października 2007 r., skarżący wniósł o uchylenie decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1996 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Podniósł także, że w postępowaniu administracyjnym został pominięty jako strona, nie został o tej decyzji zawiadomiony, oraz że zatajono przed nim możliwość uzyskania odszkodowania. Organ rozpoznający sprawę potraktował ww. pismo jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego i zobowiązał wnioskodawcę do wskazania terminu, w którym dowiedział się o decyzji z dnia [...] lutego 1996 r. Skarżący terminu tego nie wskazał, stwierdzając, że "dokładnie nie pamięta". Jak wskazał Minister Gospodarki, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podanie o wszczęcie postępowania strona może skutecznie złożyć w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących postawę wznowienia - w tym wypadku o wydaniu decyzji. Na podstawie przeprowadzonej analizy akt sprawy, Minister Gospodarki stwierdził, że decyzja Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1996 r. nie została doręczona skarżącemu, który jako spadkobierca właściciela znacjonalizowanego przedsiębiorstwa pn. Fabryka [...] posiadał interes prawny, legitymujący go do bycia stroną postępowania zakończonego tą decyzją. Oceniając wniosek skarżącego pod kątem zachowania terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 kpa, Minister Gospodarki uznał, iż o treści decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1996 r., skarżący dowiedział się najpóźniej 3 września 1996 r., o czym świadczy treść pism z 3 września i 14 listopada 1996 r., kierowanych przez niego do Naczelnego Sądu Administracyjnego i do Ministra Przemysłu i Handlu. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął zatem 3 października 1996 r. W tym stanie rzeczy, w związku z faktem, że podanie o wznowienie postępowania zostało przez skarżącego złożone po upływie terminu określonego w art. 148 § 2 kpa Minister stwierdził, że w sprawie znalazł zastosowanie art. 149 § 3 kpa, będący podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L.P., używający także nazwiska C., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów kpa, rażące naruszenie prawa i niedopełnienie przez pracowników ministerstwa obowiązków służbowych poprzez pominięcie skarżącego jako strony postępowania, nie doręczenie mu decyzji z dnia [...] lutego 1996 r. oraz brak pouczenia o możliwości uzyskania odszkodowania za poniesioną szkodę. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki, odnosząc się do zarzutu niedoręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] lutego 2006 r., podkreślił, że kwestia ta jest bezsporna. Jednakże podniósł także, że weryfikacja decyzji administracyjnych obciążonych tego rodzaju wadliwością dokonywana jest w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Warunkiem jest jednak wystąpienie przez pominiętą stronę z wnioskiem o wznowienie postępowania, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 1 i 2 kpa). Odnosząc się do zarzutu braku pouczenia o możliwości wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie organ stwierdził, że dotyczy on nie zaskarżonej decyzji lecz decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1996 r. Podkreślił, iż decyzja o odmowie wznowienia postępowania tym się charakteryzuje, że nie odnosi się do żadnego z wcześniejszych rozstrzygnięć ani czynności podejmowanych w postępowaniu, którego wznowienia odmówiono. Zawarte w skardze zarzuty, dotyczące nieprawidłowości w pracy pracowników ministerstwa organ uznał za bezprzedmiotowe i stwierdził, że kwestie te były już przedmiotem oceny przez odpowiednie komórki ministerstwa i że one również nie dotyczą zaskarżonej decyzji. W konkluzji Minister wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie, w dniu 2 grudnia 2008 r., skarżący oświadczył, że nazywa się P.L, okazując na tę okoliczność kartę pobytu nr [...], a nazwiska C. używa dodatkowo do celów spadkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Instytucja wznowienia postępowania jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym. Służy kontroli decyzji ostatecznych, stanowi zatem ingerencję w istniejący stan prawny i tym samym jej zastosowanie stoi w sprzeczności z zasadą trwałości decyzji administracyjnych, o której mowa w art. 16 § 1 kpa. Z tego względu jej zastosowanie może mieć miejsce w przypadkach szczególnych. Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 i 145a kpa, co oznacza, że wznowienie postępowania może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w cytowanych przepisach. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku zaistnienia przyczyny wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 (brak udziału strony w postępowaniu) termin do złożenia podania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, "strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących postawę wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Wa 1038/97 - niepublikowany). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, że w świetle art. 148 § 2 kpa bez znaczenia dla ustalenia daty dowiedzenia się przez stronę o decyzji uzasadniającej żądanie wznowienia postępowania jest ocena prawidłowości lub wiarygodności decyzji, o której strona została poinformowana. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1996 r., sygn. akt I SA 570/95, publ. - ONSA 1997, nr 2, poz. 100), oraz że "informacja o decyzji nie musi pochodzić wprost od organu wydającego decyzje, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie." (wyrok NSA z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt I SA855/99 - niepublikowany). W przypadku złożenia wniosku o wznowienie postępowania organ w pierwszej kolejności ma obowiązek zbadać kwestię dopuszczalności tego wniosku. Jest to tzw. postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy w sposób określony w art. 149 kpa, to znaczy wydaniem przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania. W sytuacji gdy strona wystąpiła z wnioskiem o wznowienie z przekroczeniem określonego w ustawie jednomiesięcznego terminu, organ jest obowiązany wydać decyzję odmowną. Podkreślić przy tym należy, że w takiej sytuacji organ w ogóle nie zajmuje się merytorycznym badaniem prawidłowości decyzji objętej wnioskiem o wznowienie. Powyższa sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Bezspornym jest, że skarżącemu nie została doręczona decyzja Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1996 r. W ocenie Sądu nie ulega także wątpliwości, że organ prawidłowo przyjął, że skarżący wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania z przekroczeniem jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa. Z treści pism kierowanych przez skarżącego zarówno do ww. Ministra jak i do Naczelnego Sądu Administracyjnego w maju i listopadzie 1996 r. wynika bowiem jednoznacznie, że już wówczas skarżący wiedział o treści decyzji z dnia [...] lutego 1996 r. Dla rozstrzygnięcia nie ma przy tym znaczenia skąd skarżący czerpał swoją wiedzę o treści ww. decyzji. Ważnym jest bowiem sam fakt, iż wiedzę tę posiadał. Wobec tego, wniosek o wznowienie postępowania złożony 18 października 2007 r., czyli 9 lat po uzyskaniu informacji o treści decyzji będącej przedmiotem tego wniosku, nie mógł być uznany za skuteczny. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.