IV SA/Wa 1378/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-04

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać oddalony z powodu niewykonania wezwania do uzupełnienia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Prawo pomocy, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, może być przyznane osobie prawnej, która wykaże brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia kosztów spoczywa na wnioskującym, który musi przedstawić odpowiednią dokumentację potwierdzającą swój stan majątkowy. Niewykonanie wezwania sądu do uzupełnienia braków wniosku skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka akcyjna "B." z siedzibą w G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym dotyczącym skargi na postanowienie Ministra Gospodarki o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Spółka oświadczyła, że nie posiada majątku ani dochodów, jednak nie przedstawiła wymaganych dokumentów finansowych pomimo wezwania sądu do ich uzupełnienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku "B." S.A. z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "B." S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. "B." S.A. z siedzibą w G. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazane w sentencji postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...]. Ze złożonego w dniu 7 września 2010 r. formularza PPPr wynika, że wnioskująca Spółka jest przedwojenną spółką akcyjną, nie posiadającą żądnego majątku. Według oświadczenia zawartego w nadesłanym formularzu Spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie uzyskuje również jakichkolwiek dochodów. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona skarżąca wskazała, iż nie posiada żadnych środków trwałych, a wysokość kapitału zakładowego wynosi 0,97 zł. Pismem Sądu z dnia 17 września 2010 r., na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a. ) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu udokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), wezwano skarżącą Spółkę do nadesłania, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania: - odpisu bilansów oraz rachunków zysków i strat za IV kwartał 2009 r. oraz I i II kwartał 2010 r., - sprawozdania finansowego Spółki za ostatni rok podatkowy, ewentualnie innych dokumentów potwierdzających oświadczenie zawarte w urzędowym formularzu PPPr z dnia 7 września 2010 r., iż wnioskodawca nie uzyskuje żadnych dochodów oraz nie ponosi strat. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono stronie skarżącej w dniu 28 września 2010 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki k.250 akt sądowych). Termin do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął zatem bezskutecznie w dniu 5 października 2010 r. Skarżący w zakreślonym terminie nie wykonał wezwania Sądu z dnia 17 września 2010 r. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.) Powołane we wniosku okoliczności powinny uzasadniać to wyjątkowe traktowanie, bowiem instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 powołanej ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane z udziałem w sprawie. Nie można jednak odmówić prawa pomocy, jeżeli wiązałoby się to z ograniczeniem prawa do sądu, gdy na skutek braku środków finansowych (w tym wypadku na koszty sądowe), strona nie miałaby możliwości dochodzenia swych praw. Z powyższego wynika, że ciężar udowodnienia możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca zatem musi przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania. Prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierający informacje o wszelkich posiadanych przez stronę aktywach jest warunkiem koniecznym do dokonania prawidłowej oceny, iż strona nie jest w stanie zgromadzić funduszy niezbędnych do prowadzenia procesu. "B." S.A. z siedzibą w G. zawarła co prawda w formularzu informacje o braku środków trwałych oraz kont bankowych, jednak nie przedstawiła jakichkolwiek informacji o wydatkach ponoszonych na swoją działalność. Z oświadczenia złożonego w formularzu wniosku wynika, iż od 1990 r. Spółka podejmuje działania zmierzające do odzyskania mienia (ruchomego i nieruchomego) przejętego przez Skarb Państwa. Podejmowane działania, w szczególności prowadzenie postępowań zmierzających do uzyskania odszkodowania, generują wydatki związane z dochodzeniem powyższych roszczeń. Powołując się na trudną sytuację majątkową Spółka nie udokumentowała w jakikolwiek sposób faktu, iż za ostatni rok obrotowy nie uzyskała zysków i nie poniosła żadnych strat, w szczególności nie przedstawiła bilansu oraz rachunków zysków i strat, wskazujących na stan majątkowy i podejmowane przez Spółkę operacje finansowe w ubiegłym roku oraz roku 2010. Przedłożenie przez stronę skarżącą żądanych dokumentów pozwoliłoby na pełną ocenę sytuacji materialnej, w jakiej wnioskująca Spółka się znajduje. Wezwanie Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało doręczone Spółce w dniu 28 września 2010 r., termin zatem do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął bezskutecznie w dniu 5 października 2010 r. Wnioskodawca do dnia dzisiejszego nie uzupełnił wniosku o dokumenty wymienione w wezwaniu Sądu z dnia 17 września 2010 r. W konsekwencji należy przyjąć, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące stanu majątkowego wnioskującej Spółki oraz jej możliwości finansowych, do których udzielenia zobowiązano skarżącą, a które miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez nią wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez stronę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeśli strona mimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji-do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Skoro skarżąca Spółka wezwana do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o dokumenty źródłowe potwierdzające jej aktualny stan majątkowy, nie wykonała wezwania Sądu należy przyjąć, iż nie wykazała w sposób dostateczny, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło