IV SA/Wa 1390/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Zbigniew Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada2005 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, iż postanowienie to nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz K. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].05.2005 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził, że odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...].03.2005 r., orzekającej o wymeldowaniu K. S. z pobytu stałego w lokalu nr [...] położonego przy ul. [...]w W., zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu tego postanowienia Wojewoda [...] zaznaczył, że decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego została skarżącemu doręczona w dniu 29.03.2005 r. na dotychczasowy adres zameldowania ul. [...]w W. i jak wynika z pokwitowania odebrała ją żona M. S.. Zawierała ona pouczenie o możliwości złożenia odwołania w terminie 14 dni od jej doręczenia. Zatem Wojewoda przyjął, że termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 12.04.2005 r. (w sobotę), a więc odwołanie nadane w urzędzie pocztowym w dniu 14.04.2005 r. (w poniedziałek) nastąpiło po upływie tego terminu. W skardze do Sądu Administracyjnego, podobnie jak w odwołaniu, również wnoszonym wraz żoną M. S., skarżący zarzucił organom meldunkowym naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych kwestionując fakt dobrowolnego opuszczenia przedmiotowego lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i zaznaczył, iż nie będzie ustosunkowywał się do zarzutów skarżącego podniesionych wobec decyzji o wymeldowaniu, z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie jest ostateczne i zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego. Z art. 57 § 4 Kpa wynika, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Trzeba przy tym nadmienić, że ustawa z dnia 18.01.1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. nr 4, poz. 28 ze zm.) wymienia te dni i do ich liczby nie zalicza sobót. Jednakże należy odnotować, że jeszcze przed reformą sądownictwa administracyjnego, a więc powstaniem dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego, Sąd Najwyższy rozpoznający wówczas rewizje nadzwyczajne od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego dwukrotnie w 2000 oraz 2001 r. opowiedział się za zastosowaniem interpretacji funkcjonalnej art. 57 § 4 Kpa, tak by uwzględniał konstytucyjne gwarancje prawa do sądu, wynikające z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP (por. postanowienie SN z dnia 3.02.2000, sygn. akt III RN 195/99, OSNP 2000/24/884 oraz postanowienie SN z dnia 22.02.2001 r. , sygn. akt III RN 78/00, OSNP 2001/14/457). Interpretacja przyjęta przez Sąd Najwyższy wychodzi z założenia, że art. 57 § 4 Kpa ma służyć nie tylko zdyscyplinowaniu strony do przestrzegania ustawowo określonego terminu do wniesienia skargi, ale równocześnie nakazuje tak liczyć ostatni dzień tego terminu, aby – obiektywnie rzecz ujmując - strona miała zapewnione normalne warunki dla skorzystania z prawa do wniesienia skargi także w ostatnim dniu terminu do jej wniesienia. Urzędy pocztowe będące jednostkami organizacyjnymi państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska", zobowiązane są do zapewnienia prowadzenia w sposób ciągły działalności gospodarczej w zakresie usług pocztowych "w celu bieżącego i nieprzerwanego zaspakajania potrzeb ludności, organów państwowych, samorządu terytorialnego oraz gospodarki narodowej"- art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30.07.1997 r. o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej "Poczta Polska". Wiadomo jednak, że w soboty urzędy pocztowe są czynne tylko w ograniczonym zakresie, podobnie zresztą jak i w dni wolne od pracy. Mając to na względzie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22.02.2001 r. , sygn. akt III RN 78/00 sformułował tezę, iż sobota jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 Kpa. Stanowisko to w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Należy bowiem wskazać, że podobnie jak uchybienie terminowi do wniesienia skargi do sądu administracyjnego zamyka stronie możliwość skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu , tak i wniesienie odwołania w poniedziałek, a nie najpóźniej w sobotę, uznaną za ostatni dzień 14 dniowego terminu przewidzianego na jego wniesienie – pozbawia stronę gwarancji prawa do sądu wynikającej z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Przyjęcie bowiem przez organ, iż odwołanie zostało wniesione po terminie i zarazem brak złożonego w stosownym czasie wniosku strony o przywrócenie tego terminu (sądzącej, że składając odwołanie w poniedziałek, a nie w poprzedzającą go sobotę terminowi temu nie uchybiła) de facto zamyka stronie możliwość skorzystania z prawa do sądu, z uwagi na niemożność wyczerpania toku instancji. Mając to na względzie skład orzekający staje na stanowisku, że jedynie funkcjonalna, a nie literalna i formalna zarazem interpretacja użytego w art. 57 § 4 Kpa zwrotu "dzień ustawowo wolny od pracy", pozwala na zastosowanie tego przepisu w sposób zgodny z konstytucyjnymi gwarancjami prawa do sądu wynikającymi z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania wniesiony przez skarżącą bezpośrednio do WSA w dniu 29.09.2005 r. należało uznać za bezprzedmiotowy i z tego względu nie przesłano go do Wojewody [...] jako organu właściwego do jego rozpoznania. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.