IV SA/Wa 1378/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kaja Angerman Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych odwołania oddala skargę. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczyniono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie własne Kolegium z [...] marca 2019 r. nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego odwołania Stowarzyszenia Zwykłego "[...]" z siedzibą w [...] od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] listopada 2018 r. nr [...], ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech budynków do chowu kur nieśnych o obsadzie 65000 sztuk każdy, zmiana sposobu użytkowania trzech budynków w trakcie realizacji do obsady 65000 sztuk każdy oraz rozbudowa istniejącej odchowalni do obsady 65000 sztuk, w systemie chowu klatkowego, na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w miejscowości [...]. Stan niniejszej sprawy przedstawiał się następująco. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pismem z 28 grudnia 2018 r. wystąpiło do skarżącego Stowarzyszenia o usunięcie braków formalnych odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] listopada 2018 r. nr [...], z uwagi na brak dokumentu potwierdzającego, że osoba, która podpisała odwołanie, była upoważniona do wniesienia odwołania w imieniu Stowarzyszenia. Pismo zawierało pouczenie, że nieusunięcie wskazanego braku w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania będzie skutkować pozostawieniem odwołania bez rozpoznania. Wezwanie to zostało prawidłowo doręczone Stowarzyszeniu skutecznie stycznia 2019 r., jednak w wyznaczonym terminie nie usunięto wskazanego braku formalnego odwołania. Kolegium pozostawiło więc odwołanie bez rozpoznania. Skarżące Stowarzyszenie 19 lutego 2019 r. wystąpiło o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego odwołania. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] postanowieniem z [...] marca 2019 r. nr [...] odmówiło Stowarzyszeniu przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z listopada 2018 r. nr [...]. W ocenie Kolegium, nie zaistniała przesłanka do przywrócenia terminu, ponieważ nie można było uznać, że uchybienie terminu do usunięcia braku formalnego odwołania nastąpiło bez winy Stowarzyszenia. Skarżące Stowarzyszenie wystąpiło więc z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że w sprawie powinny być wzięte pod uwagę wszystkie okoliczności oraz zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie własne z [...] marca 2019 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na odwołaniu od wskazanej decyzji widnieje podpis Prezesa Stowarzyszenia – K. B. Kolegium wzywając Stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych odwołania wskazywało, że brakuje "dokumentu potwierdzającego, że osoba, która podpisała odwołanie, jest upoważniona do wniesienia — w imieniu Stowarzyszenia – odwołania od ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...]". Wezwanie to zostało prawidłowo doręczone 9 stycznia 2019 r. Natomiast 18 stycznia 2019 r. Stowarzyszenie przedłożyło "Zaświadczenie o wpisie do ewidencji stowarzyszeń" wystawione przez Starostę [...] [...] stycznia 2019 r., które nie czyniło zadość żądaniu Kolegium, ponieważ nie wynika z niego, kto jest upoważniany do działania w imieniu Stowarzyszenia do składania odwołań. Dopiero składając wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania, do wniosku załączono również uchwałę członków Stowarzyszenia z 28 listopada 2018 r., w której wskazano, że udzielono pełnomocnictwa K. B. – Prezesowi Stowarzyszenia do złożenia odwołania. W ocenie Kolegium, nie można więc przyjąć, że wezwanie nie zostało prawidłowo zrealizowane w wyznaczonym terminie. Ponadto, we wniosku podniesiono również, że zwłoka miała miejsce ze względu na udział Prezesa Stowarzyszenia w zabiegach rehabilitacyjnych i leczniczych. Przedłożone dokumenty nie potwierdzają jednak braku winy w uchybieniu terminu po stronie Stowarzyszenia. Po pierwsze nie świadczą, że w sprawie miała miejsce choroba, która nie pozwoliła na dokonanie czynność, do której dokonania Stowarzyszenie zostało wezwane. Kolegium wskazało, że z załączonego orzeczenia wynika, że wystąpiła niepełnosprawnością w stopniu lekkim, natomiast z karty wizyty w Specjalistycznym Gabinecie Ortopedyczno-Traumatologicznym w [...], że wizyta ta miała miejsce 4 stycznia 2019 r., ze wskazaniem daty kontroli na 8 stycznia 2019 r., a następnie na 25 stycznia 2019 r., zaś ze skierowania na zabiegi fizjoterapeutyczne z 13 listopada 2018 r. oraz z informacji zwrotnej do lekarza kierującego z 15 lutego 2019 r., że Prezes Stowarzyszenia przeszedł zabiegi rehabilitacyjne. Ponadto, wezwanie o uzupełnienie brak formalnego odwołania zostało Stowarzyszeniu prawidłowo doręczone 9 stycznia 2019 r., tak więc ostatnim dniem na dopełnienie wymaganego żądania był 16 stycznia 2019 r. W tym dniu Prezes Stowarzyszenia nadał w Urzędzie Poczty w [...] pismo skierowane do Kolegium, do którego załączył "Zaświadczenie o wpisie do ewidencji stowarzyszeń", a zatem dolegliwości nie były na tyle uciążliwe, aby uniemożliwić zainteresowanemu uczynienie zadość żądaniu Kolegium w zakreślonym terminie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodło Stowarzyszenie Zwykłe "[...]". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, ponieważ zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, a które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot skargi mieścił się w dyspozycji tego przepisu, dlatego tryb ten mógł mieć zastosowanie w sprawie. Ponadto sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Przy czym zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, dokonując zaś kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga Stowarzyszenia Zwykłego "[...]" jest niezasadna, ponieważ nie stwierdzono istnienia wad postępowania, które powinny skutkować derogowaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Sąd przyjął jednocześnie za własne ustalenia faktyczne poczynione przez organ, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne referowanie. Co więcej, stanowisko organu w całości zasługuje na aprobatę. Przedmiot sądowej kontroli stanowiło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], którym Kolegium utrzymało w mocy postanowienie własne z [...] marca 2019 r. nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego odwołania. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w jego uchybieniu. Intencją prawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowych było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Stosownie do art. 58 k.p.a. przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli nastąpi uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia oraz równoczesne dopełnienie czynności, której dokonania w terminie uchybiono. W istocie należało zatem dokonać ustalenia, czy można przypisać skarżącemu Stowarzyszeniu winę i tym samym odmówić przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że terminowe dokonanie czynności stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie będzie zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest również uprawdopodobnieniem braku winy przez osobę zainteresowaną przywróceniem terminu do dokonania czynności, które polega na uwiarygodnieniu stosowną argumentacją swojej staranności oraz faktu, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przy czym uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie prawdopodobieństwo twierdzenia o danym fakcie. Uprawdopodobnienie winno jednak prowadzić do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie będące przyczyną uchybienia terminu rzeczywiście miało miejsce. Sąd nie podzielił twierdzeń, że skarżące Stowarzyszenie dopuściło się uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania w sposób niezawiniony. Nie sposób uznać, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy Stowarzyszenia, ponieważ jego zachowanie cechowało się co najmniej winą nieumyślną, a charakter zawinienia nie pozwala na uznania za niezależny od niego. W ocenie Sądu, przeszkody, które spowodowały uchybienie terminu nie mają charakteru obiektywnego. Nie można bowiem przyjąć, że choroba prezesa Stowarzyszenia, na którą powołano się we wniosku, nosi znamiona obłożnej choroby, uniemożliwiającej stronie działającej osobiście podjęcie czynności, czy nagłej choroby, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Tym bardziej, że 16 stycznia 2019 r., tj. w terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych odwołania, prezes Stowarzyszenia nadał w placówce operatora pocztowego pismo, do którego załączył zaświadczenie o wpisie do ewidencji stowarzyszeń. Dolegliwości, których doświadczył nie były zatem na tyle uciążliwe, aby uniemożliwić zainteresowanemu uczynienie zadość żądaniu organu w wyznaczonym terminie, czy też skorzystanie w tym celu z pomocy osoby trzeciej. W sprawie nie zaszły więc przeszkody nie do przezwyciężenia, które spowodowałyby, że podjęcie czynności było niemożliwe. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 oraz art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.