IV SA/Wa 1376/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-24
Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Anna Sękowska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ochrony środowiska prawidłowo ustalił wymiar kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, uwzględniając jedynie wyniki pomiarów z wybranych punktów pomiarowych i pomijając wyniki z punktu zlokalizowanego w pobliżu stacji transformatorowej?Ratio decidendi
Organ ochrony środowiska prawidłowo ustalił wymiar kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, pomijając wyniki pomiarów z punktu zlokalizowanego w pobliżu stacji transformatorowej, ponieważ istniały uzasadnione wątpliwości co do wpływu stacji na wyniki pomiarów. Sąd uznał, że pominięcie tego punktu i oparcie rozstrzygnięcia na wynikach z pozostałych punktów było zasadne, a skarżąca nie przedstawiła skutecznych dowodów podważających ustalenia organów.Stan faktyczny
Spółka I. Sp. j. została ukarana karą biegnącą za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego przez jej zakład. Skarżąca kwestionowała rzetelność przeprowadzonych pomiarów, wskazując na wpływ hałasu komunikacyjnego, sąsiedniego zakładu oraz stacji transformatorowej. Organ pierwszej instancji nałożył karę, jednak organ odwoławczy, uwzględniając zarzut dotyczący stacji transformatorowej, pominął wyniki pomiarów z jednego punktu i ustalił niższą karę. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant referent Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2017 r. sprawy ze skargi I. Sp. j. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru kary biegnącej oddala skargę
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (zwany także "[...] WIOŚ"), decyzją z [...] maja 2016 r., ustalił dla spółki [...] Spółka Jawna z siedzibą w W. (dalej także "Spółka" lub "Skarżąca"), wymiar kary biegnącej w wysokości [...] zł/dobę, za przekroczenie w porze dnia o 9,3 dB dopuszczalnego poziomu hałasu określonego decyzją Starosty [...] z [...] stycznia 2012 r. oraz określił termin rozpoczęcia naliczania kary na dzień 2 marca 2016 r.
W uzasadnieniu wskazano, że Starosta [...] decyzją z [...] stycznia 2012 r., określił spółce dopuszczalne poziomy hałasu poza Zakładem zlokalizowanym w [...] przy ul. R. - na działkach nr ewid. [...],[...],[...],[...] i [...] w obr. ewid. [...], powstającego w wyniku jego działalności, w odniesieniu do rodzajów terenów, na które oddziałuje Zakład (tj.dz. nr ewid.: [...],[...],[...],[...], w obr. ewid. [...] oraz dz. nr ewid.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w obr. ewid. [...] – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) w następującej wysokości:
— równoważny poziom dźwięku A dla pory nocy (rozumianej jako przedział czasu od godz. 2200 do godz. 600) - LAEQ N = 40 dB ,
— równoważny poziom dźwięku A dla pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 600 do godz. 2200) - LAeqD= 50 dB.
W ramach kontroli spółki [...] przeprowadzonej w przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...], akredytowane Laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w R., zwane dalej "Laboratorium WIOŚ w R.", (posiadające Certyfikat Akredytacji Laboratorium Badawczego Nr [...], wydany przez Polskie Centrum Akredytacji), wykonało w dniu [...] marca 2016 r. w porze dnia, pomiary kontrolne hałasu emitowanego do środowiska w wyniku funkcjonowania Zakładu w C. przy ul. R. [...]. Powyższe pomiary hałasu przeprowadzone zostały w oparciu o metodykę referencyjną wykonywania okresowych pomiarów hałasu w środowisku pochodzącego z instalacji lub urządzeń, z wyjątkiem hałasu impulsowego, zawartą w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. poz. 1542, zwaną dalej "metodyką referencyjną"). Stwierdzony w punkcie pomiarowym nr 1, zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] w C., na wysokości 4 m nad poziomem terenu i w odległości 12 m od budynku mieszkalnego, poziom hałasu wyrażony wskaźnikiem LAeq D, wynosił 55,3 dB i przekraczał dopuszczalny poziom hałasu ustalony decyzją Starosty [...] o 5,3dB. Stwierdzony w punkcie pomiarowym nr 2, zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] w C., na wysokości 4m nad poziomem terenu i w odległości 30 m od budynku mieszkalnego, poziom hałasu wyrażony wskaźnikiem LAeq D, wynosił 59,3 dB i przekraczał dopuszczalny poziom hałasu ustalony decyzją Starosty [...] o 9,3 dB. Stwierdzony w punkcie pomiarowym nr 3, zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] w C., na wysokości 4 m nad poziomem terenu i w odległości 30 m od budynku mieszkalnego, poziom hałasu wyrażony wskaźnikiem LAeq D, wynosił 55,2 dB i przekraczał dopuszczalny poziom hałasu ustalony decyzją Starosty S. o 5,2 dB.
Pismem z dnia 21 marca 2016 r. Spółka wystąpiła do [...] WIOŚ o powtórzenie pomiarów hałasu, z uwagi na wątpliwości co do rzetelności pomiarów, spowodowane wpływem hałasu komunikacyjnego ulicy P., obecnością sąsiadującego zakładu oraz pracującą stacją Trafo. Ponadto Spółka prosiła o wykonanie pomiarów tła akustycznego po wyłączeniu obu Zakładów.
Pismem z 4 kwietnia 2016 r., [...] WIOŚ poinformował Spółkę, iż brak jest podstaw do powtórzenia pomiarów hałasu, a stwierdzoną uciążliwość Zakładu w C. potwierdzają ponadto badania monitoringowe hałasu wokół Zakładu, przeprowadzone w dniach 3 i 4 grudnia 2015 r. Pismem z 6 kwietnia 2016 r., [...] WIOŚ zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wymiaru kary biegnącej za przekroczenie w porze dnia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska w wyniku działalności Zakładu w C. przy ul. R. [...], określonego decyzją Starosty S. oraz o terminie rozprawy administracyjnej. W dniu 22 kwietnia 2016 r., w siedzibie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w R. odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem J. F., współwłaściciela Spółki, na której przedstawiono ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach 1-18 marca 2016 r., w tym wyniki pomiarów hałasu. Ponadto przedstawiono wyniki pomiarów monitoringowych hałasu w otoczeniu Zakładu w C. przeprowadzonych w grudniu 2015 r. Jak wynika z protokołu z rozprawy administracyjnej, Stronie wyjaśniono również zasady i podstawy prawne ustalania wymiary kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu i pouczono o zasadach wnioskowania o stwierdzenie zaprzestania przekroczenia lub zmiany kary biegnącej, a także o dwuetapowości nakładania kar oraz o terminie i o przesłankach odraczania kar. Przedstawiciel Spółki poinformował o przystąpieniu do budowy ekranów dźwiękochłonnych oraz podtrzymał wcześniejsze uwagi Spółki, iż pomiary tła akustycznego powinny być przeprowadzone po wyłączeniu pracy Zakładu.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy [...] WIOŚ, na podstawie przepisów art. 298 ust. 1 pkt 5, art. 299 ust. 1 pkt 1, art. 300 ust. 1, 2 i 4 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz przepisów obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 8 września 2015 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, na rok 2016 (M. P. poz. 904), decyzją z dnia [...] maja 2016 r., ustalił dla Spółki, wymiar kary biegnącej w wysokości [...] zł/dobę, za przekroczenie w porze dnia o 9,3 dB, dopuszczalnego poziomu hałasu określonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], powodowanego przez Zakład w C., ul. R. [...] oraz określił termin rozpoczęcia naliczania kary na dzień 2 marca 2016 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Skarżąca.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] marca 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i:
1. określił wielkość przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska o 5,3 dB w porze dnia, z Zakładu zlokalizowanego w C., ul. R. [...], należącego do spółki [...] Spółka Jawna z siedzibą w W. stwierdzonego w skali doby, na podstawie pomiarów kontrolnych przeprowadzonych w dniu 2 marca 2016 r., w odniesieniu do warunków decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2012 r.,
2. ustalił dla spółki, wymiar kary biegnącej w wysokości [...] zł/dobę, za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze dnia, przez Zakład w C. ul. R. [...],[...] C.,
3. określił termin, od którego kara biegnąca będzie naliczana na dzień 2 marca 2016 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że uwaga Spółki dotycząca lokalizacji stacji Trafo, w pobliżu jednego z punktów pomiarowych hałasu zasługuje na uwzględnienie. Z wyjaśnień przedstawionych przez [...] WIOŚ w piśmie z [...] października 2016 r., wynika, iż stacja Trafo znajduje się na terenie Zakładu w C. przy ul. R. [...], na wprost działki o nr ewd. [...], na terenie której zlokalizowany został punkt pomiary hałasu nr 2. Stwierdzony w punkcie pomiarowym nr 2 poziom hałasu wynosił 59,3 dB i przekraczał dopuszczalny poziom hałasu ustalony ww. decyzją Starosty [...] o 9,3 dB. Przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu stwierdzone w punkcie pomiarowym nr 2, było podstawą do wydania zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę wątpliwości co do ewentualnego wpływu hałasu powodowanego funkcjonowaniem stacji Trafo, na stwierdzony w punkcie pomiarowym nr 2 poziom hałasu, Główny Inspektor Ochrony Środowiska do ustalenia wielkości przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu w porze dnia oraz do ustalenia wymiaru kary biegnącej za przekroczenie w porze dnia dopuszczalnego poziomu hałasu, określonego decyzją Starosty [...], pominął wyniki pomiarów hałasu w punkcie pomiarowym nr 2, a uwzględnił tylko wyniki pomiarów hałasu przeprowadzone w punkcie pomiarowym nr 1 i nr 3.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 315 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, kary o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 5 (administracyjne kary pieniężne za przekroczenie, określonych w decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu lub pozwoleniu zintegrowanym, poziomów hałasu), wymierza się odrębnie dla pory dnia i pory nocy, natomiast zgodnie z art. 315 ust. 2 tej ustawy, przy ustalaniu wymiaru kary biegnącej za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu określonego wskaźnikiem LAeq D lub LAeq N, przyjmuje się przekroczenie w punkcie pomiarowym, w którym ma ono wartość najwyższą dla pory dnia lub pory nocy. Największe stwierdzone w porze dnia przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, wyrażonego równoważnym poziomem hałasu LAeqD wynosi 5,3 dB (w punkcie pomiarowym nr 1). Jest to przekroczenie w skali doby. Zgodnie z załącznikiem nr 5 do ww. obwieszczenia Ministra Środowiska z 8 września 2015 r. jednostkowa stawka kary za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze dnia, w przedziale "powyżej 5 do 10 dB" wynosi 19,91 zł, za każdy dB przekroczenia. Zatem, wymiar kary biegnącej wynosi: 5,3 dB/dobę x 19,91 zł/dB = 105,52 zl/dobę.
Odnośnie zarzutu Spółki, iż zaskarżona decyzja wydana została przed upływem terminu, wskazanego w zawiadomieniu [...] WIOŚ z [...] maja 2016 r., wydanym na podstawie art. 10 k.p.a., organ odwoławczy wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie [...] WIOŚ w dniu [...] kwietnia 2016 r. przeprowadził rozprawę administracyjną, w której uczestniczył przedstawiciel Spółki. Zatem Spółka miała możliwość zapoznania się ze zgromadzonymi dokumentami sprawy, jak również miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Po rozprawie administracyjnej w dniu [...] kwietnia 2016 r. [...] WIOŚ nie gromadził już nowych dowodów, jak również Spółka nie wnosiła żadnych wyjaśnień.
Odnośnie zarzutu, iż organ pierwszej instancji nie odnosił się do twierdzeń i zarzutów dotyczących przeprowadzonych pomiarów hałasu, zgłaszanych przez Spółkę, organ wyjaśnił, że z dokumentów sprawy wynika, iż [...] WIOŚ w piśmie z [...] kwietnia 2016 r. przedstawił swoje stanowisko, załączając dodatkowo wyjaśnienia Kierownika Laboratorium WIOŚ w R..
Zarzut pominięcia okoliczności, że jeden z punktów pomiarowych jest usytuowany w pobliżu stacji transformatorowej, co miało wpływ na wynik dokonywanych pomiarów, został uwzględniony przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w niniejszym postępowaniu odwoławczym. Odnośnie zakłóceń powodowanych hałasem komunikacyjnym ulicy P., oraz pracą sąsiedniego zakładu, podnoszonych przez Spółkę w piśmie z 21 marca 2016 r., Główny Inspektor Ochrony Środowiska podzielił wyjaśnienia Kierownika Laboratorium WIOŚ w R., zawarte w piśmie z 30 marca 2016 r., iż zakłócenia powodowane przejazdami samochodów czy pracą suwnicy były na bieżąco eliminowane. Metodyka referencyjna, zgodnie z którą wykonane zostały przedmiotowe pomiary hałasu, dopuszcza taką możliwość, w przypadku próbek o czasie trwania t0 = 60 sekund. Z protokołu z pomiarów hałasu w środowisku pochodzącego od instalacji lub urządzeń nr [...] wynika, iż czas pomiaru próbek elementarnych hałasu wynosił 60 sekund we wszystkich punktach pomiarowych. Ponadto GIOŚ wyjaśnił, że punkty pomiarowe hałasu zostały zlokalizowane od północnej strony Zakładu, natomiast sąsiadujący zakład, zlokalizowany jest od strony zachodniej.
Odnośnie uwag dotyczących pomiarów tła akustycznego, organ wyjaśnił, iż z protokołu z pomiarów hałasu nr [...] wynika, iż pomiar tła akustycznego wykonano w punkcie pomiarowym nr 4 zlokalizowanym za wzgórzem, od północnej strony Zakładu, w tym samym dniu i o tej samej porze, co pomiary hałasu pochodzącego od Zakładu. Zgodnie z powyższą metodyką referencyjną, w sytuacji kiedy nie jest możliwe wyłączenie źródeł hałasu dopuszcza się przeprowadzenie pomiaru poziomu tła akustycznego w innym miejscu, lecz porównywalnym do tego, w którym był usytuowany punkt pomiarowy hałasu emitowanego przez badane źródło, przykładowo w cieniu akustycznym najbliższego obiektu budowlanego lub przegrody terenowej. Organ dodał, iż zgodnie z powyższą metodyką referencyjną, pomiary poziomu tła akustycznego przeprowadza się w tym samym dniu, o tej samej porze doby i w podobnych warunkach meteorologicznych, w jakich wykonuje się pomiary poziomu emisji hałasu ze źródła. Z protokołu kontroli Nr [...] wynika, iż instalacje i urządzenia w Zakładzie w C. pracują w sposób ciągły. Biorąc pod uwagę powyższą okoliczność, w ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, sposób przeprowadzenia pomiarów tła akustycznego, nie narusza przepisów powyższej metodyki referencyjnej.
Odnośnie zarzutu, iż na załączniku graficznym protokołu z pomiarów hałasu nie zostały zaznaczone obiekty mające wpływ na rozprzestrzenianie się dźwięku, jak również brak jest wskazanych płaszczyzn odbijających dźwięk, organ stwierdził, iż w sytuacji, gdy w protokole z pomiarów hałasu nr [...] oraz w Sprawozdaniu z badań nr [...], przedstawiono szczegółową charakterystykę terenu, na którym przeprowadzono pomiary hałasu, powyższy zarzut jest bezzasadny. Charakterystyka terenu jest uwzględniana przy lokalizacji punktów pomiarowych hałasu, której szczegółowe wymagania są określone w pkt B.2. metodyki referencyjnej. Biorąc pod uwagę opis przedstawiony w protokole z pomiarów hałasu nr [...], w ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska lokalizacja przedmiotowych punktów pomiarowych hałasu spełnia wymagania określone w pkt B.2.2b metodyki referencyjnej.
Odnośnie pomiarów monitoringowych hałasu przeprowadzonych przez Laboratorium WIOŚ w R. 3 grudnia 2015 r., w porze dnia i w porze nocy, w otoczeniu Zakładu w C., których wyniki zostały przedstawione Skarżącej na rozprawie administracyjnej w dniu [...] kwietnia 2016 r., GIOŚ stwierdził, iż tylko punkt pomiarowy nr 1 zlokalizowany został na tej samej działce co punkt pomiarowy nr 2, w którym wykonane zostały pomiary kontrolne hałasu (działka nr ewid. [...] obręb C.). Pozostałe punkty pomiarowe hałasu, w których wykonano pomiary monitoringowe, zostały zlokalizowane na innych działkach, niż punkty pomiarowe, w których wykonano pomiary kontrolne hałasu. W związku z powyższym wyników tych pomiarów nie można porównywać. Natomiast punkt pomiarowy, zlokalizowany na działce nr ewid. [...] obręb C., został wykluczony z oceny przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, z uwagi na bliską lokalizację stacji Trafo.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa polegającą na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, wbrew ciążącemu na organie II Instancji na mocy art. 77 § 1 kpa obowiązkowi w tym zakresie oraz niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności lokalizacji punktów pomiarowych, sąsiedztwa innego zakładu produkcyjnego a mających istotny wpływ na końcowy wynik pomiaru,
b) art. 7 kpa wz. z art. 77 kpa poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów w postaci wykonania ponownego pomiaru emisji hałasu przy wyłączonej pracy zakładu produkcyjnego, w tych samych punktach pomiarowych, co skutkowało oparciem rozstrzygnięcia na nieprawdziwych, wykonanych nierzetelnie i zawyżonych pomiarach,
c) art. 80 kpa poprzez określenie wielkości przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska, na podstawie wykonanych pomiarów, gdzie tło akustyczne zmierzone zostało w odległości ponad 200 metrów od zakładu i 300 metrów od ulicy R. (R. – S.), za górką co w znacznym sposób przełożyło się na niski wynik pomiaru tła,
d) art. 107 § 3 kpa poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie w decyzji okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ w toku załatwienia sprawy i wydania zaskarżonej decyzji, w szczególności nie uzasadnienie dlaczego pominięto wniosek o ponowne przeprowadzenie pomiarów przy wyłączonej pracy zakładu.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
a) art. 299 ust. 2 ustawy dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ustawy poprzez jego niezastosowanie i nie poinformowanie Skarżącej o stwierdzeniu przekroczenia ustalonych norm oraz nieprzekazanie jej wyników pomiarów, co spowodowało, że brak było przesłanek do wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie dotychczasowych ustaleń.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska stanowiły przepisy art. 299 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 300 ust. 1, 2 i 4, art. 315 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (jedn. tekst Dz. U z 2017, poz. 519 ze zm., dalej "p.o.ś."). Przy czym pomiary dokonywane były zgodnie z metodyką referencyjną pomiarów okresowych hałasu w środowisku określoną w Załączniku Nr 7 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. z 2014 r. poz. 1542) – zwanego dalej "rozporządzeniem". Jeżeli zaś chodzi o wysokość stawek kar za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu na rok 2016 zastosowanie znajdowało obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 8 września 2015 r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu na rok 2016 (M. P. 2015 r. poz. 904) – zwanego dalej "obwieszczeniem", które w Załączniku Nr 5 przewiduje jednostkowe stawki kar za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu.
Mając na uwadze obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji wyżej wymienione regulacje prawne Sąd uznał, że decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2017 r. jest zgodna z prawem.
Dopuszczalny poziom hałasu dla Zakładu skarżącej Spółki w C. został określony w ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. i dla pory dnia równoważny poziom dźwięku A określonego wskaźnikiem LAeq N wyniósł 50 dB.
Nie jest kwestionowane, że w dniach 1-18 marca 2016 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w R. prowadzili kontrolę skarżącej Spółki, a w jej toku w dniu 2 marca 2016 r. certyfikowane Laboratorium WIOŚ w R. wykonało pomiary kontrolne hałasu emitowanego do środowiska przez Zakład Spółki, znajdujący się przy ul. [...][...].
Z akt sprawy wynika, że o wszczęciu kontroli J. F. współwłaściciel skarżącej Spółki został poinformowany w dniu 11 lutego 2016 r., co wynika z pkt 1.1 protokołu kontroli. Z treści tego protokołu, a w szczególności z załącznika do protokołu kontroli wynika, że poprzedzony był on: 1) oględzinami terenu Zakładu skarżącej Spółki przeprowadzonymi z udziałem J. F. w dniu 1 marca 2016 r. (protokół oględzin podpisany bez zastrzeżeń przez J. F.); 2) protokołami z pomiaru hałasu w środowisku nr [...] i nr [...], w których J. F. poinformowany został o czasie i sposobie przeprowadzenia pomiarów w porze nocnej, jednak nie wyraził chęci uczestniczenia w badaniach; 3) sprawozdaniami z badań hałasu w środowisku Zakładu skarżącej Spółki w porze dnia i nocy nr [...] i nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., które przekazano kontrolowanemu podczas kontroli w dniu 11 marca 2016 r., co wynika z pkt II str. 6 protokołu kontroli i protokołu rozprawy administracyjnej, przeprowadzonej w dniu 22 kwietnia 2016 r. z udziałem J. F., który tychże okoliczności nie kwestionował i podpisał protokół z rozprawy.
Z protokołu kontroli i dołączonych do niego załączników i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w toku kontroli wytypowano 4 punkty pomiarowe hałasu w środowisku w porze dnia i nocy, w tym 1 punkt w miejscu stanowiącym tzw. tło akustyczne. Pomiary wykazały, że równoważny poziom hałasu (dźwięku A): 1) w porze dnia wyniósł: 55,3 dB (pkt 1), 59,3 dB (pkt 2) i 52,2 dB (pkt 3). Najwyższe przekroczenie poziomu hałasu wyniosło zatem 9,3 dB. Z powyższego wynika, że najwyższe przekroczenie poziomu hałasu w porze dnia, o którym mowa w art. 315 ust. 2 ustawy, odnotowano w drugim punkcie pomiarowym. Z uwagi jednak na lokalizację w punkcie pomiarowym nr 2 stacji Trafo, co uprawdopodobniało możliwość powodowania zakłóceń wyników pomiarów oraz brak możliwości eliminowania ewentualnych zakłóceń z uwagi na zastosowaną metodykę referencyjną (patrz: wyjaśnienia pełnomocnika GIOŚ przedstawione na rozprawie), Sąd stwierdził, iż organ odwoławczy zasadnie pominął stwierdzone w tym punkcie przekroczenie hałasu. Wobec tego stwierdzone najwyższe przekroczenie zostało określone w oparciu o punkty pomiarowe nr 1 i 3 i wyniosło 5,3 dB (pkt 1).
Mając na uwadze stwierdzone najwyższe przekroczenie poziomu hałasu w porze dni (5,3 dB), jednostkową stawkę kary dla 2016 r. wynoszącą w porze dnia 19,91 zł za każdy dB przekroczenia przy wielkości przekroczenia w przedziale powyżej 5 do 10 dB (Zał. Nr 5 do obwieszczenia), organ odwoławczy, w oparciu o przepisy art. 300 ust. 2 i 4, art. 315 ust. 2 ustawy, określił dla Zakładu skarżącej Spółki stwierdzone przekroczenie w wysokości 5,3 dB w porze dnia (pkt 1 decyzji), ustalił dla skarżącej Spółki wymiar kary biegnącej w wysokości [...] zł na dobę (5,3 dB x 19,91 zł) i określił termin początkowy naliczania kary biegnącej na dzień 2 marca 2016 r., tj. dzień zakończenia wykonania pomiarów hałasu Zakładu skarżącej Spółki.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej w zakresie nie uwzględnienia wniosku o powtórzenie pomiaru hałasu, z uwagi na pracę sąsiadującego Zakładu i bliskość ul. P., usytuowanie stacji Trafo i pomiaru tła przy wyłączonej pracy obu zakładów, Sąd wyjaśnia, że w organy nie naruszyły prawa nie uwzględniając tych wniosków. Organy wyjaśniły bowiem w sposób przekonujący motywy nieuwzględnienia tych wniosków, oparte o wyjaśnienia udzielone przez Kierownika Laboratorium WIOŚ w R. w piśmie z dnia 30 marca 2016 r. (akta administracyjne). Z wyjaśnień tych wynika, że dźwięki generowane przez sąsiedni Zakład i ul. P. (praca suwnicy, przejazdy samochodów) nie były uwzględniane i były na bieżąco wycinane (eliminowane) w trakcie prowadzenia pomiarów, ponieważ zastosowana metodyka pomiarów na to pozwalała. Autor wyjaśnień potwierdził też zgodność pomiarów z metodyką referencyjną zawartą w Załączniku Nr 7 do rozporządzenia, brak wpływu tła akustycznego (szumu wiatru, odgłosów zwierząt) na równoważny poziom dźwięku emitowanego z Zakładu oraz uwzględnienie tego typu dźwięków w obliczeniach równoważnego poziomu hałasu. Hałasy związane z funkcjonowaniem stacji Trafo pominął organ odwoławczy uwzględniając w tym zakresie stanowisko skarżącej Spółki. Odpowiedzi na zastrzeżenia skarżącej Spółki zawarte w piśmie z dnia 21 marca 2016 r. udzielił też Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w piśmie z dnia 4 kwietnia 2016 r. wskazując, że pomiary kontrolne prowadzone w dniach 2 i 3 marca 2016 r. były poprzedzone pomiarami monitoringu środowiska Zakładu skarżącej Spółki w porze dnia i w porze nocy także w oparciu o 4 punkty pomiarowe, w tym jeden w cieniu akustycznym (sprawozdania z badań nr [...] i nr [...], które miały miejsce w dniu 3 i 4 grudnia 2015 r.). Wyniki tychże badań zostały określone na tej samej podstawie prawnej (Zał. Nr 7 do rozporządzenia), w oparciu o tę samą metodę i wskaźniki pomiarowe (metoda pomiarowa bezpośrednia dźwięku A, metoda próbkowania w czasie odniesienia T, wskaźniki LAeq N i LAeq D). Badania te także potwierdzają przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu określonych decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Z tych sprawozdań wynika, że w porze dziennej najwyższe przekroczenie wyniosło 11,9 dB, a w porze nocnej 23 dB. WIOŚ wyjaśnił, że poziomy hałasu uzyskane w ramach monitoringu są porównywalne z pomiarami kontrolnymi z 2 i 3 marca 2016 r., co nie daje podstaw do powtórzenia pomiaru hałasu.
Powyżej zaprezentowane argumenty nie zostały skutecznie podważone przez stronę skarżącą, Sąd zaś uznał je za wiarygodne. Metodyka referencyjna zawarta w Zał. Nr 7 do rozporządzenia dopuszcza bowiem możliwość eliminowania źródeł hałasu nie pochodzącego od kontrolowanego Zakładu w przypadku próbek o czasie trwania To=60 s. Taki zaś pomiar próbek został zastosowany podczas kontroli. Przy tym z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że punkty pomiarowe znajdowały się od północnej strony Zakładu, a sąsiadujący Zakład zlokalizowany jest od strony zachodniej. Jeżeli chodzi o uwagi skarżącej Spółki dotyczące pomiaru tła akustycznego Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że pomiar ten wykonano w pkt 4 zlokalizowanym za wzgórzem od północnej strony Zakładu w tym samym dniu i o tej samej porze, co pomiar hałasu Zakładu. Metodyka referencyjna dopuszcza pomiar poziomu tła akustycznego w sytuacji, gdy nie jest możliwe wyłączenie źródła hałasu. Taka sytuacja – w ocenie Sądu – miała miejsce w niniejszej sprawie. Współwłaściciel skarżącej Spółki J. F. nie składał bowiem bezpośrednio przed lub w toku dokonywania pomiarów hałasu wniosku o wyłączenie kontrolowanego Zakładu, ponieważ nie wyraził chęci uczestnictwa w procedurze pomiarowej. Nie uczynił tego także obecny przy pomiarach G. M. – przedstawiciel prowadzącego kontrolowany Zakład. Sam kontrolujący bez zgody kontrolowanego nie mógł tego uczynić, zwłaszcza że specyfika procesów technologicznych uzasadnia wniosek, iż kontrolowany Zakład pracuje w sposób ciągły. Zasadnie więc dokonano pomiaru poziomu tła akustycznego przy włączonym źródle hałasu w innym miejscu, porównywalnym do tego w którym był usytuowany punkt pomiarowy hałasu emitowanego przez badane źródło, tj. w cieniu akustycznym najbliższej przegrody terenowej (pkt E.II.2 ppkt 4 lit. b Załącznika Nr 7 do rozporządzenia), którą stanowiło wzgórze od północnej strony Zakładu.
Do argumentu podniesionego w skardze, a dotyczącego nie uwzględnienia wniosku o wyłączenie Zakładu skarżącej Spółki, odniósł się pełnomocnik GIOŚ na rozprawie w dniu 24 października 2017 r. Wyjaśnił on, że podczas dokonywania pomiarów obecny był pan J. F., który nie zgłosił możliwości wyłączenia zakładu. Na terenie zakładu skarżącej Spółki natomiast działa 30 suszarni, kotłownia, hale produkcyjne. Odbywa się tam proces suszenia drewna. Organ nie mógł zatem samodzielnie zadecydować o ingerencji w procesy technologiczne prowadzone na terenie kontrolowanego zakładu i wyłączenie go. Sąd uznał powyższe wyjaśnienia za wiarygodne. W konsekwencji, Sąd uznał, że przeprowadzenie pomiarów według alternatywnego sposobu mierzenia tła akustycznego uwzględniającego ciągłość działania kontrolowanego zakładu, było uzasadnione. Tym samym zaś brak było powodów dla uwzględnienie wniosku Strony o ponowne przeprowadzenie pomiarów hałasu przy wyłączonej pracy Zakładu.
Zdaniem Sądu, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że nie są zasadne podnoszone przez skarżącą Spółkę zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy przeanalizował szczegółowo stan faktyczny sprawy, zastosował w sprawie właściwe przepisy prawa, odniósł się do zarzutów odwołania, w tym uwzględnił zarzut Spółki dotyczący wykluczenia pomiaru hałasu z punktu pomiarowego nr 2, zlokalizowanego przy stacji transformatorowej. Sąd podziela stanowisko organu, że wynik uzyskany z tego punktu budzi. Rozstrzygnięcie kasacyjno-reformatoryjne i argumentacja zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na poparcie takiego stanowiska Głównego Inspektora Ochrony Środowiska ma oparcie w przepisie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, ma odzwierciedlenie w aktach sprawy i nie budzi zastrzeżeń Sądu.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, w pełni podziela stanowisko Sądu wyrażone w wyroku wydanym w sprawie o sygn. IV SA/Wa 1377/17, że zaprezentowane przez skarżącą Spółkę zarzuty do procedury i wyników pomiaru hałasu Zakładu stanowią jedynie polemikę z ustaleniami kontrolującego inspektora WIOŚ w R., ustaleniami pracowników akredytowanego Laboratorium WIOŚ w R. badających wyniki pomiarów, ustaleniami i ocenami organów orzekających w sprawie. Skarżąca Spółka nie przedstawiła na poparcie swego stanowiska żadnego przeciwdowodu. Spółka nie monitoruje we własnym zakresie poziomu hałasu wytwarzanego przez Zakład przy ul. R. [...], skoro z protokołu kontroli wynika, że do 1 marca 2016 r. nie przesłała do [...] WIOŚ wyników obowiązkowych okresowych pomiarów hałasu. Dopiero na rozprawie administracyjnej J. F. oświadczył, że zlecił wykonanie pomiarów hałasu emitowanego przez Zakład, jednakże mimo upływu ponad 11 miesięcy pomiędzy rozprawą administracyjną, a wydaniem przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji skarżąca Spółka nie przedstawiła żadnych wyników pomiarów hałasu mimo, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji, tj. w dniu 9 marca 2017 r., [...] Sp. j. z siedzibą w W. została poinformowana o zgromadzeniu przed wydaniem decyzji materiału dowodowego w sprawie, możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów.
Jeżeli natomiast chodzi o podnoszony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 299 ust. 2 p.o.ś, Sąd wyjaśnia, że kwestionowany przepis jest przepisem procesowym, normującym w szeroko rozumianym postępowaniu o wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej kwestie trybu i terminu zawiadamiania przez organ podmiotu kontrolowanego m.in. o przekroczeniach stwierdzonych na podstawie kontroli WIOŚ i wynikający z tego obowiązek przekazania wyników pomiarów. Przepis ten nie określa żadnych praw i obowiązków o charakterze materialnoprawnym. To, że przepis art. 299 ust. 2 został zawarty w ustawie regulującej problematykę materialnoprawną (zasady ochrony środowiska i korzystania z jego zasobów) nie oznacza, że jest to przepis prawa materialnego. W ustawie w Dziale III Rozdziale 1 unormowano postępowanie szczególne w stosunku do ogólnej procedury administracyjnej (Kpa), tj. postępowanie o wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że przepis art. 299 ust. 2 ustawy ma charakter procesowy, normuje zachowanie organu (WIOŚ), po stwierdzeniu na podstawie wyników kontroli (pomiarów) określonych przekroczeń emisji czynników odziaływujących negatywnie na środowisko. Sąd podziela stanowisko wyrażony ww. wyroku, iż określony w tym przepisie termin 21 dni na zawiadomienie przez organ o stwierdzonych przekroczeniach podmiotu kontrolowanego i na przekazanie temu podmiotowi wyników pomiarów ma charakter procesowy i instrukcyjny, dotyczy wstępnej fazy postępowania o wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej, tj. postępowania kontrolnego poprzedzającego główne postępowanie wymiarowe. Ustawa nie wiąże z naruszeniem tego terminu żadnych konsekwencji. Z przepisu art. 300 p.o.ś wynika, że warunkiem wydania decyzji ustalającej wymiar kary biegnącej jest uprzednie stwierdzenie przekroczenia na podstawie kontroli, a to miało miejsce w niniejszej sprawie. Z kolei z przepisu art. 308 p.o.ś. wynika, że jedyny przypadek, kiedy postępowanie w sprawie o wymierzenie kary nie może być wszczęte dotyczy sytuacji, gdy przewidywana wysokość kary nie przekroczy 800 zł. Zatem w innych przypadkach postępowanie o wymierzenie kary zostaje przez organ obligatoryjnie wszczęte, po stwierdzeniu na podstawie wyników kontroli określonych przekroczeń. Z akt sprawy wynika, że sprawozdania z badań hałasu nr [...] i nr [...] r. zostały przekazane J. F. w dniu 11 marca 2016 r., a zatem przed upływem 21 dni od wykonania pomiarów (2 marca 2016 r.). Sprawozdania te zawierają: wynik pomiaru imisji hałasu, wynik pomiaru tła akustycznego, wynik badań hałasu w środowisku. W tym dniu zatem kontrolowany dowiedział się o wynikach kontroli. Zwrócić należy uwagę, że przepis art. 299 ust. 2 p.o.ś nie zobowiązuje organu do przekazywania kontrolowanemu protokołu kontroli kończącego fazę postępowania kontrolnego, a jedynie do przekazania wyników pomiarów. Te zaś zawarte są m. inw sprawozdaniach z badań hałasu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło