IV SA/Wa 139/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2006 r., 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie radcy prawnemu T. P. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego przy ul. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa, 80/100 złotych) stanowiącą 22% podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] września 2006 roku, Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2004 roku, Nr 208 poz. 2128 z późn. zm.) umorzył postępowanie w sprawie wniosku E. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1983 roku, nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że decyzją z dnia z dnia [...] października 1976 roku, Nr [...] Wojewódzka Komisja d/s Uwłaszczenia przy Wojewodzie L. utrzymała w mocy akt własności ziemi wydany w dniu [...] czerwca 1976 roku, nr [...] przez Naczelnika Miasta i Gminy w C. stwierdzający, że F. I. i jego żona E. oraz R. M. stali się współwłaścicielami po 1/4 części nieruchomości o pow. 0,14 ha, oraz akt własności ziemi nr [...] stwierdzający, że R. M., F. J. oraz F. i E. I. stali się współwłaścicielami po 1/3 części własności nieruchomości o pow. 0,06 ha, położonej w C. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...] maja 1983 roku, nr [...] stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewódzkiej Komisji d/s Uwłaszczenia w L. z dnia [...] października 1976 roku. E. S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji organu naczelnego z dnia [...] maja 1983 roku. Stosownie do treści art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 roku, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie toczące się w ww. sprawach podlega umorzeniu. Tym samym postępowanie zainicjowane wnioskiem złożonym przez E. S. należało umorzyć. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył E. S. podnosząc zarzut, iż decyzja Ministra Rolnictwa jest aktem bezprawia totalitarnego państwa. Decyzją tą jego zdaniem dokonano kradzieży jego nieruchomości. Zdaniem skarżącego w państwie prawa nie może istnieć tego rodzaju decyzja. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 roku, [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2006 roku podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył E. S. podnosząc zarzut naruszenia art. 77 ust. 1 i 2 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zamknięcie drogi do dochodzenia naruszonych praw oraz naruszenia art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych wolności poprzez faktyczne odmówienie prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ administracji i sądy administracyjne. Nadto zdaniem skarżącego Minister zaniechał zbadania czy w sprawie nie zachodzi nieważność bezwzględna decyzji Ministra Rolnictwa z dnia [...] maja 1983 roku. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje stanowisko i wniósł oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu uchybień, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2004 roku, Nr 208 poz. 2128 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w odniesieniu do decyzji ostatecznych wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Zauważyć jednak należy, że wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności nie dotyczy aktu własności ziemi, tylko decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej stwierdzającej nieważność aktu własności ziemi. W toku postępowania nieważnościowego ocenie podlegać będzie więc nie akt własności ziemi tylko decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdzająca nieważność tego aktu. Zakaz wynikający z art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie dotyczy tej decyzji. Brak więc było podstaw do umorzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi winien ocenić czy decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] maja 1983 roku, nr [...] dotknięta jest którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 kpa, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności. W związku z tym konieczne jest również ustalenie przez Ministra wszystkich stron postępowania i zapewnienia im możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Podniesione przez skarżącego zarzuty nie miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Szczegółowe odnoszenie się do tych zarzutów jest w ocenie Sądu zbędne. Podzielić należy jedynie ogólne twierdzenie jakie można wyprowadzić z treści skargi, że brak było podstaw do umorzenia postępowania zainicjowanego przez skarżącego. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 250 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.