IV SA/Wa 138/04
WyrokWSA w Warszawie2004-10-28
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Wanda Zielińska-Baran, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, może zostać uznana za legalną, jeśli organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził pełnego postępowania wyjaśniającego w zakresie merytorycznej oceny żądania strony?Ratio decidendi
Skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja kasacyjna organu odwoławczego, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie narusza prawa. Kontrola legalności decyzji kasacyjnej sprowadza się do oceny, czy organ odwoławczy miał podstawy do jej wydania, a w tym przypadku organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził pełnego postępowania wyjaśniającego w zakresie merytorycznej oceny żądania strony, co uzasadniało uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
T. M. złożył wniosek o nakazanie przywrócenia naturalnego usytuowania terenu poprzez usunięcie nawiezionej ziemi przez sąsiadkę, która spowodowała zmianę stanu wody na jego działce. Burmistrz umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie art. 105 k.p.a. i konieczność merytorycznego rozpatrzenia wniosku. T. M. złożył skargę na decyzję Kolegium, domagając się zobowiązania sąsiadki do usunięcia ziemi. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur Asesor WSA Wanda Zielińska – Baran Asesor WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant Dominik Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zmian stanu wody na gruncie - oddala skargę -
IV SA/Wa 138/04
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 12 lutego 2003r. T. M. wystąpił do Burmistrza Miasta Z. o nakazanie przywrócenia naturalnego usytuowania terenu poprzez usunięcie nawiezionej ziemi przez właścicielkę działki nr [...], tj. J. Z., ponieważ nawieziona ziemia spowodowała zmianę stanu wody na jego działce nr [...].
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. Burmistrz Z. po rozpatrzeniu wniosku T. M. działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie wskazując w uzasadnieniu decyzji, że w wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono, że właścicielka działki nr [...] wykonała na swojej działce urządzenia, które odprowadzają nadmiar wód opadowych, w związku z czym postępowanie w sprawie nakazania przywrócenia naturalnego usytuowania terenu stało się bezprzedmiotowe.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł T. M., który wskazał, że decyzja jest niesprawiedliwa i niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym.
Po rozpatrzeniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] lutego 2004r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 105 k.p.a., ponieważ postępowanie wywołane wnioskiem T. M. w sprawie nakazania przywrócenia naturalnego usytuowania terenu działki nr [...] nie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ możliwe było wydanie w sprawie decyzji merytorycznej rozstrzygającej sprawę co do jej istoty.
Umorzenie postępowania przez organ I instancji oznacza, że sprawa nie została merytorycznie załatwiona.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2004r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. M., podnosząc, że zgodnie z jego żądaniami właścicielka działki nr [...] powinna zostać zobowiązana do wywiezienia bezprawnie nawiezionej na tę działkę ziemi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R.wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Zaskarżona decyzja ma charakter kasacyjny, podjęta bowiem została w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
W konsekwencji, gdy przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest decyzja kasacyjna, kontrola legalności sprowadzać się będzie przede wszystkim do oceny, czy organ odwoławczy miał podstawy do wydania takiej decyzji.
W zależności zatem od powodów, jakimi kierował się organ odwoławczy uchylając w całości zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną, meritum danej sprawy pozostawać może poza przedmiotem oceny Sądu.
Taki stan rzeczy zachodzi właśnie w rozpoznawanej sprawie.
W przeciwieństwie do decyzji organu odwoławczego wymienionych w art. 138 § 1 k.p.a., który nie ustanawia przesłanek wydania tych decyzji, decyzja kasacyjna może być wydana wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 k.p.a., to jest wtedy, gdy - zdaniem organu odwoławczego - organ pierwszej instancji albo nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy.
W takiej sytuacji organ odwoławczy nie rozstrzyga o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.
Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji nie wskazał na brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co skutkowałoby bezprzedmiotowością postępowania.
Ustalono, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania w zakresie merytorycznej oceny żądania T. M. z 12 lutego 2003r., lecz ograniczył się do umorzenia postępowania bez pełnej merytorycznej oceny żądania skarżącego, co oznacza, że postępowanie w tym zakresie nie zostało przeprowadzone.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swojej decyzji wskazało na konieczność merytorycznego ustosunkowania się do kwestii podnoszonych we wniosku T. M.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga nie mogła być uwzględniona.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło