IV SA/Wa 1390/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-17
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Aneta Dąbrowska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa, wydana w 1980 r. na podstawie art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy przejmowaniu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a zatem organ wyższego stopnia zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 1980 r. W ocenie Sądu, w dacie wydania decyzji z 1980 r. nie byli znani następcy prawni, którym można było przekazać gospodarstwo, a skarżący nie przedstawił dowodów na posiadanie kwalifikacji rolniczych przez rodzeństwo byłych właścicieli w tamtym czasie. Brak udokumentowanych kwalifikacji następców, w połączeniu z wnioskiem właścicieli o przejęcie gospodarstwa, uzasadniał wydanie decyzji zgodnie z art. 45 ustawy z 1977 r.Stan faktyczny
Skarżący S. K. domagał się uchylenia decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z lipca 2011 r., która utrzymała w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. z marca 1980 r. Decyzja z 1980 r. orzekała o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego H. i A. K. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących przejmowania gospodarstw rolnych, wskazując na posiadanie kwalifikacji rolniczych przez rodzeństwo byłych właścicieli, które mogło przejąć gospodarstwo. Minister odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że przejęcie nastąpiło zgodnie z prawem, a skarżący nie wykazał istnienia następców spełniających warunki.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lipca 2011 r. - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. K. - utrzymał w mocy własną decyzją z [...] lutego 2011 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] marca 1980 r., którą orzeczono o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha położonego we wsi M., gmina P., stanowiącego własność H. i A. K.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Decyzja Naczelnika Gminy P. z 1980 r. została wydana m. in. na podstawie art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140), w myśl którego w razie braku następców lub gdy następca nie spełnia warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przejęcia, gospodarstwo rolne, na wniosek rolnika, przejmuje Państwo.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ustalił, iż właścicielami przedmiotowego gospodarstwa rolnego byli H. i A. K. na mocy aktu własności ziemi z [...] grudnia 1973 r. Nie budzi wątpliwości, iż byli właściciele złożyli wniosek do organu o przejęcie ich gospodarstwa na rzecz Państwa. Nie mieli też możliwości przekazania tego gospodarstwa następcy, o którym mowa w art. 75 ust 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin w związku z art. 43 ust 1 tej ustawy oraz § 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 grudnia 1977 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 37, poz. 166). Uznanie za następcę łączy się w szczególności z pozostawaniem z właścicielem przekazywanego gospodarstwa w stosunkach rodzinnych oraz z posiadaniem kwalifikacji rolniczych. W ocenie organu pojęcie "kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego" należy odnieść do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1972 r. Nr 31, poz. 215 ze zm.), zgodnie z którym dowodem stwierdzającym posiadanie takich kwalifikacji było świadectwo ukończenia szkoły rolniczej lub przysposobienia rolniczego.
W toku postępowania S. K. poinformował pismem z 14 czerwca 2011 r., że ani on ani żadne z jego rodzeństwa nie ukończyło zasadniczej szkoły rolniczej ani technikum rolniczego.
W zamian za gospodarstwo zainteresowani otrzymali rentę na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z [...] kwietnia 1980 r. Minister wyjaśnił - odnosząc się do zarzutu przedstawionego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy - że kwestia wstrzymania wypłaty renty w wyniku wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1981 r. pozostać musi poza oceną organu w tym postępowaniu.
Podsumowując, organ uznał, iż przejęcie gospodarstwa rolnego pp. K. nastąpiło zgodnie z art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r., a zatem należało odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] marca 1980 r.
S. K. w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2011 r. Zarzucił naruszenie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 października 1977 r. przez nieuwzględnienie posiadanych kwalifikacji rolniczych przez rodzeństwo A. K., które posiada kwalifikacje rolnicze przez co było uprawnione do przejęcia spornego gospodarstwa.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że organ pominął fakt, że Naczelnik Gminy P. nie zbadał czy inne osoby, tj. rodzeństwo A. K. posiadają kwalifikacje rolnicze. Skarżący podał, iż brat i siostra byłego właściciela prowadzą gospodarstwo rolne, a zatem uznać należy, że posiadają kwalifikacje rolnicze. Brak wyjaśnienia powyższych kwestii przemawia za wadliwością przeprowadzonego postępowania - wbrew przepisom ustawy z dnia 27 października 1977 r. i rozporządzenia z dnia 28 listopada 1964 r. (jest: "1994r."). Nadto organ powinien był zbadać przyczyny wstrzymania wypłaty renty za przekazane gospodarstwo, albowiem wiąże się to ściśle z zasadnością wydania decyzji Naczelnika Gminy P. Dalej S. K. wyjaśnił, iż w piśmie [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z 8 listopada 1999 r. stwierdzono wadliwość przejęcia spornego gospodarstwa, a mimo to żaden organ nie podjął w tym zakresie stosownych działań. Nadto budzi zaskoczenie, iż organ nie zajął się kwestią wstrzymania wypłaty renty w wyniku decyzji Wojewody [...] z [...] września 1981r.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż o braku kwalifikacji rolniczych następców byłych właścicieli w trakcie postępowania odwoławczego informował sam skarżący S. K., który nie wskazał rodzeństwa A. K. jako spełniających warunki, o których mowa w ww przepisach. Natomiast w skardze powyższego twierdzenia nie poparł żadnymi dowodami.
Na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko wskazując, iż w 1981 r. została już wydana decyzja stwierdzająca nieważność decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] marca 1980 r. Z kolei uczestnik postępowania S. S. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc iż decyzja z 1980 r. wydana została zgodnie z prawem. Zaś uczestnik postępowania M. S. wniósł o oddalenie skargi i okazał akt notarialny z [...] września 1980 r., w którym jest zapis, że jego ojciec kupił sporne gospodarstwo, a następnie przekazał swoim synom M. i S. S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2011 r. nie narusza prawa.
Kontrolowana w sprawie decyzja została wydana w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego było przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, tj. decyzji Naczelnika Gminy P. z [...] marca 1980 r. orzekającej o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha położonego we wsi M., gmina P., stanowiącego ówcześnie własność H. i A. K., korzystającej z przymiotu ostateczności.
Należy podkreślić, iż stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją szczególną, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 K.p.a. Procedura stwierdzenia nieważności jest odrębnym i samodzielnym postępowaniem, a zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została z naruszeniem przepisów określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Zatem postępowanie takie ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno – prawnego (por. orzeczenie SN z 7.03.1996r., sygn. akt III ARN 70/95, publ. OSNP 1996/18/258). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lutego 2006r. (sygn. akt II OSK 490/05, publ. Lex nr 196696) wyraził pogląd, iż "w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, istnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. musi być oczywiste, "widoczne gołym okiem", a nie być kwestią przypuszczeń, czy też zawiłych dociekań". Przy tym należy pamiętać, że zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanego w trybie nieważnościowym aktu.
Przesłanką stwierdzenia nieważności szczególnie rozważaną na gruncie przedmiotowej sprawy było wydanie aktu z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, iż nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą nieważność decyzji, ale tylko przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Z zasady musi to być wada tkwiąca w samej decyzji. Przez rażące naruszenie prawa rozumie się naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego (patrz: B. Adamiak [w:] Adamiak, Borkowski, Komentarz, s. 335; J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracji, Pip 1986, nr 1, s. 71). Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok NSA 21.08.2001r., sygn. akt II SA 1726/00, publ. Lex 51233). Dlatego też, w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 1988r. (sygn. akt II SA 981/88, ONSA 1988, z. 2, poz. 96) zasadnie stwierdzono, że "naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa".
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji wydanej w trybie nieważnościowym musiał więc ocenić - czy w dniu wydania decyzji Naczelnika Gminy P., tj. w dniu [...] marca 1980 r. organ nie naruszył rażąco zastosowanego art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. Przepis ten stanowił bowiem zasadniczą podstawę prawną wydania wymienionej decyzji, która to podstawa wyłącznie decydowała o możliwości przejęcia gospodarstwa przez Państwo. Pozostałą podstawę stanowiły przepisy umieszczone w rozdziale regulującym zaopatrzenie emerytalne, czyli niedotyczące bezpośrednio przesłanek decydujących o przejęciu gospodarstwa i uszczegóławiające przedmiotowe przejęcie.
I tak zgodnie z art. 45 ww ustawy w razie braku następców lub gdy następca nie spełniał warunków do przejęcia gospodarstwa rolnego albo odmówił jego przejęcia, gospodarstwo rolne na wniosek rolnika przejmowało Państwo. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynikało, że przejęcie gospodarstwa rolnego przez Państwo jest możliwe tylko w razie braku następców prawnych lub gdy następca nie spełnia warunków do przejęcia gospodarstwa albo odmówił jego przejęcia. Zatem przekazując gospodarstwo rolne, w zamian za świadczenie o charakterze rentowym, rolnik winien je przekazać przede wszystkim następcy. Dopiero, gdy taka sytuacja była niemożliwa, upoważniało to organ administracji do wydania decyzji na wniosek właściciela gospodarstwa o przejęciu gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa. Z kolei art. 75 ust 1 pkt 2 ww ustawy wskazywał jak należy rozumieć pojęcie "następcy". Mianowicie przez "następcę" rozumiano zstępnych, rodzeństwo i dzieci rodzeństwa rolnika oraz jego pasierbów i wychowanków, którzy posiadają kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie przekroczyli 55 lat życia i nie są inwalidami I lub II grupy; w razie braku takich osób następcą może być współwłaściciel gospodarstwa spełniający te warunki. Wyjaśnienia co oznacza określenie "posiadają kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego" należy natomiast poszukiwać w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych. W myśl § 3 ust 1 tego rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z [...] marca 1980 r., dowodem stwierdzającym posiadanie takich kwalifikacji było świadectwo ukończenia szkoły rolniczej lub przysposobienia rolniczego. Nadto w myśl § 3 ust 3 rozporządzenia, w okresie po dniu 31 grudnia 1975 r. za posiadającego kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego uważano również spadkobiercę, który w chwili otwarcia spadku ukończył co najmniej 45 lat, jeżeli praca w gospodarstwie rolnym stanowiła dla niego zawód dający główne źródło utrzymania.
Skarżący uważa, iż decyzja z 1980r. została wydana z naruszeniem prawa, albowiem w chwili jej wydawania nie uwzględniono posiadanych kwalifikacji rolniczych przez rodzeństwo A. K., dzięki czemu było ono uprawnione do przejęcia gospodarstwa. Rodzeństwo to obecnie prowadzi gospodarstwo rolne przez co powinno się uznać, że posiada kwalifikacje rolnicze do jego prowadzenia. Na okoliczność tę nie przeprowadzono stosownego postępowania w ramach przeprowadzonego postępowania nieważnościowego. Biorąc pod uwagę powołane wyżej regulacje prawne, na podstawie których została wydana decyzja kwestionowana w trybie nieważnościowym, treść tej decyzji, a także zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Sąd doszedł do przekonania, iż przy przejmowaniu gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha położonego we wsi M., gmina P., stanowiącego własność H. i A. K. na rzecz Skarbu Państwa nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a zatem zasadnie organ wyższego stopnia odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 1980 r. o przejęciu tego gospodarstwa.
Z akt sprawy wynika, iż byli właściciele spornego gospodarstwa rolnego w 1980 r. wystąpili do organu o przejęcie gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa. Fakt złożenia wniosku nie budzi wątpliwości ani organu, ani strony skarżącej. Okolicznością sporną w niniejszej sprawie pozostaje jednak okoliczność istnienia następców, o których mowa w art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r., którym pp. K. mogli przekazać swoje gospodarstwo. Otóż z zachowanej dokumentacji sprawy wynika, iż w dniu wydania decyzji z [...] marca 1980 r. nie byli organowi znani żadni następcy A. i H. K., którym można było przekazać gospodarstwo rolne. Ustaleń tych nie kwestionowali też sami wnioskodawcy przyjmując decyzję z [...] marca 1980 r. jako odpowiadającą żądaniu przedstawionemu we wniosku. W uzasadnieniu tej decyzji wyraźnie zostało stwierdzone, że wnioskodawcy nie mają możliwości przekazania gospodarstwa rolnego następcy. Ustalenia te potwierdziło postępowanie prowadzone przez organ w trybie nieważnościowym. Organ pismem z 31 maja 2011 r. zwrócił się do H. K. z prośbą o udzielenie informacji - czy w dniu [...] marca 1980 r. jej następcy i A. K. posiadali kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Przy czym wyjaśniono wnioskodawczyni jak należy rozumieć pojęcie "następcy". W odpowiedzi na wezwanie oświadczenie złożył skarżący S. K. podając, iż ani on ani jego rodzeństwo nie ukończyli szkoły rolniczej. Prawidłowo zatem przyjęto, iż żaden z następców byłych właścicieli nie legitymował się udokumentowanymi kwalifikacjami do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostać musi okoliczność, iż rodzeństwo byłego właściciela A.K. – jak twierdzi skarżący – prowadzi gospodarstwo rolne, co jego zdaniem przemawia za uznaniem, iż posiadają oni kwalifikacje, o których mowa w ww przepisach (§ 3 ust 3 rozporządzenia z dnia 28 listopada 1964r.). W ocenie Sądu powyższe dodatkowo potwierdza prawidłowość przejęcia gospodarstwa opartego na braku następców pp. K. Z twierdzeń skarżącego wyraźnie bowiem wynika, iż ww obecnie prowadzą gospodarstwo rolne i obecnie posiadają kwalifikacje rolnicze, natomiast w sprawie liczy się stan na dzień wydania decyzji o przejęciu gospodarstwa. Z drugiej strony nawet gdyby wyjaśnień skarżącego nie traktować aż tak dosłownie, to i tak są one gołosłowne. Skarżący nie przedstawił bowiem żadnych dowodów potwierdzających podnoszone okoliczności, które podważałyby ówczesne ustalenia organu wydającego decyzję o przejęciu gospodarstwa.
W tym miejscu należy również odeprzeć zarzut skarżącego co do braku przeprowadzenia przez organ w ramach postępowania nieważnościowego postępowania zmierzającego do ustalenia czy rodzeństwo A. K. mogło być następcami i jeszcze raz podkreślić, iż postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego istotą jest ustalenie, czy dany akt administracyjny dotknięty został jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Działanie organu w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo się różni od postępowania zwykłego. W postępowaniu zmierzającym do wydania tego rodzaju decyzji nie ma w zasadzie proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy, tylko dokonanie oceny co do jej zgodności z normami prawa procesowego i materialnego obowiązującymi w chwili jej wydawania. W omawianym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania oczywistych, widzialnych – jak zostało ugruntowane w orzecznictwie - gołym okiem uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego. Brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzji ostatecznej, której art. 16 § 1 K.p.a. przyznaje cechy trwałości, stanowi negatywną przesłankę do jej wzruszenia (wyrok NSA z 4.01.1999r., sygn. akt IV SA 1342/98, publ. Lex nr 45699).
Wszystko to musiało prowadzić do uznania, iż organ nadzoru prawidłowo wywiódł, iż decyzja o przejęciu nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą, dowodząc iż nie istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią zastosowanego wówczas przepisu prawa a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Nie można także zarzucić ówczesnemu organowi, iż orzekł wbrew temu co wynikało z materiału dowodowego sprawy, gdyż nie ma żadnego innego dokumentu, który podważałby ustalenia zawarte w decyzji z 1980r. W konsekwencji nie było podstaw by przyjąć, że akt ten został wydany z rażącym naruszeniem prawa, tj. omawianego wyżej art. 45 ustawy z 27 października 1977r., który został powołany w jego podstawie prawnej. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji trzeba było mieć na uwadze zasadę trwałości decyzji, wynikającą z fundamentalnej zasady pewności obrotu prawnego i to że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od tej zasady. W ocenie Sądu rażąca wadliwość aktu nie może być domniemana, a taką tezę należałoby postawić, w sytuacji gdyby organ uwzględnił argumentację skarżącego. Konkludując podkreślić należy, iż gołosłownym argumentom skarżącego, czy przypuszczeniom, które miałyby zaważyć na stabilności decyzji o przejęciu, posiadającej walor ostateczności, nie można było przypisać większej mocy prawnej niż decyzji stanowiącej akt stosowania prawa.
Powyższe świadczy o tym, że w dniu wydania decyzji przez Naczelnika Gminy P. spełnione zostały przesłanki z art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. niezbędne do przejęcia gospodarstwa rolnego. Wobec niestwierdzenia rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji z [...] marca 1980 r. niemożliwym było stwierdzenie przez organ nieważności tej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Sytuacji tej nie może także zmienić fakt, iż w 1981 r. cofnięto H. i A.K. rentę przyznaną za przejęte gospodarstwo na mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z [...] kwietnia 1980 r. Rację ma organ wskazując, iż kwestia ta nie może być przedmiotem niniejszego postępowania. Ustalenie i wypłata renty nie były warunkiem niezbędnym dla przejęcia gospodarstwa rolnego. Przyznanie renty było konsekwencją przejęcia gospodarstwa. Miedzy przejęciem gospodarstwa, a ustaleniem prawa do renty nie istnieje zależność tego rodzaju, która mogłaby wpłynąć na ocenę wystąpienia rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji z [...] marca 1980 r. Przyznanie renty rolniczej następowało na podstawie odrębnej decyzji administracyjnej. Dodatkowo wyjaśnić należy, iż wstrzymanie wypłaty renty spowodowane było wydaniem decyzji stwierdzających nieważność decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] marca 1980 r. o przejęciu, tj. decyzji Wojewody [...] z [...] września 1981 r. (w pierwszej instancji) i decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] grudnia 1982 r. (w drugiej instancji). Obie ww decyzje zostały jednak wyeliminowane z obrotu prawnego przez stwierdzenie z urzędu ich nieważności decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2009 r.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga S. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd mając na względzie przytoczone regulacje prawne, poczynione wywody i przedstawiony stan sprawy uznał, iż zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2011 r. jest zgodna z prawem.
W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło