IV SA/Wa 1383/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-16

Skład orzekający: sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, asesor WSA Anna Sidorowska - Ciesielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie jest właścicielem gruntu, ale jego działki sąsiadują z gruntem będącym przedmiotem postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, posiada interes prawny uzasadniający wznowienie postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo sąsiedztwo działek nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania podmiotu za stronę postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, a tym samym nie uzasadnia wznowienia postępowania administracyjnego. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie tylko z subiektywnego przekonania o jego posiadaniu.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ustalającą gleboznawczą klasyfikację gruntu dla działek sąsiadujących z jej nieruchomościami. Spółdzielnia twierdziła, że nie została poinformowana o postępowaniu i pozbawiono ją statusu strony, mimo że decyzja dotyczy jej interesu prawnego, gdyż uniemożliwia dostęp do działki drogowej. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że Spółdzielnia nie jest właścicielem gruntu będącego przedmiotem klasyfikacji i samo sąsiedztwo nie daje jej statusu strony. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących strony postępowania i wadliwego ustalenia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) asesor WSA Anna Sidorowska - Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę Postanowieniem z [...] kwietnia 2019r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W., utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta W. z [...] lutego 2019r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnym: Wnioskiem z 28 stycznia 2019r. Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w W. (dalej: Spółdzielnia, skarżąca), powołując się na art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a., zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta W. nr [...] z [...] lutego 2017r. ustalającą gleboznawczą klasyfikację gruntu dla działek ewidencyjnych nr [...] z obr. [...] i nr [...] z obrębu [...]. We wniosku podniesiono m. in. że Spółdzielnia będąca właścicielem działek nr ew. [...]-[...], [...]-[...] oraz [...]-[...] przylegających bezpośrednio do działki nr [...] z obr. [...] nie została poinformowana o toczącym się postepowaniu ani też o pracach nad operatem geodezyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] listopada 2016r. Tym samym pozbawiona została możliwości wystąpienia jako strona w postępowaniu, którego rozstrzygnięcie dotyczy ich interesu prawnego, gdyż wydanie ww. decyzji w istocie pozbawiło nieruchomość należącą do spółdzielni dostępu do działki drogowej uniemożliwiając jej użytkowanie. Prezydent Miasta W. postanowieniem z [...] lutego 2019r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego wydaną przez Prezydenta Miasta W. decyzją nr [...] z [...] lutego 2017r. dotyczącą ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działek ewidencyjnych [...] obr. [...] oraz nr [...] z obr. [...], położonych na terenie dzielnicy [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że stroną postępowania dotyczącego klasyfikacji gruntów jest tylko właściciel danej nieruchomości, lub władający na zasadzie samoistnego posiadania w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym lub inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu znajdują się nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Organ wskazał przy tym, że bezsporne jest, iż przymiot strony nie przysługuje właścicielowi lub współwłaścicielom nieruchomości sąsiedniej. A zatem ponieważ wnioskodawca jest właścicielem działek ewidencyjnych nr [...]-[...], [...]-[...] oraz [...]-[...] z obr. [...] sąsiadujących z działką nr ew. [...] obr. [...] to samo sąsiedztwo z działką będącą przedmiotem postępowania w sprawie klasyfikacji nie jest wystarczające do przyznania przymiotu strony właścicielowi działek sąsiednich. Przedmiot klasyfikacji obejmuje bowiem grunt, nie wykraczający poza granice działek, objętych postępowaniem. Organ zauważył także, że również wykorzystanie przedmiotowych działek jako działki drogowej nie stanowi podstaw do uznania Spółdzielni jako strony postepowania w sprawie klasyfikacji działki sąsiedniej. Na powyższe postanowienie Spółdzielnia złożyła zażalenie Postanowieniem z [...] kwietnia 2019r. (nr wskazany na wstępie) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na dzień złożenia wniosku przez spółdzielnie o wznowienie postepowania, krąg stron postępowania dotyczącego gleboznawczej klasyfikacji gruntów zawierały przepisy § 3 rozporządzenia rady Ministrów z 12 września 2012r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. z 2012r. poz. 1246). W świetle wskazanego przepisu gleboznawczą klasyfikację gruntów przeprowadza starosta z urzędu lub na wniosek właściciela gruntów podlegających klasyfikacji albo innego władającego takim gruntem, wykazanego w ewidencji gruntów i budynków. Organ wyjaśnił, że Spółdzielnia nie jest właścicielem przedmiotowego gruntu a zatem nie posiada przymiotu strony postępowania. Zdaniem organu samo wskazanie przez Spółdzielnię, że działki należące do Spółdzielni sąsiadują z działkami będącymi przedmiotem postępowania zakończonego decyzją nr [...] z [...] lutego 2017r. Prezydenta Miasta W. w sprawie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów, wyklucza istnienie przesłanki do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ wyjaśnił również, że wystąpienie przez Spółdzielnię w 2016r. do Burmistrza Dzielnicy [...] o przedłużenie ulicy [...] na działkę o nr ew. [...] i nadanie wskazanej działce statusu drogi publicznej nie stanowi podstaw do uznania Spółdzielni za stronę w niniejszym postępowaniu. Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółdzielnia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżając rozstrzygniecie organu odwoławczego w całości i zarzucając naruszenie: - art. 28 k.p.a. przez bezprawne odebranie Spółdzielni prawa strony; - art. 8 § 1, 9 i 10 k.p.a. a także art. 7 w związku z art. 77 § 1 i w związku z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie podniesionego przez skarżącą zarzutu orzekania przez organ na podstawie fałszywych dowodów, na których to ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne stanowiące o wadliwości skarżącej decyzji. Podnosząc wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego tym postanowieniem w mocy postanowienia organu I instancji z [...] lutego 2019r. i o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz Spółdzielni kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że "Podejmowanie decyzji dotyczącej obiektu, który znajduje się na terenie sąsiadujących działek i nieinformowanie o tym właścicieli tych działek i nie uznawanie ich za stronę w postępowaniu jest w osądzie spółdzielców, w imieniu których występujemy, bezprawne i naruszające art. 7, 9, 10, 28 k.p.a.". Zdaniem skarżącej organ odwoławczy, po zapoznaniu się z przedłożonymi w sprawie dowodami, winien bez względu na prawa skarżących, z urzędu wznowić postepowanie bowiem rozstrzygniecie zostało oparte na sfałszowanych dowodach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd w niniejszej sprawie nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności postanowienia organu odwoławczego. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie niniejszej jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] kwietnia 2019r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z [...] lutego 2019r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przez Prezydenta Miasta W. w dniu [...] lutego 2017r. (nr [...]) decyzji. Tym ostatnim rozstrzygnięciem orzeczono o ustaleniu na działkach nr ew. [...] i [...] klasy bonitacyjne V i VI dla użytku leśnego o symbolu "Ls" zgodnie z operatem geodezyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] listopada 2016r. pod nr identyfikatora ewidencji materiału zasobu P.1465.2016.16064. Zdolność występowania w procesie administracyjnym jako strona, a tym samym uprawnienie do domagania się od organu administracyjnego wydania określonej decyzji przysługuje- zgodnie z art. 28 kpa- jedynie podmiotom, która legitymują się interesem prawnym. Posiadanie interesu prawnego to posiadanie uprawnień i obowiązków prawem chronionych. Oznacza to, że stroną w rozumieniu art. 28 kpa jest ten, czyjego uprawnień lub obowiązków opartych na prawie dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swoje, na prawie oparte, uprawnienie lub obowiązek. Nie kreuje interesu prawnego, a zatem nie czyni stroną w rozumieniu tego przepisu, samo już tylko subiektywne przekonanie danej osoby, że ma interes prawny, jeżeli nie jest to przekonanie oparte na obowiązującym przepisie prawa materialnego. Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu ewidencyjnym, musi przekładać się na wynikającą z przepisów prawa materialnego - ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wydanych na jej podstawie, możność (uprawnienie) wpływania na treść danych podlegających wpisowi do ewidencji gruntów i budynków (por. uzasadnienie wyroku NSA OZ w Krakowie z 15 lutego 2005r. sygn. akt. II SA/Kr 3006/02, niepubl.) - w niniejszej sprawie danych związanych z gleboznawczą klasyfikacją gruntów. W niniejszej sprawie skarżąca upatruje- jak się wydaje swój interes w tym, że działka nr ew. [...] graniczy z terenem nieruchomości stanowiących własność skarżącej Spółdzielni, której grunty przylegają do działki [...] i przez którą to działkę Spółdzielcy mieli dojazd do należących do Spółdzielni działek wskazanych we wniosku. Ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działek nr ew. [...] i [...] wynika, że dla działek urządzona jest księga wieczysta o nr [...] zgodnie, z którą jako właściciel wskazanych działek w KW widnieje Miasto W.. Spółdzielni nie przysługuje zatem do wskazanych działek, żadne prawo rzeczowe. Zauważenia wymaga również, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak również w doktrynie, przyjmuje się, że wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe wówczas gdy wznowienie postępowania jest z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych niedopuszczalne oraz gdy podanie o wznowienie postępowania wniesiono z uchybieniem ustawowego terminu ( B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz W-wa 1996 r., s. 653). Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych występuje wówczas, gdy podanie o wznowienie postępowania złoży podmiot nie będący stroną. W niniejszej sprawie w świetle wskazanego wyżej wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działek oraz zapisów w KW, jak również informacji wskazanych przez samą skarżąca, nie ulega żadnej wątpliwości, że skarżącej nie przysługuje żadne prawo rzeczowe do działki [...] obr. [...] i działki [...] z obr. [...], których dotyczy postępowanie zakończone decyzją Prezydenta Miasta W. z [...] lutego 2017r. nr [...], a którego to wznowienia domagała się skarżąca Spółdzielnia. Nie jest ona również uprawniona do żądania wszczęcia takiego postępowania, jak słusznie wskazał organ, w świetle przepisów § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. poz. 1246) w związku z art. 20 ust.3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U z 2019r. poz. 725 – dalej: pgik), gdyż wskazane przepisy jednoznacznie określają, że klasyfikacja gruntów przeprowadzana jest z urzędu albo na wniosek właściciela gruntu podlegającego klasyfikacji albo innego władającego takim gruntem wykazanego w ewidencji gruntów i budynków przy czym przez władającego w rozumieniu art. 20 ust.2 pkt 1 lit. a) pgik należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną, która ma do tego odpowiedni tytuł prawny pochodzący od właściciela, albo wynikający z aktu notarialnego, orzeczenia sądowego lub administracyjnego. Fakt, iż nieruchomości skarżącej graniczą z działką nr [...] oraz że działka ta służy członkom Spółdzielni jako droga dojazdowa (mimo, iż nie jest to droga publiczna ani wewnętrzna a stanowi ona drogę leśną pełniącą funkcję szlaku pieszo-rowerowego pozostającą w zarządzie Lasów Miejskich-[...] i stanowiącym użytek leśny ("Ls") – jak ustalił organ), a także że wystąpiła ono do Burmistrza Dzielnicy [...] o przedłużenie ul. [...] również na działkę oznaczoną nr ew. [...] i nadanie tej działce statusu drogi publicznej nie wykazuje jednak interesu prawnego Spółdzielni i jej członków do bycia stroną postepowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta W. z [...] lutego 2017r. nr [...] dot. ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla wskazanych wyżej działek. Szczególnie, że jak wynika z akt sprawy postępowanie, którego wznowienia żąda Spółdzielnia, powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., dotyczyło tylko działki nr ew. [...] i [...] i nie wykraczało ono na inne nieruchomości w tym w szczególności nieruchomości będące własnością członków Spółdzielni. Przywołane przez skarżącą okoliczności niewątpliwie wykazują jej interes ale jedynie jako interes faktyczny nie zaś interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nie wykazanie interesu prawnego przez skarżącą powoduje również, że na jej wniosek organ nie mógł wznowić postępowania ze względu na przesłanki ujęte w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Nie mniej jednak wskazać należy, iż w tym zakresie organowi przysługuje również uprawnienie wznowienia postępowania z urzędu (art. 147 k.p.a.). A zatem skarżąca może wnioskować do organu o wszczęcie z urzędu postępowania jeżeli faktycznie w sprawie istnieją przesłanki do jego podjęcia. Końcowo raz jeszcze należy podkreślić, że wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi – wobec konieczności zabezpieczenia zasady trwałości wydanych decyzji ostatecznych, związanej bezpośrednio z gwarantowaniem pewności obrotu prawnego. W przypadku braku spełnienia tych przesłanek obowiązkiem organów administracji publicznej jest wydanie orzeczenia o odmowie wznowienia postępowania, co też w niniejszej sprawie organy prawidłowo orzekły. Sumując powyższe stwierdzić trzeba, że zaskarżone postanowienie, wbrew zarzutom skargi, nie narusza prawa. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło