IV SA/Wa 1390/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], wymierzającej E. K., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe E., karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za przekazywanie wytworzonych odpadów podmiotowi, który nie uzyskał zezwolenia na odzysk odpadów. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniach od [...] września do [...] października 2011 r. przeprowadził kontrolę w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym E. K. E.. W trakcie kontroli [...] WIOŚ ustalił, iż kontrolowany podmiot prowadzi działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług w zakresie wykonywania robót ziemnych, budowy, rozbiórek i remontu obiektów. Stwierdzono również, że w dniu [...] kwietnia 2011 r. strona podpisała umowę z przedsiębiorstwem "B". S.A., na wykonanie robót ziemnych przy realizacji budowy trasy tramwajowej na odcinku od istniejącej pętli tramwajowej na oś. [...] do projektowanej pętli tramwajowo-autobusowej [...] w [...], na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W przedmiotowej decyzji ani w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie określono sposobu zagospodarowania mas ziemnych powstających przy prowadzeniu wykopów pod budowę trasy tramwajowej. W trakcie kontroli ustalono również, że strona rozpoczęła w połowie maja 2011 r. na budowie prace ziemne, a odpad o kodzie 17 05 04 był przekazywany na teren działek o nr ewid. [...] i [...] obręb [...] gm. [...], które są własnością S. B.. Przekazywanie odpadów odbywało się na podstawie umowy zawartej w dniu [...] maja 2011 r. S. B. posiadał decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2009 r., znak: [...], zezwalającą na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów o kodach 17 05 04 na terenie działek o nr ewid. [...] i [...] obręb [...] gm. [...]. W przedmiotowej decyzji odmówiono wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów o kodach 117 05 04 i 19 12 09 na terenie działek o nr ewid. [...] i [...] obręb [...] gm. [...]. W decyzji określono dopuszczone metody odzysku w przypadku odpadu o kodzie 17 05 04 jako proces odzysku R14, w którym masy ziemne mogły być wykorzystywane do utwardzenia powierzchni terenu poprzez nasypanie warstwy o grubości 5 cm. Termin obowiązywania decyzji minął z dniem [...] grudnia 2010 r., natomiast S. B. nie uzyskał nowej decyzji na odzysk w/w odpadów. W wyniku kontroli ustalono również, że na terenie działki o nr ewid. [...] odpad był wykorzystywany do budowy alei spacerowo-widokowej związanej z działalnością lotniska należącego do S. B., poprzez podwyższenie i wyrównanie terenu, na podstawie zgłoszenia dotyczącego budowy alei, do Starostwa [...] w P.. W opisie technicznym budowy alei określono ilość potrzebnego gruntu ok. 15000 m3, co, jak ustalił organ I instancji, stanowi ok. 24000 Mg. Według kart przekazania odpadu o kodzie 17 05 04 ustalono, że w okresie od maja do sierpnia 2011 r. strona przekazała nieuprawnionemu podmiotowi ok. 66623 Mg odpadu. Organ podkreślił, że ustalenia powyższe zostały odnotowane w protokole z kontroli nr [...], podpisanym przez kontrolującego w dniu [...] października 2011r. Organ odwoławczy podał, że na mocy art. 246 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach zobligowany był do rozpoznania niniejszej sprawy zgodnie z przepisami uchylonej ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 25 ust. 2 w/w ustawy o odpadach posiadacz odpadów może je przekazywać wyłącznie podmiotom, które uzyskały zezwolenie właściwego organu na prowadzenie gospodarowania odpadami, chyba że działalność taka nie wymaga uzyskania zezwolenia, w związku z czym strona była zobligowana do przekazania wytworzonego odpadu uprawnionemu podmiotowi. Natomiast w myśl art. 26 ust. 1 w/w ustawy o odpadach "posiadacz odpadów, który prowadzi odzysk lub unieszkodliwianie odpadów obowiązany jest do uzyskania zezwolenia na prowadzenie tej działalności". Zgodnie z art. 79b ust. 2 pkt 2 w/w ustawy o odpadach "jeżeli posiadacz odpadów lub transportujący odpady, przekazuje je podmiotom, które nie uzyskały wymaganych zezwoleń, chyba że posiadanie zezwolenia nie było wymagane, podlega karze pieniężnej w wysokości 10 000 zł". Karę tę, zgodnie z art. 79d ust. 1 w/w ustawy o odpadach, wymierza w drodze decyzji właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska. W ocenie organu odwoławczego decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2009 r., znak: [...] zezwalająca S. B. na odzysk odpadów o kodzie 17 05 04 obowiązywała do dnia [...] grudnia 2010 r. Natomiast S. B. zlecił stronie wykonanie prac związanych z nawiezieniem odpadów na działkę nr ewid. [...] pismem z dnia [...] maja 2011 r., zaś strona pismem z dnia [...] maja 2011 r. wyraziła zgodę na realizację w/w zlecenia, czyli po terminie obowiązywania w/w decyzji Starosty [...]. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, strona świadomie przekazała odpad 17 05 04 podmiotowi nieuprawnionemu do jego odzysku, nie weryfikując przy tym informacji o posiadanej decyzji na odzysk, która poza brakiem ważności, nie zezwoliła na prowadzenie odzysku na działce nr ewid. [...], na którą były transportowane odpady o kodzie 17 05 04. Brak szczegółowej weryfikacji i analizy informacji przekazanych przez odbierającego odpad nie może stanowić podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. T.. W uzasadnieniu skargi podniosła, że jej firma dopełniła wszelkiej staranności co do wywozy materiału, który pozyskała z wykopu tunelu. Zaznaczyła, że S. B. zgłosił zamiar wykonania robót polegających na budowie alei spacerowej przy lotnisku w [...] do starostwa i okazywał projekt budowlany. Skarżąca podkreśliła, że według jej wiedzy S. B. nie był w tym okresie podmiotem prowadzącym działalność, a jedynie osoba fizyczną, która czyniła nakłady na swoją nieruchomość. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Mimo, że w dniu orzekania przez organ odwoławczy obowiązywała już "nowa" ustawa z dnia z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, to jednak na mocy art. 246 tej ustawy postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się na podstawie przepisów ustawy 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010r., Nr 185, poz. 1243). Zgodnie z art. 79b ust. 2 pkt 2 ustawy 27 kwietnia 2001 r. o odpadach jeżeli posiadacz odpadów lub transportujący odpady przekazuje je podmiotom, które nie uzyskały wymaganych zezwoleń, chyba że posiadanie zezwolenia nie było wymagane podlega każe pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Przez posiadacza odpadów , stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 13 cyt. ustawy, należy rozumieć każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości; Odpady - stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach - oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Z ustalonego i niespornego stanu sprawy wynika, że Przedsiębiorstwo Wielobranżowe E. K. E. w dniu [...] kwietnia 2011 r. podpisała umowę z przedsiębiorstwem "B." S.A., na wykonanie robót ziemnych przy realizacji budowy trasy tramwajowej na odcinku od istniejącej pętli tramwajowej na oś. [..] do projektowanej pętli tramwajowo-autobusowej [...] w P.. Roboty ziemne rozpoczęto w połowie maja 2011 r., a odpad o kodzie 17 05 04 (gleba ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów) był przekazywany na teren działek o nr ewid. [...] i [...] gm. [...], które są własnością S. B.. Odpady były przekazywane tej osobie na podstawie umowy zawartej w dniu [..] maja 2011 r. Zaznaczyć należy, że S. B. nie posiadał decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów o kodach 17 05 04 na terenie wskazanych działek o nr ewid. [...] i [...] obręb [...] gm. [...]. Na podstawie kontroli ustalono że na działce o nr ewid. [...] przekazany odpad był wykorzystywany do budowy alei spacerowo-widokowej. W opisie technicznym budowy alei określono ilość potrzebnego gruntu ok. 15000 m3, co, jak ustalił organ I instancji, stanowi ok. 24000 Mg. Według kart przekazania odpadu o kodzie 17 05 04 ustalono, że w okresie od maja do sierpnia 2011 r. strona przekazała nieuprawnionemu podmiotowi ok. 66623 Mg odpadu. Ustalenia powyższe zostały odnotowane w protokole z kontroli nr [...], znak: [...] podpisanym przez kontrolującego w dniu [...] października 2011 r. Z tak ustalonego stanu faktycznego wynika, że E. K. prowadzące Przedsiębiorstwo pod nazwą E., przekazywała odpady do podmiotu nieuprawnego. Z akt sprawy wynika, że prace, jakie wykonywała firma skarżącej przy budowie trasy tramwajowej os. [...] w P. dotyczyły "kompleksowego wykonania robót ziemnych". Do protokołu z dnia [..] września 2011 r. skarżąca złożyła wyjaśnienia, że po otrzymaniu oferty na roboty ziemne rozpoczęła poszukiwania miejsca składowania urobku. Zatem skarżąca miała świadomość, że w trakcie prowadzonych prac powstaną odpady w postaci m.in. ziemi, w dodatku ich zagospodarowanie leży w gestii skarżącej. W dalszej części protokołu skarżąca oświadczyła, że od przełomu maja i czerwca rozpoczęła wożenie "odpadów mas ziemnych pochodzących z budowy tunelu tramwajowego" na działki nr [...] i [...]. Spełnione zatem zostały przesłanki określone w art. 79b ust. 2 pkt 2 ustawy 27 kwietnia 2001 r. o odpadach do zastosowania sankcji. E. K. prowadzącą Przedsiębiorstwo pod nazwą E. należało uznać za posiadacza odpadów, obowiązaną do przekazania ich odpowiednim podmiotom. Nie można uznać, że w stosunku do skarżącej zachodzi przesłanka wyłączająca odpowiedzialność z art. 3 ust. 1 pkt 13 cyt. ustawy ("prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów"), ponieważ jak już wcześniej wspomniano, skarżąca prowadziła prace polegające na kompleksowym wykonaniu robót ziemnych, a więc także zagospodarowanie powstałego urobku. Nie była to zatem działalność polegająca jedynie na transporcie odpadów. Skoro skarżąca znalazła podmiot, który przyjmie od niej odpady powinna upewnić się, że uzyskał on wymagane zezwolenia. Skarżąca była świadoma tego obowiązku, ponieważ w decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] zatwierdzającej program gospodarki odpadami przedsiębiorstwa E. w pkt I.2 lp. 27 (odpady o kodzie 17 05 04) jasno wskazano, że odpady te "mogą być tymczasowo magazynowane w sposób selektywny (...), następnie przekazywanie do odzysku lub unieszkodliwiania innym posiadaczom odpadów, posiadających stosowne zezwolenia na prowadzenie działalności w tym zakresie". Przesłanką wyłączającą sankcje z art. 79b ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach jest również przekazanie odpadów podmiotowi w sytuacji, gdy posiadanie zezwolenia nie było wymagane. W skardze podniesiono, że powstałe odpady przekazano osobie trzeciej na jej potrzeby. Podnieść zatem należy, że stosownie do art. 33 ustawy o odpadach posiadacz odpadów może przekazać określone rodzaje odpadów w celu ich wykorzystania osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej, niebędącym przedsiębiorcami, na ich własne potrzeby (ust. 1 ), natomiast prowadzenie działalności w zakresie wykorzystania odpadów na własne potrzeby przez osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne, niebędące przedsiębiorcami, nie wymaga zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku (ust. 2). Na podstawie delegacji z art. 33 ust. 3 Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz.U. Nr 75 poz. 527 ze zm.). W załączniku do tego rozporządzenia, pod pozycją 17 05 04 wskazano, glebę i ziemię, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 do utwardzania powierzchni po rozkruszeniu, jeśli jest to konieczne do wykorzystania odpadów, oraz z zachowaniem przepisów odrębnych w szczególności przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika (postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r., nr [...]), że S. B. zgłosił w starostwie zamiar wykonywania robót budowlanych polegających na budowie alei spacerowo – widokowej, z tym że projekt przewidywał do wykonania nasypów wyłącznie grunty spełniające wymagania PN-S-02205, zatem nawiezione odpady nie mogły posłużyć do jej budowy. Ponadto z akt sprawy wynika, że nawieziona ilość odpadu znacznie przewyższała ilość niezbędną do wykonania alei spacerowo – widokowej. W świetle powyższych okoliczności należało stwierdzić, że w związku z popełnieniem deliktu administracyjnego przez skarżącego organy prawidłowo wszczęły i prowadziły postępowanie administracyjne w zakresie przekazania odpadów. Ponadto Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonych decyzjach takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uwzględnienia skargi z urzędu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.