IV SA/Wa 139/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Agata Krysztofiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004 r. sprawy ze skargi M. i J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymania nią w mocy decyzję organu I instancji II. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. IV SA/Wa 139/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Starosta M. uwzględniając wniosek z dnia 10 września 2003 r. udzielił W. i M. M. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie kompleksu stawów o charakterze rekreacyjno-hodowlanym, bazujących na źródliskowej wodzie gruntowej i wodzie opadowej na własnych działkach w m. K. gm. W. W warunkach określił m.in. lokalizację sześciu stawów: działki oznaczone nr [...] i [...], zlewnia rzeki [...] a bezpośrednio zlewnia rowu melioracyjnego o nazwie ew. [...] oraz "rozprowadzanie i odprowadzanie wody przy pomocy 6-ciu mnichów drewnianych z leżakiem 30x60 cm i z ubezpieczeniem wylotu kamieniami" Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2004 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 4 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. i J. G. utrzymał w mocy decyzję Starosty M. z dnia [...] stycznia 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że decyzja Starosty M. zapadła w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku M. i W. M., po przeprowadzeniu rozprawy wodnoprawnej, o której skutecznie były powiadomione wszystkie zainteresowane strony. Informację o wszczęciu postępowania wodnoprawnego podano do publicznej wiadomości zgodnie z art. 127 ust. 6 ustawy Prawo wodne poprzez wywieszenie ogłoszenia o rozprawie na tablicach ogłoszeń w siedzibach Starostwa Powiatowego w M. i Urzędu Gminy w W. Zdaniem organu z operatu wodnoprawnego na wykonanie stawów, wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W., wypisu z rejestru gruntów wynika, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje negatywnego oddziaływania na sąsiednie nieruchomości. Projektowane stawy będą korzystnie oddziaływać na przyległe grunty oraz ograniczą zjawisko okresowego podtapiania na tym terenie, gdyż jako zbiorniki małej retencji, bazującej na źródliskowej wodzie gruntowej i wodach opadowych spowodują stabilizację zwierciadła wody gruntowej na poziomie zwierciadła wody w stawach. Pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Starosty M. jest pozwoleniem wyłącznie na wykonanie urządzenia wodnego – kompleksu stawów, w związku z tym przepis art. 132 ust. 5 Prawa wodnego, określający wymogi dla operatu, na podstawie którego wydaje się pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie ścieków do wód, nie może mieć zastosowania. Treść wniosku wskazuje, że W. i M. M. ubiegają się o pozwolenie na wykonanie stawów, więc tylko w tym zakresie decyzja mogła być wydana. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] wnieśli M. i J. G., współwłaściciele działki nr [...], bezpośrednio graniczącej z działką nr [...] domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania prowadzonego przez organ I instancji. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że postępowanie było prowadzone z naruszeniem art. 127 ust. 6 Prawa wodnego, który przewiduje obligatoryjny obowiązek podania do publicznej wiadomości informacji o wszczęciu postępowania wodnoprawngo. Organ zaś zawiadomił wyłącznie strony postępowania, zapominając że tę dyspozycję wypełnia art. 61 § 4 kpa. Zdaniem skarżących brak zgody wszystkich stron postępowania uniemożliwia organowi wydanie pozwolenia na wykonanie kompleksu stawów. W przedmiotowej sprawie powinna być wydana decyzja kompleksowa, co oznacza, że nie tylko na wykonanie stawów, ale również na zrzut wody (ścieków) w okresie odłowów ryb do rzeki [...] poprzez rów melioracyjny [...]. Przecież jako niezbędny warunek Starosta M. w lokalizacji w pkt 1a wskazał zlewnię rzeki [...] i bezpośrednio zlewnie rowu melioracyjnego [...] oraz w pkt 1d odprowadzenie wody (ścieków) przy pomocy 6-ciu mnichów drewnianych, nie określając dokąd. Utrzymanie decyzji w mocy w zakresie tylko wykonania stawów spowoduje nielegalny zrzut ścieków do rzeki [...] oraz odprowadzanie ścieków do gruntów działek przyległych. Organ winien był pouczyć wnioskodawców o rozszerzeniu wniosku i prowadzić postępowanie jawne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nadto dodał, że udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, jakim jest zrzut wody do rzeki [...], powinno nastąpić po zakończeniu inwestycji i będzie obowiązywało w trakcie eksploatacji stawów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] i utrzymana nią w mocy decyzja Starosty M. udzielająca pozwolenia wodnoprawnego zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Organy orzekające w sprawie nie poczyniły bowiem ustaleń mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Na wstępie należy podnieść, że rację mają skarżący twierdząc, że zgodnie z przepisem art. 127 ust. 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 poz. 1229), zwanej dalej "ustawą", informację o wszczęciu postępowania wodnoprawnego właściwy organ podaje do wiadomości publicznej, a czyni to w celu zapewnienia ochrony prawa własności i innych uprawnień osób trzecich. Bezspornym jest, że organ nie wykonał powyższego obowiązku, a dopiero w wyniku ponownego rozpoznania sprawy dokonał ogłoszenia o terminie rozprawy wodnoprawnej na podstawie art. 89 kpa, czego przepisy ustawy nie przewidują. Nie może to jednak zastąpić informacji o wszczęciu postępowania wodnoprawnego. Ponadto z akt sprawy wynika, że organ I instancji o wszczęciu postępowania nie zawiadomił wszystkich właścicieli działek sąsiadujących z działką, na której ma być realizowana przedmiotowa inwestycja. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka nr [...] jest nie tylko współwłasnością A. T., S. R., którzy brali udział w postępowaniu, ale również W. P., którego nie zawiadomiono ani o wszczęciu postępowania wodnoprawnego, ani nie doręczono mu decyzji. Organy obu instancji tej okoliczności nie wyjaśniły, co przy naruszeniu art. 127 ust. 6 ustawy uznać należy za przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie z mocy art. 145 § 1 pkt. 4 kpa, której zaistnienie zobowiązuje sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji w myśl regulacji art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Postępowanie winno być prowadzone z poszanowaniem obowiązującego prawa, w tym przepisów prawa procesowego. To zaś gwarantuje stronom, a taki status mają właściciele nieruchomości sąsiadujących, udział w postępowaniu administracyjnym zarówno przed organem I jak i II instancji, tak aby mogły one dochodzić swoich praw przed organami obu instancji. Zgodnie z przepisem art. 125 pkt 2 ustawy pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Do wniosku o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego należy dołączyć dokumenty wymienione w art. 131 ustawy, w tym m.in. decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów jest ona wymagana; a jeżeli decyzja ta nie jest wymagana – wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został sporządzony. Pozwolenie wodnoprawne, którego przedmiotem jest w szczególności zezwolenie na wykonanie urządzeń wodnych na danym terenie, dotyczy w swej istocie sposobu zagospodarowania tego terenu, zatem powinno pozostawać w zgodności z ustaleniami tego planu oraz z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż określają one w sposób wiążący społeczno gospodarcze przeznaczenie nieruchomości, stanowiąc ograniczenie w dysponowaniu nieruchomością na dowolne cele wg uznania właścicieli. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest wymagana wówczas, gdy tak stanowią przepisy prawa budowlanego i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (np. art. 59). Przepisy regulujące budownictwo wodne, w tym wykonanie urządzeń wodnych nie naruszają przepisów prawa budowlanego (art. 62 ustawy). Każda z tych ustaw (prawo wodne i prawo budowlane) ma swój przedmiot regulacji i nie ma możliwości zaistnienia kolizji przepisów obu ustaw. Organy obu instancji nawet nie podjęły próby wykazania, czy odrębne przepisy wymagały wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. "Ziemne stawy rybne", będące urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej (art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy) wymagają uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt. 9 Prawa budowlanego), a nadto jako "urządzenia wodne" (art. 9 ust. 1 pkt 19c ustawy) wymagają pozwolenia wodnoprawnego (art. 122 ust. 3 ustawy). Rozważenia zatem wymagało, czy dla inwestycji polegającej na budowie stawów o charakterze rekreacyjno-hodowlanym bazujących na źródliskowej wodzie gruntowej i wodzie opadowej konieczna jest decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co ma bezpośredni związek z tym, czy na terenie objętym inwestycją obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy stwierdził, że z wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. wynika, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie spowoduje negatywnego oddziaływania na sąsiednie nieruchomości, nie badając zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego gm. W., nie określając nawet kiedy plan ten został on uchwalony i jakie z niego wynikają ustalenia dla terenu objętego wnioskiem. Do wniosku dołączono jedynie uchwałę Rady Gminy w W. z dnia [...] sierpnia 1993 r., (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...].X.1993 r.) o uchwaleniu zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gm. W., zatwierdzonym 2.X.1991 r., zamiast wymaganego przepisem art. 131 ustawy wypisu i wyrysu z tego planu. Nie może tego wymogu zastąpić "zaświadczenie" Wójta. Uszło uwadze organu, że zgodnie z treścią art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) obowiązujące w dacie wejścia w życie (10 lipca 2003 r.) miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, uchwalone przed 1 stycznia 1995 r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do 31 grudnia 2003 r. W sprawie niniejszej decyzja organu I instancji zapadła [...] stycznia 2004 r., zaś II instancji [...] marca 2004 r. Zatem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony w 1993 r. w dacie orzekania obu organów utracił już moc. W tej sytuacji organ winien był ustalić czy obowiązuje nowy plan (pozwolenie wydaje się wówczas bezpośrednio na podstawie planu miejscowego), a jeżeli plan, uchwalony przed 1995 r. utracił moc i na jego obszarze nie obowiązuje plan miejscowy – konieczna jest decyzja o warunkach zabudowy, którą wydaje właściwy organ z zastosowaniem art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto za zasadny należy uznać zarzut skargi, że w pozwoleniu wodnopranym Starosta M. nie tylko udzielił zezwolenia na wykonanie kompleksu stawów, ale także w pkt 4 określił " rozprowadzanie i odprowadzanie wody przy pomocy 6-ciu mnichów drewnianych z leżakiem 30x60 cm i z ubezpieczeniem wylotu kamieniami", nie podając nawet dokąd to odprowadzanie wody będzie miało miejsce. Wojewoda [...] podniósł w zaskarżonej decyzji, że pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Starosty jest pozwoleniem wyłącznie na wykonanie urządzenia wodnego – kompleksu stawów, gdyż tego dotyczył wniosek i operat wodnoprawny. Jednak punkt 4 przeczy temu stwierdzeniu. Zgodnie z treścią art. 37 pkt 1 "odprowadzanie wód powierzchniowych lub podziemnych" jest szczególnym korzystaniem z wód, co również wymaga pozwolenia wodnoprawnego (art. 122 ust. 1 pkt1 ustawy), a wówczas treść tego pozwolenia winna być stosowna do dyspozycji art. 125, art. 126, art. 127 ust. 2 ustawy. Jeżeli zatem organ uznałby, że wniosek i operat wodnoprawny nie spełniają wymogów przewidzianych ustawą winien zawiadomić o tym wnioskodawcę i wydać decyzję stosownie do wyrażonego przez niego stanowiska. Natomiast za niezasadne i pozbawione podstaw prawnych uznać należy stanowisko skarżących, że brak zgody właścicieli nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, na której przewidywana jest realizacja inwestycji uniemożliwia wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 cyt. ustawy.