IV SA/Wa 1375/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-22
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Grzegorz Rząsa, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany własnym, prawomocnym wyrokiem w zakresie oceny prawnej i sposobu załatwienia sprawy, nawet jeśli strona skarżąca podnosi nowe zarzuty dotyczące doręczenia korespondencji?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany własnym, prawomocnym wyrokiem w zakresie oceny prawnej i wskazaniami co do dalszego postępowania, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z art. 170 p.p.s.a., prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe. W związku z tym, sąd nie może ponownie rozpatrywać kwestii, które zostały już przesądzone w poprzednim, prawomocnym wyroku, nawet jeśli strona skarżąca podnosi nowe zarzuty dotyczące doręczenia korespondencji, które mogła podnieść w skardze kasacyjnej od poprzedniego wyroku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. R. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na wcześniejsze postanowienie GIOŚ z dnia [...] stycznia 2015 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. A. R. została zobowiązana do zastosowania procedur związanych z gospodarowaniem odpadami. A. R. wniosła zażalenie w dniu 11 lutego 2015 r., które GIOŚ uznał za wniesione po terminie, wskazując na doręczenie postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 r. w dniu 2 lutego 2015 r. Wcześniejszy wyrok WSA z dnia 8 stycznia 2016 r. stwierdził nieważność postanowienia GIOŚ z dnia [...] stycznia 2015 r. i zobowiązał GIOŚ do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W obecnym postępowaniu WSA oddalił skargę A. R., uznając, że jest związany poprzednim wyrokiem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r. zobowiązujące A. R. do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że w dniu 9 października 2014 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem w postaci wycofanego z eksploatacji pojazdu marki [...]. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. organ zobowiązał A. R. do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów poprzez zagospodarowanie odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarowania odpadami, wymaganą w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od otrzymania postanowienia.
W dniu 11 lutego 2015 r. A. R. wniosła do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zażalenie na postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. organ uchylił postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r. w zakresie dotyczącym ustalenia terminu i ustalił nowy termin jego wykonania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę A. R. wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016 r. stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, a w punkcie II powyższego wyroku zobowiązał Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Organ postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 2 lutego 2015 r., a zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem 9 lutego . Skarżąca zaś zażalenie nadała w urzędzie pocztowym w dniu 11 lutego 2015 r., a więc z uchybieniem terminu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniosła A. R. zarzucając:
mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.
- art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez nietrafne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2015 r., znak [...], w sytuacji gdy przedmiotowe zażalenie zostało wywiedzione w terminie, albowiem termin do wniesienia zażalenia w niniejszej sprawie rozpoczął bieg w dniu 6 lutego 2015 r., tj. w dacie przekazania skarżącej przez Z. J. korespondencji nr [...] zawierającej postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., względnie w dniu 4 lutego 2016 r., tj. w dacie wskazanej skarżącej przez Z. J. jako data odbioru korespondencji nr [...], nie zaś jak błędnie przyjął organ od dnia 2 lutego 2015 r. - jest to wyłącznie data odbioru przesyłki przez osobę nieuprawnioną – Z. J., nie zaś przez skarżącą;
- art. 141 § 2 k.p.a. w zw. z art. 57 § 1 k.p.a. poprzez nietrafne uznanie, że korespondencja nr [...] zawierająca postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. została skarżącej doręczona w dniu 2 lutego 2015 r., podczas gdy we wspomnianej dacie przedmiotowa korespondencja została odebrana w sposób nieprawidłowy przez Z. J. — osobę nieupoważnioną - bezpośrednio z Urzędu Poczty Polskiej, zaś faktycznie doręczona została skarżącej przez Z. J. dopiero w dniu 6 lutego 2015 r. z jednoczesną informacją o jej odebraniu w dniu 4 lutego 2015 r., a tym samym do doręczenia postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 r. doszło w dniu 6 lutego 2015 r. i to właśnie od tej daty, względnie od 4 lutego 2015 r., liczony być powinien termin siedmiu dni na wniesienie zażalenia;
- art. 141 § 2 k.p.a. w zw. z art. 42, 43 i 44 k.p.a. poprzez nietrafne uznanie, że korespondencja nr [...] zawierająca postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. została skarżącej doręczona w dniu 2 lutego 2015 r., w sytuacji gdy z okoliczności niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, że:
a. przesyłka nr [...] wydana została w dniu 2 lutego 2015 r. Z. J., nie zaś skarżącej przy czym wydanie przesyłki nastąpiło bezpośrednio w Urzędzie Poczty Polskiej;
b. Z. J. nie był upoważniony do odbioru ww. przesyłki w imieniu skarżącej;
c. Z. J. przekazał Skarżącej przesyłkę nr [...] w dniu 6 lutego 2015 r. jednocześnie informując o jej odebraniu w dniu 4 lutego 2015 r., a w konsekwencji doręczenie korespondencji skarżącej nastąpiło w dniu 6 lutego r. i to właśnie od tej daty, względnie od 4 lutego 2015 r., liczony być powinien termin siedmiu dni na wniesienie zażalenia, albowiem żadne postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego, nie przewidują skutku doręczenia stronie postępowania korespondencji związanej ze sprawą w sytuacji, gdy korespondencja ta przekazywana jest osobie trzeciej w sposób inny, aniżeli stanowi art. 42, 43 lub 44 k.p.a. - w niniejszej sprawie nie doszło do sytuacji doręczenia przesyłki domownikowi, ponieważ przekazanie nastąpiło w Urzędzie Pocztowym, ani także do skutecznego doręczenia zastępczego, albowiem nie stwierdzono okoliczności, o których mowa w art. 44 § 4 k.p.a.;
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niezebranie materiału dowodowego niezbędnego w celu dokonania należytej oceny okoliczności doręczenia skarżącej korespondencji nr [...], tj. w szczególności nie zwrócenie się przez organ do skarżącej, po doręczeniu organowi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2016 r. w sprawie o sygn. akt: IV SA/Wa 3411/15, z jakimkolwiek zapytaniem dotyczącym okoliczności doręczenia przedmiotowej przesyłki, w sytuacji gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. w szczególności z treści potwierdzenia doręczenia korespondencji nr [...] wynika jednoznacznie, że przesyłka nie była doręczana w trybie art. 43 k.p.a. oraz że przy próbie doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. korespondencja nie została odebrana z Urzędu Pocztowego przez skarżącą, a przez osobę trzecią, co w sposób oczywisty prowadzi do konieczności zweryfikowania co najmniej kwestii ewentualnego upoważnienia osoby trzeciej – Z. J. - do odbioru przedmiotowej korespondencji, zaś powyższe działania były tym bardziej uzasadnione, że przed wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku w dniu 8 stycznia 2016 r. organ samodzielnie nie dostrzegł jakichkolwiek nieprawidłowości w doręczeniu, dając tym samym asumpt do przeświadczenia skarżącej o zachowaniu terminu do wniesienia zażalenia - w niniejszej sprawie zachodzi wręcz podstawa do przeprowadzenie rozprawy administracyjnej;
- art. 80 k.p.a. poprzez nietrafne i sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym uznanie, że korespondencja nr [...] zawierająca postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. została skarżącej doręczona w dniu 2 lutego 2015 r., podczas gdy z akt sprawy wynika jednoznacznie, że w dniu 2 lutego 2015 r. przesyłka wydana została Z. J., nie zaś skarżącej, a ponadto do wydania przesyłki doszło bezpośrednio w Urzędzie Pocztowym, nie zaś bezpośrednio pod adresem, na który nadana została korespondencja, zaś załączone do niniejszej skargi materiały potwierdzają, że:
a. Z. J. nie był upoważniony do odbioru ww. przesyłki w imieniu Skarżącej z Urzędu Pocztowego;
b. Z. J. przekazał skarżącej przesyłkę nr [...] w dniu 6 lutego 2015 r. jednocześnie informując o jej odebraniu w dniu 4 lutego 2015 r., a tym samym data 2 lutego 2015 r. nie może zostać uznana za datę doręczenia postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżącej, która faktycznie otrzymała korespondencję w dniu 6 lutego 2016 r.;
- art. 6 i art. 8 k.p.a poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów prawa, tj. z naruszeniem postanowień działu I, rozdział 9 k.p.a., art. 57 § 1 k.p.a. i art. 141 k.p.a., polegające na nieuprawnionym stwierdzeniu, że korespondencja nr [...] zawierająca postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. została skarżącej doręczona w dniu 2 lutego 2015 r., w sytuacji, gdy przytoczone powyżej postanowienia nie dają podstawy do takiego zakwalifikowania okoliczności odebrania przedmiotowej korespondencji przez nieuprawnioną osobę trzecią - Z. J. - bezpośrednio z Urzędu Pocztowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia rażąco wręcz naruszającego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o:
- uchylenie skarżonego postanowienia oraz rozpoznanie zażalenia na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., jako wniesionego z zachowaniem terminu;
- w razie nieuwzględnienia wniosku z pkt I., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) wniesiono o uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 8 stycznia 2016 r. zobowiązał Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Rozstrzygnięcie w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny oparł o treść art.145 a § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu tego wyroku wskazał, że postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r. zostało doręczone w dniu 2 lutego 2015 r, a zażalenie zostało wniesione w dniu 11 lutego 2015 r., a więc z uchybieniem terminu.
Wszystkie okoliczności istotne dla rozpatrywanej sprawy zostały więc przesądzone w wyroku z dnia 8 stycznia 2016 r. W wyroku tym wskazano jakiej konkretnej treści orzeczenie powinien wydać organ. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone skargą kasacyjną i stało się prawomocne.
Mając na względzie fakt, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sąd, chyba, ze przepisy prawa uległy zmianie, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając tą sprawę związany był treścią wyroku z dnia 8 stycznia 2016 r. Do zastosowania się do powyższego orzeczenia sądu zobowiązany był zgodnie z powołanym przepisem także organ, który zgodnie z punktem II wyroku zobligowany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia przez A. R. środka zaskarżenia od postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 r.
Dodać należy, że w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, jak i obecnie rozpoznający sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związani byli wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt 3411/15, także na mocy powołanego wyżej przepisu.
W takiej sytuacji faktycznej i prawnej bezprzedmiotowym było odnoszenie się do zarzutów skargi. Zauważyć należy, że zrzuty te mogły być postawione w skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku z dnia 8 stycznia 2016 r., czego strona skarżąca nie uczyniła.
Mając na względzie powyższe rozważania w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło